Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, αναμένεται να επισκεφθεί το Σάββατο 8 Αυγούστου τη Σερβία, πραγματοποιώντας το πρώτο του ταξίδι στη χώρα από την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία το 2022. Η επίσκεψη στο Βελιγράδι αποκτά ιδιαίτερο βάρος, καθώς η Σερβία διατηρεί έως σήμερα στενούς δεσμούς με τη Μόσχα. Σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο (AFP), βασικός στόχος της μετάβασης του Ζελένσκι στη Σερβία είναι η ενίσχυση των διμερών σχέσεων και ο περιορισμός της ρωσικής επιρροής στα Βαλκάνια. Πρόκειται για την πρώτη φορά που ο Ουκρανός πρόεδρος επιστρέφει στη σερβική πρωτεύουσα από το 2019, όταν είχε αναλάβει την προεδρία της χώρας του.
Το ταξίδι στο Βελιγράδι και ο στόχος του Κιέβου
Η επίσκεψη του Ζελένσκι στη Σερβία σηματοδοτεί μια νέα φάση στη διπλωματική του δραστηριότητα, καθώς ο Ουκρανός πρόεδρος συνεχίζει τις επαφές του με χώρες που μέχρι σήμερα κρατούσαν αποστάσεις από το Κίεβο. Υψηλόβαθμος Ουκρανός αξιωματούχος δήλωσε στο AFP ότι στόχος είναι η ενίσχυση των σχέσεων μεταξύ Κιέβου και Βελιγραδίου, αλλά και η αποδυνάμωση της ρωσικής παρουσίας στην περιοχή. «Πρέπει να αποσπάσουμε τους Σέρβους από το στρατόπεδο της Ρωσίας», ανέφερε χαρακτηριστικά ο αξιωματούχος, προσθέτοντας πως η επίσκεψη του Ζελένσκι στη Σερβία αποτελεί «χαστούκι για τους Ρώσους».
Η μετάβαση εντάσσεται στη συνολική στρατηγική του Ζελένσκι, ο οποίος από την πρώτη ημέρα του πολέμου επιδιώκει να διευρύνει τον κύκλο των χωρών που στηρίζουν ενεργά την Ουκρανία, είτε πολιτικά είτε διπλωματικά. Το γεγονός ότι επιλέγει τώρα το Βελιγράδι, μια πρωτεύουσα με ιστορικά στενές σχέσεις με τη Μόσχα, καταδεικνύει τη διάθεσή του να ανοίξει νέα μέτωπα πίεσης κατά της ρωσικής επιρροής, ακόμη και σε χώρες που παραδοσιακά θεωρούνταν κοντά στο Κρεμλίνο.
Η ισορροπία της Σερβίας ανάμεσα σε Βρυξέλλες και Μόσχα
Η Σερβία παραμένει μία από τις ελάχιστες ευρωπαϊκές χώρες που δεν έχουν επιβάλει κυρώσεις στη Ρωσία μετά την έναρξη του πολέμου, το 2022, κυρίως λόγω της μεγάλης ενεργειακής της εξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο. Ταυτόχρονα, ωστόσο, το Βελιγράδι διατηρεί σταθερό τον στόχο της ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, γεγονός που την αναγκάζει να ισορροπεί διαρκώς ανάμεσα στις σχέσεις της με τις Βρυξέλλες και τη Μόσχα. Αυτή η διπλή στάση αποτυπώνεται καθαρά στην πολιτική που ακολουθεί ο πρόεδρος της Σερβίας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της ισορροπίας ήταν η κίνηση του Βούτσιτς το 2025, όταν συναντήθηκε με τον πρόεδρο της Ρωσίας, Βλαντίμιρ Πούτιν, στη Μόσχα, ενώ αργότερα επισκέφθηκε και την Ουκρανία. Παρά τη διπλή αυτή επαφή, ο Σέρβος πρόεδρος απέφυγε να συνυπογράψει την κοινή διακήρυξη που καταδίκαζε τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, μια επιλογή που αποτυπώνει τη διαρκή προσπάθεια του Βελιγραδίου να μην τοποθετηθεί ανοιχτά υπέρ κάποιας πλευράς. Η επικείμενη επίσκεψη του Ζελένσκι στη Σερβία αναμένεται να δοκιμάσει εκ νέου αυτή την ισορροπιστική στάση, καθώς το Κίεβο επιδιώκει ανοιχτά να πείσει το Βελιγράδι να τοποθετηθεί πιο ξεκάθαρα απέναντι στη Μόσχα.
