Η Τουρκία επέλεξε να απαντήσει με προκλητική ανακοίνωση στην ελληνική επέτειο μνήμης για τη Γενοκτονία των Ελλήνων της Μικράς Ασίας, ανήμερα της 14ης Σεπτεμβρίου 2026. Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών χαρακτήρισε «αβάσιμες» τις ελληνικές αναφορές και επανέφερε κατηγορίες περί «σφαγών και καταστροφών» από την Ελλάδα στην Ανατολία. Η αντίδραση της Άγκυρας ήρθε λίγες ώρες μετά το μήνυμα του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών, πυροδοτώντας νέα διπλωματική ένταση μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας.
Διαβάστε επίσης: Ο Δένδιας τιμά τα θύματα της Γενοκτονίας Μικράς Ασίας
Τι έγινε
Η Ελλάδα τίμησε τη Δευτέρα, 14 Σεπτεμβρίου 2026, την Ημέρα Εθνικής Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικράς Ασίας, θεσμό που έχει καθιερωθεί με απόφαση της Βουλής των Ελλήνων. Στην επετειακή ανακοίνωσή του, το υπουργείο Εξωτερικών αναφέρθηκε στον βίαιο ξεριζωμό του Μικρασιατικού Ελληνισμού από τις πατρογονικές του εστίες, έπειτα από παρουσία αιώνων, με τραγική κορύφωση την Καταστροφή της Σμύρνης τον Σεπτέμβριο του 1922. Το ΥΠΕΞ τόνισε ότι η διατήρηση της ιστορικής μνήμης αποτελεί χρέος απέναντι σε όσους χάθηκαν ή εκτοπίστηκαν, καθώς και στις επόμενες γενιές, στέλνοντας ένα ξεκάθαρο μήνυμα: «Η ιστορία δεν παραγράφεται ούτε παραχαράσσεται».
Η απάντηση από την Άγκυρα δεν άργησε να έρθει. Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών απέρριψε τις ελληνικές θέσεις, κάνοντας λόγο για «αβάσιμες δηλώσεις των ελληνικών αρχών» σχετικά με την περίοδο κατά την οποία, όπως ισχυρίζεται, η Ελλάδα επιχείρησε να κατακτήσει και να εισβάλει στην Ανατολία. Η τουρκική ανακοίνωση δεν σταμάτησε εκεί, καθώς επαναφέρει τη δική της εκδοχή για τα γεγονότα της περιόδου, κατηγορώντας ευθέως την Ελλάδα για «σφαγές και καταστροφές» εναντίον του άμαχου πληθυσμού στην Ανατολία. Παράλληλα, η Άγκυρα επικαλέστηκε το άρθρο 59 της Συνθήκης της Λωζάνης, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα είχε αναγνωρίσει τα εγκλήματα αυτά και είχε συμφωνήσει να καταβάλει αποζημιώσεις στο πλαίσιο εκείνης της συνθήκης.
Αντιδράσεις και ιστορικό πλαίσιο
Η επιλογή της Τουρκίας να απαντήσει ακριβώς την ημέρα μνήμης για τη Γενοκτονία των Ελλήνων της Μικράς Ασίας δεν πέρασε απαρατήρητη. 104 χρόνια μετά την Καταστροφή της Σμύρνης, χιλιάδες ελληνικές οικογένειες εξακολουθούν να κουβαλούν ονόματα, σπίτια που έμειναν πίσω και ιστορίες προγόνων που έφτασαν πρόσφυγες στην Ελλάδα με ό,τι μπορούσαν να κρατήσουν στα χέρια τους. Η ανακοίνωση της Άγκυρας, η οποία κάλεσε τις ελληνικές αρχές να επιδείξουν «σοβαρότητα και κοινή λογική», έρχεται σε πλήρη αντίθεση με το λιτό αλλά ξεκάθαρο μήνυμα του ελληνικού ΥΠΕΞ.
Απόγονοι Μικρασιατών σε περιοχές όπως η Νέα Σμύρνη, η Νέα Ιωνία, ο Λυκαβηττός, η Καισαριανή, η Κοκκινιά και η Θεσσαλονίκη διατηρούν ζωντανή τη μνήμη των προγόνων τους που ξεκίνησαν από το μηδέν μετά τον ξεριζωμό τους από τη Σμύρνη. Για τις οικογένειες αυτές, η συζήτηση γύρω από τη Γενοκτονία των Ελλήνων της Μικράς Ασίας δεν παραμένει θεωρητική, αφού αφορά προσωπικές ιστορίες παππούδων και γιαγιάδων που μεταφέρονται από γενιά σε γενιά, μαζί με ονόματα τόπων που δεν ξεχνιούνται. Η τουρκική θέση μεταδόθηκε τη Δευτέρα και από τουρκικά μέσα ενημέρωσης, τα οποία επικαλέστηκαν την επίσημη ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών. Έτσι, ανήμερα μιας ημέρας μνήμης για τον Μικρασιατικό Ελληνισμό, η συζήτηση μετατράπηκε ξανά σε αντιπαράθεση για το πώς πρέπει να διαβάζεται η ιστορική αλήθεια των δύο πλευρών.
