Ένα τηλεσκόπιο κατέγραψε την ορατή επιφάνεια του Ήλιου με την υψηλότερη ανάλυση που έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα, εντοπίζοντας για πρώτη φορά μικροσκοπικές δίνες στο πλάσμα της φωτόσφαιρας. Η παρατήρηση έγινε από διεθνή ομάδα επιστημόνων με το ισχυρότερο ηλιακό τηλεσκόπιο στον κόσμο, το Daniel K. Inouye, που βρίσκεται στη Χαβάη. Τα ευρήματα δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό «Nature» και δίνουν μια πολύ πιο σύνθετη εικόνα της ηλιακής επιφάνειας σε σχέση με ό,τι είχε καταγραφεί μέχρι σήμερα.
Πρωτοφανείς λεπτομέρειες στη φωτόσφαιρα του Ήλιου
Η ορατή επιφάνεια του Ήλιου, γνωστή ως φωτόσφαιρα, είναι ένα λεπτό στρώμα της ατμόσφαιράς του, στο οποίο το υγρό πλάσμα γίνεται διαφανές και επιτρέπει στο φως να διαφύγει προς το διάστημα. Οι επιστήμονες γνώριζαν ήδη ότι η περιοχή αυτή είναι εξαιρετικά δυναμική και πολύπλοκη, με το μαγνητικό πεδίο να παίζει βασικό ρόλο στη διαμόρφωση της οργάνωσής της. Για τη νέα μελέτη, η ομάδα χρησιμοποίησε εικόνες υψηλής ανάλυσης από το τηλεσκόπιο Inouye σε συνδυασμό με εξαιρετικά εξελιγμένες υπολογιστικές προσομοιώσεις, ώστε να αναλύσει μια μαγνητικά ενεργή περιοχή κοντά σε μια ηλιακή κηλίδα.
Στις νέες εικόνες αποκαλύφθηκαν για πρώτη φορά μικροσκοπικά στροβιλιζόμενα μοτίβα, σαν μικρές δίνες, στα όρια των λεγόμενων «κόκκων» που καλύπτουν πυκνά την επιφάνεια του Ήλιου. Το επίπεδο λεπτομέρειας που πέτυχε το τηλεσκόπιο περιγράφεται ως συγκρίσιμο με το να διακρίνει κανείς ένα νόμισμα ενός ευρώ από απόσταση 180 χιλιομέτρων. Οι συγγραφείς της μελέτης απέδωσαν τα χαρακτηριστικά αυτά στην «αστάθεια Kelvin-Helmholtz», ένα κλασικό φαινόμενο ρευστοδυναμικής κατά το οποίο σχηματίζονται κυματιστές δομές όταν δύο ρευστά κινούνται το ένα δίπλα στο άλλο με διαφορετικές ταχύτητες. Πρόκειται για την πρώτη γνωστή επιβεβαίωση του φαινομένου αυτού πάνω στην ηλιακή επιφάνεια.
Τι σημαίνει η ανακάλυψη για τη θέρμανση της ηλιακής ατμόσφαιρας
Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι μικροσκοπικές αυτές δίνες ενδέχεται να αποτελούν βασικό μηχανισμό πίσω από ένα από τα μεγαλύτερα αινίγματα της Ηλιακής Φυσικής: τον λόγο για τον οποίο η εξωτερική ατμόσφαιρα του Ήλιου θερμαίνεται σε τόσο υψηλές θερμοκρασίες. Το φαινόμενο συνδέεται επίσης με τον τρόπο που η μαγνητική ενέργεια συσσωρεύεται και μετακινείται γύρω από τον Ήλιο. Η μαγνητική αυτή ενέργεια τροφοδοτεί τις ηλιακές εκλάμψεις και τις ηλιακές εκρήξεις, φαινόμενα που μπορούν να επηρεάσουν δορυφόρους, δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας και άλλες τεχνολογίες στη Γη.
Το Εθνικό Ηλιακό Παρατηρητήριο του Εθνικού Ιδρύματος Επιστημών των ΗΠΑ χαρακτήρισε το εύρημα «πρωτοποριακή ανακάλυψη» στον τομέα της Ηλιακής Φυσικής. Σύμφωνα με τον οργανισμό, η παρατήρηση αυτή θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο οι επιστήμονες κατανοούν τους μηχανισμούς που καθοδηγούν την ηλιακή δραστηριότητα, καθώς και τις επιπτώσεις της στη ζωή στη Γη. Η συνδυαστική χρήση παρατηρήσεων υψηλής ανάλυσης και προηγμένων προσομοιώσεων θεωρείται καθοριστική για την επιβεβαίωση φαινομένων που μέχρι σήμερα ήταν μόνο θεωρητικά προβλέψιμα.
