Ένα εγκαταλελειμμένο τμήμα πυραύλου Falcon 9 της SpaceX αναμένεται να προσκρούσει στη Σελήνη τις πρώτες πρωινές ώρες της Τετάρτης 5 Αυγούστου, κινούμενο με ταχύτητα που ξεπερνά τα 8.000 χιλιόμετρα την ώρα. Το διαστημικό συντρίμμι, με διαστάσεις που παραπέμπουν σε πενταώροφο κτίριο, παραμένει ανεξέλεγκτο στο Διάστημα από τον Ιανουάριο του 2025. Η πρόσκρουση αναμένεται να σημειωθεί κοντά στον κρατήρα Αϊνστάιν, στην πλευρά της Σελήνης που είναι ορατή από τη Γη. Το φαινόμενο παρακολουθούν στενά αστρονόμοι και επιστήμονες της NASA, καθώς πρόκειται για σπάνιο και ακούσιο γεγονός.
Το ταξίδι ενός ανεξέλεγκτου πυραύλου προς τη Σελήνη
Το τμήμα που πρόκειται να χτυπήσει τη σεληνιακή επιφάνεια είναι το ανώτερο στάδιο ενός πυραύλου Falcon 9, με μήκος περίπου 13,8 μέτρων και βάρος γύρω στους 4 τόνους. Είχε εκτοξευθεί τον Ιανουάριο του 2025 για να μεταφέρει δύο σεληνιακά σκάφη, το Blue Ghost της εταιρείας Firefly Aerospace και το Hakuto-R της ιαπωνικής ispace, μαζί με επιστημονικά όργανα προορισμένα για τη Σελήνη. Μετά την ολοκλήρωση της αποστολής του, το στάδιο δεν οδηγήθηκε σε ελεγχόμενη τροχιά και παρέμεινε στον χώρο μεταξύ Γης και Σελήνης, με τη βαρύτητα να επηρεάζει σταδιακά την πορεία του μέχρι να καταλήξει σε τροχιά σύγκρουσης.
Ο Μπιλ Γκρέι, δημιουργός λογισμικού που χρησιμοποιείται για την παρακολούθηση διαστημικών αντικειμένων, ήταν ο πρώτος που αναγνώρισε ότι το συγκεκριμένο στάδιο του πυραύλου θα κατέληγε να συγκρουστεί με τη Σελήνη. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του, το αντικείμενο θα χτυπήσει τη σεληνιακή επιφάνεια με ταχύτητα περίπου 2,4 χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο, δηλαδή γύρω στα 8.700 χιλιόμετρα την ώρα. Η πρόσκρουση θα σημειωθεί κοντά στο δυτικό χείλος της Σελήνης, στην περιοχή του κρατήρα Αϊνστάιν, σε σημείο που θα είναι μερικώς φωτισμένο τη στιγμή της σύγκρουσης.
Παρότι μεγάλο μέρος του εσωτερικού του σταδίου είναι κενό, η υψηλή ταχύτητά του αρκεί για να απελευθερώσει τεράστια ενέργεια κατά την πρόσκρουση. Οι πρώτες επιστημονικές εκτιμήσεις αναφέρουν ότι μπορεί να δημιουργηθεί κρατήρας διαμέτρου τουλάχιστον 17 μέτρων, ενώ ορισμένα μοντέλα ανεβάζουν το πιθανό μέγεθος ακόμη περισσότερο, ανάλογα με τη γωνία πρόσκρουσης και τη σύσταση του σεληνιακού εδάφους.
Αντιδράσεις και επιστημονικό ενδιαφέρον για τη σύγκρουση στη Σελήνη
Η SpaceX δεν είχε σχεδιάσει την πτώση του πυραυλικού τμήματος στη Σελήνη, σύμφωνα με το Associated Press. Η σύγκρουση θεωρείται ακούσια, καθώς το αντικείμενο παρέμεινε σε ασταθή τροχιά μετά την ολοκλήρωση της αποστολής του και δεν υπήρξε πρόθεση καθοδήγησής του προς τη σεληνιακή επιφάνεια. Το γεγονός αυτό, ωστόσο, δίνει στους επιστήμονες μια σπάνια ευκαιρία να μελετήσουν σε πραγματικό χρόνο τις επιπτώσεις μιας τέτοιας πρόσκρουσης.
Το Lunar Reconnaissance Orbiter της NASA αναμένεται να περάσει πάνω από την περιοχή πριν και μετά την πρόσκρουση, ώστε οι επιστήμονες να αναζητήσουν αλλαγές στην επιφάνεια. Ο Μπρεντ Γκάρι, επιστήμονας του προγράμματος στο Κέντρο Διαστημικών Πτήσεων Γκόνταρντ της NASA, εξήγησε ότι οι πρώτες εικόνες μετά το συμβάν μπορεί να βοηθήσουν στον ακριβέστερο εντοπισμό του σημείου της σύγκρουσης. «Μετά την πρόσκρουση ίσως έχουμε περισσότερες πληροφορίες για την ακριβή τοποθεσία. Θα μπορέσουμε να πραγματοποιήσουμε πρόσθετες παρατηρήσεις περίπου μία εβδομάδα αργότερα και να στοχεύσουμε ξανά την περιοχή», ανέφερε κατά τη διάρκεια επιστημονικής συζήτησης που διοργανώθηκε από το Ινστιτούτο Εικονικής Έρευνας Εξερεύνησης του Ηλιακού Συστήματος της NASA.
Η ίδια η στιγμή της πρόσκρουσης είναι απίθανο να γίνει ορατή από τη Γη, καθώς η έντονη φωτεινότητα της σεληνιακής επιφάνειας αναμένεται να καλύψει τη λάμψη. Ωστόσο, σύμφωνα με προσομοιώσεις, η στήλη εκτινασσόμενου υλικού που θα δημιουργηθεί μπορεί να φτάσει σε ύψος έως και 100 χιλιόμετρα, γεγονός που θα την κάνει προσωρινά ορατή στο σκοτεινό υπόβαθρο του Διαστήματος σε έμπειρους ερασιτέχνες αστρονόμους με κατάλληλα τηλεσκόπια. Η παρατήρηση αναμένεται ευνοϊκότερη από περιοχές της Νότιας Αμερικής, σε σχέση με τις ανατολικές ακτές των Ηνωμένων Πολιτειών, όπου η γωνία θέασης θα είναι χαμηλή λίγο πριν από την ανατολή του Ήλιου.
Τι ακολουθεί μετά την πρόσκρουση στη Σελήνη
Μετά τη σύγκρουση, το Lunar Reconnaissance Orbiter της NASA θα συνεχίσει να καταγράφει την περιοχή γύρω από τον κρατήρα Αϊνστάιν, προκειμένου να επιβεβαιωθεί η ακριβής θέση και το μέγεθος του νέου κρατήρα. Η σύγκριση των εικόνων πριν και μετά το γεγονός θα δώσει στους επιστήμονες πολύτιμα στοιχεία για τη δυναμική των προσκρούσεων στη σεληνιακή επιφάνεια, ενώ νέες παρατηρήσεις αναμένεται να πραγματοποιηθούν περίπου μία εβδομάδα μετά το συμβάν.
