Η συγκομιδή ελιών από τα πεζοδρόμια και τους κοινόχρηστους χώρους της Αττικής αποκτά πλέον οργανωμένο χαρακτήρα σε αρκετούς δήμους της περιοχής. Δήμοι όπως η Γλυφάδα και η Πάτρα έχουν αναπτύξει προγράμματα αξιοποίησης του καρπού από ελιές, λεμονιές και νεραντζιές που φυτρώνουν σε πλατείες, πεζοδρόμια και άλλους δημόσιους χώρους. Στόχος είναι η μετατροπή του καρπού σε λάδι, το οποίο στη συνέχεια διανέμεται σε ευάλωτες ομάδες μέσω κοινωνικών δομών. Η πρακτική αυτή, που εφαρμόζεται εδώ και χρόνια στην Πάτρα, φαίνεται πλέον να κερδίζει έδαφος και σε άλλους δήμους της Αττικής.
Πώς λειτουργεί η συγκομιδή ελιών στη Γλυφάδα
Ο αντιδήμαρχος Πρασίνου του Δήμου Γλυφάδας, Σταύρος Γιακουμάκης, περιέγραψε αναλυτικά την πρακτική που εφαρμόζεται στον δήμο τα τελευταία χρόνια. Σύμφωνα με τον ίδιο, το λιομάζωμα πραγματοποιείται κάθε χρόνο στις αρχές του Αυγούστου, με τη συμμετοχή ομάδας εθελοντών που συγκεντρώνουν τον καρπό από τα ελαιόδεντρα του δήμου. Ο καρπός μεταφέρεται στη συνέχεια για επεξεργασία και μετατρέπεται σε λάδι, το οποίο καταλήγει στο κοινωνικό παντοπωλείο του δήμου. Η ετήσια παραγωγή κυμαίνεται συνήθως μεταξύ 300 και 500 κιλών, ενώ την καλύτερη χρονιά η Γλυφάδα κατάφερε να παραγάγει έως και 2,5 τόνους λάδι.
Πέρα από την κοινωνική διάσταση, ο Σταύρος Γιακουμάκης τόνισε και τον εκπαιδευτικό χαρακτήρα της δράσης, καθώς σχολεία της περιοχής συμμετέχουν στη διαδικασία ώστε οι μαθητές να έρθουν σε επαφή με την ελιά και την παραγωγή λαδιού. Όσον αφορά την ποιότητα του παραγόμενου προϊόντος, ο αντιδήμαρχος ανέφερε ότι η οξύτητά του είναι πολύ χαμηλή, στοιχείο που φανερώνει την καλή ποιότητα του λαδιού. Ανάλογη λογική αξιοποίησης εφαρμόζεται στην Πάτρα, όπου εδώ και περισσότερη από μία δεκαετία λειτουργεί πρόγραμμα συστηματικής συλλογής ελιάς από εκατοντάδες ελαιόδεντρα του δήμου. Το λάδι που παράγεται διοχετεύεται, μέσω του Κοινωνικού Οργανισμού Δήμου Πάτρας (ΚΟΔΗΠ), στο κοινωνικό παντοπωλείο και τους δημοτικούς παιδικούς σταθμούς της πόλης.
Οι δυσκολίες και η ιδέα για τις νεραντζιές
Παρά τα θετικά αποτελέσματα, ο αντιδήμαρχος Γλυφάδας αναφέρθηκε και στα προβλήματα που αντιμετωπίζει η δράση, με βασικότερο την έλλειψη εθελοντών. Όπως εξήγησε, τα πρώτα χρόνια η δράση είχε μεγαλύτερη προβολή και συμμετοχή, ενώ πλέον είναι πιο δύσκολο να βρεθούν πολίτες πρόθυμοι να συμμετάσχουν στο λιομάζωμα. Ο ίδιος υπογράμμισε ωστόσο ότι η πρακτική δεν είναι δύσκολο να επεκταθεί και σε άλλους δήμους, σημειώνοντας πως έχει προτείνει τη μέθοδο και σε άλλες δημοτικές αρχές, κάποιες από τις οποίες έχουν ήδη ξεκινήσει αντίστοιχες πρωτοβουλίες.
Ξεχωριστή αναφορά έκανε ο Σταύρος Γιακουμάκης και στις νεραντζιές, οι καρποί των οποίων δεν είναι εύκολα αξιοποιήσιμοι λόγω της γεύσης τους. Για τον λόγο αυτό, ο δήμος εξετάζει εναλλακτικές λύσεις, όπως τον εμβολιασμό των δέντρων ώστε να μετατρέπονται σε λεμονιές ή πορτοκαλιές. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, σε ένα δέντρο θα μπορούσαν τελικά να συνυπάρχουν διαφορετικά είδη εσπεριδοειδών, δημιουργώντας ένα ιδιαίτερο αποτέλεσμα στους κοινόχρηστους χώρους της πόλης.
Τι ακολουθεί για τη συγκομιδή ελιών σε άλλους δήμους
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, ακόμη δήμοι της Αττικής φέρεται να προετοιμάζονται για να υιοθετήσουν αντίστοιχα προγράμματα συγκομιδής ελιών και αξιοποίησης καρποφόρων δέντρων. Η εμπειρία της Γλυφάδας και της Πάτρας δείχνει ότι τα πεζοδρόμια και οι πλατείες των ελληνικών πόλεων μπορούν να μετατραπούν σε πηγή παραγωγής λαδιού με κοινωνικό αντίκτυπο, αρκεί να υπάρχει οργάνωση και συμμετοχή εθελοντών. Το ζητούμενο, όπως προκύπτει από τις δηλώσεις του αντιδημάρχου Γλυφάδας, είναι η ενίσχυση της εθελοντικής συμμετοχής, ώστε η πρακτική να διατηρηθεί και να επεκταθεί σε βάθος χρόνου.
