Οι ΗΠΑ, το Ιράν και το Ομάν φέρονται να βρίσκονται πολύ κοντά σε προσωρινή συμφωνία για την πλήρη επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, σύμφωνα με δημοσίευμα του Axios. Η επίσημη ανακοίνωση της συμφωνίας αναμένεται ενδεχομένως ακόμη και σήμερα, Τετάρτη 5 Αυγούστου 2026. Οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε εξέλιξη εδώ και αρκετές εβδομάδες και στοχεύουν στην αποκατάσταση της εκεχειρίας μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης. Παράλληλα, η συμφωνία αναμένεται να ανοίξει τον δρόμο για την επανεκκίνηση των διαπραγματεύσεων γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Διαβάστε επίσης: Η τιμή πετρελαίου πέφτει λόγω συμφωνίας για τον Ορμούζ
Τι προβλέπει η συμφωνία για τα Στενά του Ορμούζ
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, αποφάσισε το Σάββατο να μην προχωρήσει στην ευρείας κλίμακας στρατιωτική επιχείρηση με βομβαρδισμούς που είχε απειλήσει, δίνοντας έτσι περισσότερο χρόνο στη διπλωματία. Ωστόσο, όπως αναφέρει το Axios, εάν δεν επιτευχθεί σύντομα συμφωνία, ο Αμερικανός πρόεδρος δεν αποκλείεται να εγκρίνει εκτεταμένα στρατιωτικά πλήγματα εναντίον του Ιράν. Η υπό διαμόρφωση συμφωνία φέρεται να ικανοποιεί εν μέρει τα αιτήματα της Τεχεράνης, παρέχοντας στο Ιράν μεγαλύτερο έλεγχο της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ σε σχέση με το καθεστώς που ίσχυε πριν από τη σύγκρουση.
Σύμφωνα με δύο περιφερειακές πηγές, η συμφωνία προβλέπει μια προσωρινή ρύθμιση διάρκειας 60 ημερών μεταξύ του Ομάν και του Ιράν για τη διέλευση των πλοίων, με δυνατότητα παράτασης. Όλα τα πλοία που εισέρχονται στον Περσικό Κόλπο θα κινούνται μέσω βόρειας θαλάσσιας λωρίδας εντός των ιρανικών χωρικών υδάτων, ενώ όσα εξέρχονται προς την Αραβική Θάλασσα θα χρησιμοποιούν νότια λωρίδα εντός των χωρικών υδάτων του Ομάν, σε συντονισμό με την Τεχεράνη. Κατά τη διάρκεια της 60ήμερης περιόδου δεν θα επιβάλλονται διόδια ή άλλα τέλη. Οι εμπλεκόμενες πλευρές θα εργαστούν επίσης για την απομάκρυνση των ναρκών από τη μεσαία θαλάσσια λωρίδα εντός 30 ημερών, ενώ μετά την αποναρκοθέτηση η συγκεκριμένη λωρίδα θα χρησιμοποιείται για αμφίδρομη διέλευση πλοίων, βάσει μόνιμης συμφωνίας που θα διαπραγματευθούν το Ομάν και το Ιράν.
Ο Λευκός Οίκος, το Ομάν και οι περιφερειακοί διαμεσολαβητές πίστευαν ότι είχαν καταλήξει σε συμφωνία με το Ιράν ήδη πριν από τρεις εβδομάδες. Ωστόσο, η Τεχεράνη επανέλαβε τις επιθέσεις εναντίον πλοίων στην περιοχή, γεγονός που οδήγησε σε δύο εβδομάδες σφοδρών συγκρούσεων και έφερε τις δύο πλευρές πολύ κοντά σε γενικευμένο πόλεμο. Η νέα προσπάθεια για τα Στενά του Ορμούζ έρχεται να επαναφέρει μια εύθραυστη ισορροπία σε μία από τις πιο κρίσιμες θαλάσσιες οδούς του πλανήτη για τη διακίνηση πετρελαίου.
Το διπλωματικό παρασκήνιο και οι διεθνείς αντιδράσεις
Σύμφωνα με το Axios, στις συνομιλίες μεταξύ Ομάν και Ιράν συμμετείχαν επίσης αξιωματούχοι από το Κατάρ, το Πακιστάν και τη Σαουδική Αραβία, στοιχείο που αναδεικνύει το εύρος της περιφερειακής διπλωματικής κινητοποίησης. Ο Λευκός Οίκος είχε ενεργό ρόλο στις διαπραγματεύσεις, με τις τελευταίες ημέρες να σημειώνονται αλλεπάλληλες τηλεφωνικές επικοινωνίες μεταξύ του ειδικού απεσταλμένου του Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, και του υπουργού Εξωτερικών του Ομάν, Μπαντρ αλ Μπουσαΐντι. Σύμφωνα με δύο περιφερειακές πηγές, ο Αμπάς Αραγτσί έδωσε κατ’ αρχήν τη συγκατάθεσή του στους βασικούς όρους της ρύθμισης.
Παράλληλα με τις διπλωματικές εξελίξεις, ο γενικός γραμματέας του Διεθνούς Ναυτιλιακού Επιμελητηρίου (ICS), Θωμάς Καζάκος, υπογράμμισε τη σημασία της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας και της διατήρησης των Στενών του Ορμούζ χωρίς την επιβολή τελών. Η δήλωση έγινε σε συνάντηση με τον υπουργό Εξωτερικών του Μπαχρέιν, Αμπντουλατίφ μπιν Ράσιντ Αλ Ζαγιάνι, στην πρεσβεία του Μπαχρέιν στο Λονδίνο. Οι δύο πλευρές επανέλαβαν ότι η ελεύθερη διέλευση αποτελεί θεμέλιο της διεθνούς θαλάσσιας διακυβέρνησης και ότι δεν πρέπει να επιβληθούν διόδια ή άλλα τέλη στη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό. Η θέση αυτή βρίσκεται στον πυρήνα της τρέχουσας εκστρατείας του ICS, η οποία υλοποιείται μαζί με τα μέλη του οργανισμού, ενώ το Επιμελητήριο ευχαρίστησε τον Μπαχρειανό υπουργό για τον ουσιαστικό διάλογο.
Τι ακολουθεί
Η επίσημη ανακοίνωση της συμφωνίας για τα Στενά του Ορμούζ αναμένεται να γίνει άμεσα, ενδεχομένως ακόμη και σήμερα Τετάρτη. Μέχρι τότε, η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, καθώς η σταθερότητα στην περιοχή του Περσικού Κόλπου έχει άμεσο αντίκτυπο στις τιμές του πετρελαίου και στην ασφάλεια της παγκόσμιας ναυτιλίας. Η τύχη της προσωρινής ρύθμισης των 60 ημερών θα κρίνει και το αν θα υπάρξει χώρος για μια πιο μόνιμη λύση μεταξύ Ομάν και Ιράν, όπως προβλέπεται για τη μεσαία θαλάσσια λωρίδα μετά την ολοκλήρωση της αποναρκοθέτησης.
