Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωσε ότι οι συνομιλίες με το Ιράν ξεκινούν εκ νέου το απόγευμα της Δευτέρας, 3 Αυγούστου. Ο Αμερικανός πρόεδρος αποκάλυψε παράλληλα ότι ακύρωσε μια σχεδιαζόμενη «μαζική επίθεση» κατά της Τεχεράνης, ύστερα από παρεμβάσεις συμμάχων των ΗΠΑ. Η δήλωση έγινε καθώς επέστρεφε με το προεδρικό αεροσκάφος Air Force One από το γκολφ κλαμπ του στο Μπέντμινστερ του Νιου Τζέρσεϊ. Στόχος της νέας διπλωματικής προσπάθειας είναι μια συμφωνία τόσο για τα Στενά του Ορμούζ όσο και για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Διαβάστε επίσης: Το Ιράν και το Ομάν στο τελικό στάδιο για τον Ορμούζ
Ακύρωση επίθεσης και συνομιλίες με το Ιράν
Μιλώντας στους δημοσιογράφους μέσα στο Air Force One, ο Ντόναλντ Τραμπ εξήγησε γιατί αποφάσισε να αναβάλει τα σχεδιαζόμενα πλήγματα. «Γνώριζαν το μέγεθος της επίθεσης, γιατί έβλεπαν την προετοιμασία της. Τώρα αυτό που κάνουμε είναι να συνομιλούμε μαζί τους μέσω διαπραγματεύσεων. Αυτό αρχίζει αύριο το απόγευμα και θα δούμε τι θα συμβεί», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Αμερικανός πρόεδρος, χωρίς ωστόσο να αποκαλύψει τον τόπο διεξαγωγής των συνομιλιών ή τα ονόματα των συμμετεχόντων.
Σύμφωνα με τον Τραμπ, το αίτημα για την ακύρωση της επίθεσης διατυπώθηκε τόσο από συμμάχους των ΗΠΑ όσο και από το ίδιο το Ιράν. Στους συμμάχους που ζήτησαν αποκλιμάκωση περιλαμβάνονται η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κατάρ. «Ήμασταν απολύτως έτοιμοι να προχωρήσουμε, αλλά όταν οι σύμμαχοι ζήτησαν να το ακυρώσουμε, είπαμε “ας δούμε”. Ο λόγος που το ζήτησαν είναι επειδή πιστεύουν ότι μπορεί να υπάρξει συμφωνία. Θα υπάρξει συμφωνία για το Ορμούζ και στη συνέχεια συμφωνία για τα πυρηνικά ή, όπως προτιμώ να το αποκαλώ, για την αποπυρηνικοποίηση του Ιράν», ανέφερε ο Τραμπ.
Καθοριστικό ρόλο στην αναβολή φαίνεται πως έπαιξε και ο διάδοχος του σαουδαραβικού θρόνου, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, ο οποίος είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Τραμπ ζητώντας αποκλιμάκωση της σύγκρουσης. Όπως είχε γίνει γνωστό νωρίτερα, ο πρίγκιπας διάδοχος είχε εκφράσει ανησυχίες για τα αμερικανικά σχέδια επίθεσης κατά του Ιράν, προειδοποιώντας για σοβαρές και απρόβλεπτες συνέπειες στην περιοχή. «Θα μπορούσαν να βρεθούν αντιμέτωποι με μαζικές μετακινήσεις πληθυσμών και μια γενικευμένη καταστροφή. Πολλά άσχημα πράγματα μπορούν να συμβούν», ανέφερε ο Τραμπ μεταφέροντας τις ανησυχίες του Σαουδάραβα πρίγκιπα.
Αντιδράσεις και το ιστορικό της σύγκρουσης
Ο πόλεμος μεταξύ Ιράν και δυτικών δυνάμεων ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εξαπέλυσαν αιφνιδιαστικά πλήγματα κατά ιρανικού εδάφους. Παρά τις κατά διαστήματα διπλωματικές προσπάθειες που οδήγησαν σε περιόδους σχετικής αποκλιμάκωσης, οι συγκρούσεις αναζωπυρώθηκαν επανειλημμένα. Μια προηγούμενη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, η οποία προέβλεπε και την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ —κρίσιμης θαλάσσιας οδού για τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό— δεν απέδωσε τελικά, καθώς οι δύο πλευρές επανήλθαν σε ανταλλαγή επιθέσεων τις τελευταίες εβδομάδες.
Η ανακοίνωση του Τραμπ προκάλεσε άμεση αντίδραση από το ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Fars, το οποίο σχολίασε με ιδιαίτερα αιχμηρό τρόπο: «Ο ανόητος Τραμπ έχει ξεμείνει από δυνάμεις!». Ο Αμερικανός πρόεδρος, από την πλευρά του, υπενθύμισε ότι το Σάββατο είχε γράψει στην πλατφόρμα Truth Social πως οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν «οπλισμένες, έτοιμες και σε πλήρη επιχειρησιακή ετοιμότητα» απέναντι στην Τεχεράνη. Ο Τραμπ απέφυγε να απαντήσει σε ερώτηση δημοσιογράφου σχετικά με το αν η σχεδιαζόμενη επίθεση θα είχε στόχο ενεργειακές υποδομές του Ιράν, αφήνοντας το ζήτημα ανοιχτό ενόψει των νέων συνομιλιών με το Ιράν που ξεκινούν τη Δευτέρα.
Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, έχει διαψεύσει ότι υπέβαλε επισήμως αίτημα αποκλιμάκωσης προς την αμερικανική πλευρά, όπως υποστήριξε ο Τραμπ. Το επόμενο διάστημα αναμένεται να δείξει αν οι νέες συνομιλίες με το Ιράν θα καταλήξουν σε συμφωνία για τα Στενά του Ορμούζ και για το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας, δύο ζητήματα που παραμένουν στο επίκεντρο της διεθνούς διπλωματίας.
