Οι δασικές πυρκαγιές γίνονται κάθε χρόνο πιο συχνές και πιο καταστροφικές εξαιτίας της κλιματικής κρίσης, με αποτέλεσμα η τεχνητή νοημοσύνη να αποκτά όλο και μεγαλύτερο ρόλο στην αντιπυρική προστασία. Χώρες όπως η Γαλλία, η Ισπανία και η Πορτογαλία επενδύουν πλέον σε κάμερες με τεχνητή νοημοσύνη, αυτόνομα drones και συστήματα πρόβλεψης εξάπλωσης των πυρκαγιών. Στην Ελλάδα, όπου οι φωτιές αποτελούν σκληρή καθημερινότητα κάθε καλοκαίρι, το ερώτημα που τίθεται είναι αν η νέα τεχνολογία μπορεί πραγματικά να αλλάξει τον τρόπο που δίνεται η μάχη ενάντια στις φλόγες.
Διαβάστε επίσης: Όταν η τεχνητή νοημοσύνη μπαίνει στις ερωτικές σχέσεις
Κάμερες τεχνητής νοημοσύνης αντικαθιστούν τους παρατηρητές
Στη γαλλική περιφέρεια της Γκιρόντ, όπου εκτεταμένες δασικές εκτάσεις έχουν πληγεί από πυρκαγιές τα τελευταία χρόνια, έχουν εγκατασταθεί συστήματα παρακολούθησης με κάμερες που υποστηρίζονται από τεχνητή νοημοσύνη. Οι κάμερες αυτές έχουν αντικαταστήσει σε πολλές περιοχές τους ανθρώπινους παρατηρητές που παλαιότερα βρίσκονταν σε πύργους επιτήρησης καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού. Με τη βοήθεια αλγορίθμων, το σύστημα μπορεί να ξεχωρίσει τον καπνό μιας πραγματικής πυρκαγιάς από άλλες μορφές αιωρούμενων σωματιδίων, όπως για παράδειγμα τη σκόνη που σηκώνει ένα τρακτέρ στους αγρούς.
Ο Γκιγιόμ Μιλέ, πυροσβέστης με 24 χρόνια εμπειρίας και επικεφαλής του κλάδου Πυροσβεστικής και Διάσωσης του συνδικάτου CFDT στη Γκιρόντ, εξηγεί ότι η μεγαλύτερη αλλαγή των τελευταίων ετών δεν αφορά την κατάσβεση αυτή καθαυτή, αλλά τον τρόπο εντοπισμού των πυρκαγιών από την πρώτη στιγμή. Σύμφωνα με το BBC, η έγκαιρη ανίχνευση θεωρείται πλέον το πιο κρίσιμο σημείο στη διαχείριση μιας πυρκαγιάς, καθώς όσο νωρίτερα εντοπιστεί μια εστία τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες να μην εξελιχθεί σε ανεξέλεγκτη καταστροφή.
Το βαρύ ανθρώπινο κόστος παραμένει
Παρά την είσοδο της τεχνολογίας στη μάχη κατά των πυρκαγιών, το ανθρώπινο κόστος παραμένει βαρύ τόσο στην Ελλάδα όσο και στη Γαλλία. Στην Ελλάδα, τρεις πυροσβέστες έχασαν τη ζωή τους σε επιχειρήσεις στο Ρέθυμνο και το Γύθειο, ενώ καταγράφηκαν και τραυματισμοί στη Σητεία, την Άνδρο και το Πλωμάρι της Λέσβου. Στη Γαλλία ο απολογισμός είναι ακόμη βαρύτερος, με τέσσερις πυροσβέστες να έχουν χάσει τη ζωή τους και περίπου 150 να έχουν τραυματιστεί σε επιχειρήσεις κατάσβεσης.
Τα στοιχεία αυτά τροφοδοτούν ένα εύλογο ερώτημα: γιατί, παρά την αλματώδη εξέλιξη της τεχνολογίας, εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται άνθρωποι στην πρώτη γραμμή και αεροσκάφη ηλικίας 30 ετών για τις ρίψεις νερού; Το ίδιο ερώτημα αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα αν αναλογιστεί κανείς ότι τα drones έχουν καταφέρει να αντικαταστήσουν σε μεγάλο βαθμό τους στρατιώτες σε πεδία μάχης όπως αυτό της Ουκρανίας, χωρίς όμως να έχει συμβεί το ίδιο ακόμη στην περίπτωση της πυρόσβεσης. Η κλιματική κρίση έχει μετατρέψει τις δασικές πυρκαγιές σε μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις πολιτικής προστασίας παγκοσμίως, γεγονός που εξηγεί και τη στροφή χωρών όπως η Γαλλία προς νέα εργαλεία ανίχνευσης και συντονισμού.
Πρόληψη αντί για κατάσβεση
Η εμπειρία από την Γκιρόντ δείχνει ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν στοχεύει προς το παρόν να αντικαταστήσει πλήρως τον ανθρώπινο παράγοντα, αλλά να τον ενισχύσει στο πιο κρίσιμο στάδιο, αυτό της πρόληψης. Οι κάμερες τεχνητής νοημοσύνης λειτουργούν συμπληρωματικά με τους πυροσβέστες, δίνοντας πολύτιμο χρόνο πριν μια μικρή εστία μετατραπεί σε ανεξέλεγκτη πυρκαγιά. Το παράδειγμα της Γκιρόντ, όπως το περιγράφει ο έμπειρος πυροσβέστης Γκιγιόμ Μιλέ, δείχνει ότι η τεχνολογία μπορεί να αλλάξει τον τρόπο εντοπισμού των φωτιών, ακόμη κι αν η κατάσβεσή τους παραμένει προς το παρόν έργο ανθρώπων και παραδοσιακών μέσων.
