Νέα ώθηση δίνει η υπογραφή συμφωνίας στο Μέγαρο Μαξίμου για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου, με τον γαλλικό όμιλο Meridiam να εισέρχεται ως πλειοψηφικός μέτοχος στην εταιρεία GSI. Η κίνηση, που έγινε χθες, θεωρείται σήμα επιτάχυνσης για ένα έργο που είχε «παγώσει» λόγω οικονομοτεχνικών εκκρεμοτήτων και γεωπολιτικού ρίσκου. Ο γαλλικός όμιλος αναλαμβάνει πλέον και την ανάπτυξη του πρότζεκτ, το οποίο βρισκόταν στον προθάλαμο εδώ και δύο χρόνια. Η κυβέρνηση χαρακτηρίζει την είσοδο της Meridiam «ψήφο εμπιστοσύνης» προς τον ελληνικό ενεργειακό τομέα.
Η συμφωνία και το χρονοδιάγραμμα του έργου
Η υπογραφή της συμφωνίας για τη διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου έγινε χθες στο Μέγαρο Μαξίμου, με τη Meridiam να αναλαμβάνει την πλειοψηφία της GSI, της εταιρείας που έχει την ευθύνη του έργου. Το πρότζεκτ είχε μείνει σε εκκρεμότητα λόγω οικονομοτεχνικών ζητημάτων, αλλά και εξαιτίας των παράνομων αντιδράσεων της Άγκυρας, που δημιουργούσαν γεωπολιτικό ρίσκο στην περιοχή. Με τη χθεσινή εξέλιξη, ανώτατες κυβερνητικές πηγές εκτιμούν ότι ο τρέχων σχεδιασμός προβλέπει την επιστροφή των ερευνητικών σκαφών στα διεθνή ύδατα έως το τέλος του 2026, προκειμένου να ξεκινήσουν οι θαλάσσιες έρευνες βυθού. Παράλληλα με την υπογραφή της κύριας συμφωνίας, υπεγράφη χθες τριμερής συμφωνία ανάμεσα στον ΑΔΜΗΕ, τη GSI και τη Nexans, η οποία αφορά τις αναγκαίες εργασίες για τις θαλάσσιες έρευνες βυθού.
Η επιλογή της γαλλικής Meridiam δεν ήταν τυχαία, καθώς βασίστηκε σε τρεις παράγοντες. Πρώτον, τη στρατηγική σχέση ανάμεσα σε Ελλάδα και Γαλλία. Δεύτερον, την εξειδίκευση του γαλλικού ομίλου σε αντίστοιχα μεγάλα ενεργειακά έργα, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την υπό κατασκευή υποθαλάσσια ηλεκτρική διασύνδεση Ηνωμένου Βασιλείου και Γερμανίας, η οποία φέρει επίσης τη σφραγίδα της Meridiam. Τρίτον, το γεγονός ότι η εταιρεία έχει ήδη καταρτίσει τη μελέτη βιωσιμότητας του GSI και συνεργάζεται με τη Nexans. Καθοριστικό ρόλο στις παρασκηνιακές διαδικασίες διαδραμάτισε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, ο οποίος είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ισραηλινό ομόλογό του, Ελι Κοέν, καθώς μέσω της εισόδου της Meridiam προχωρά παράλληλα και η ωρίμαση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου και Ισραήλ.
Οι αντιδράσεις για τη διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου
Σχετικά με το γεωπολιτικό ρίσκο που συνόδευε το έργο λόγω των τουρκικών αντιδράσεων, η Αθήνα εκτιμά πως η συμμετοχή της γαλλικής εταιρείας λειτουργεί υποστηρικτικά. Οι όποιες μελλοντικές αντιρρήσεις της Άγκυρας αναμένεται να εκφράζονται πλέον με μεγαλύτερη αυτοσυγκράτηση, καθώς θα προσκρούουν και στον γαλλικό παράγοντα. Στο πλαίσιο της υπογραφής, στέλεχος του έργου σημείωσε ότι η κίνηση ενώνει δυνάμεις σε ένα ευρωπαϊκό έργο κοινού ενδιαφέροντος, βγάζοντας την Κύπρο από την ενεργειακή απομόνωση και ενδυναμώνοντας την ενεργειακή ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου.
Η εξέλιξη σχολιάστηκε δημόσια και από τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης, Κωστή Χατζηδάκη, ο οποίος σε ανάρτησή του σημείωσε ότι «στον κάλαθο των αχρήστων» πήγαν οι αμφισβητήσεις για το καλώδιο μετά τη συμφωνία ανάμεσα στον ΑΔΜΗΕ και τη Meridiam. Ο κ. Χατζηδάκης υποστήριξε ότι η κυβέρνηση δίνει απαντήσεις «επί του πεδίου» και ανέφερε σειρά ενεργειών της τελευταίας περιόδου, όπως τις συμφωνίες με Ιταλία και Αίγυπτο για την ΑΟΖ, την ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων με τα Belharra, τα Rafale και τα αμερικανικά F-35, καθώς και τη συμφωνία αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής με τη Γαλλία. Ανέφερε επίσης τη στρατηγική συνεργασία με Ισραήλ και Αίγυπτο, τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό στο Αιγαίο, τον ρόλο της Αλεξανδρούπολης ως πύλης εισόδου υγροποιημένου αμερικανικού φυσικού αερίου, καθώς και τις συμφωνίες με τις εταιρείες Chevron και Exxon για έρευνες υδρογονανθράκων νότια της Κρήτης και στο Ιόνιο. Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης χαρακτήρισε τη συμφωνία με τη Meridiam «μεγάλη επιτυχία» της ελληνικής εξωτερικής ενεργειακής και ευρωπαϊκής πολιτικής, τονίζοντας πως ενισχύει περαιτέρω την ελληνογαλλική συνεργασία και συμβάλλει στην υλοποίηση ενός κρίσιμου εθνικού και ευρωπαϊκού έργου.
Τα επόμενα βήματα για το έργο
Με βάση τον τρέχοντα σχεδιασμό, τα ερευνητικά σκάφη αναμένεται να επιστρέψουν στα διεθνή ύδατα έως το τέλος του 2026 για να προχωρήσουν οι θαλάσσιες έρευνες βυθού. Η τριμερής συμφωνία ανάμεσα σε ΑΔΜΗΕ, GSI και Nexans αποτελεί το πρώτο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση, καθώς προετοιμάζει το έδαφος για τις αναγκαίες τεχνικές εργασίες πόντισης του καλωδίου. Παράλληλα, μέσω της συμμετοχής της Meridiam προωθείται και η ωρίμαση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου-Ισραήλ, ένα δεύτερο σκέλος που συνδέεται στενά με το έργο της Ανατολικής Μεσογείου.
