Το καλοκαίρι στην Ελλάδα συνοδεύεται κάθε χρόνο από αυξημένο κίνδυνο εκδήλωσης δασικών πυρκαγιών, με τους ειδικούς να έχουν εντοπίσει το πιο επικίνδυνο χρονικό διάστημα της αντιπυρικής περιόδου. Σύμφωνα με ανάλυση του meteo.gr και του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, οι έξι εβδομάδες από το δεύτερο δεκαήμερο του Ιουλίου έως το τρίτο δεκαήμερο του Αυγούστου συγκεντρώνουν τις περισσότερες μεγάλες καταστροφές στη χώρα. Η μελέτη εξέτασε όλες τις πυρκαγιές που έκαψαν πάνω από 40.000 στρέμματα από το 2007 έως σήμερα, συμπεριλαμβανομένης και της φονικής πυρκαγιάς στο Μάτι. Η έγκαιρη ενημέρωση και η πρόληψη παραμένουν βασικά εργαλεία απέναντι στον κίνδυνο.
Διαβάστε επίσης: Η Metlen εκτοξεύεται στο Χρηματιστήριο Αθηνών σήμερα
Οι 23 μεγαλύτερες δασικές πυρκαγιές μέσα σε έξι εβδομάδες
Η ανάλυση του meteo.gr κατέγραψε ότι μέσα σε αυτό το διάστημα των έξι εβδομάδων, από τα μέσα του Ιουλίου έως τα τέλη του Αυγούστου, έχουν εκδηλωθεί οι 23 μεγαλύτερες δασικές πυρκαγιές στην Ελλάδα από το 2007. Πρόκειται για το χρονικό παράθυρο που θεωρείται το πλέον κρίσιμο κάθε αντιπυρικής περιόδου, καθώς συγκεντρώνει τη μεγάλη πλειονότητα των καταστροφικών συμβάντων. Για τις ανάγκες της έρευνας επιλέχθηκαν αποκλειστικά πυρκαγιές που κατέκαψαν περισσότερα από 40.000 στρέμματα, ένα κριτήριο που αναδεικνύει μόνο τις πιο εκτεταμένες και καταστροφικές περιπτώσεις.
Στο δείγμα αυτό συμπεριλήφθηκε και η φονική πυρκαγιά στο Μάτι Αττικής, λόγω της ιδιαίτερης βαρύτητάς της. Η επιλογή αυτού του κριτηρίου δείχνει ότι οι ερευνητές θέλησαν να εστιάσουν αποκλειστικά στις μεγαλύτερες και πιο επικίνδυνες φωτιές, ώστε τα συμπεράσματα να αντικατοπτρίζουν πραγματικά την περίοδο υψηλότερου κινδύνου. Η χρονική συγκέντρωση των 23 μεγάλων πυρκαγιών μέσα σε μόλις έξι εβδομάδες καταδεικνύει πόσο κρίσιμο είναι το συγκεκριμένο διάστημα για την πολιτική προστασία και τους κατοίκους των δασικών περιοχών.
Ζέστη, ξηρασία και άνεμοι: Η «εκρηκτική» συνταγή
Σύμφωνα με τους επιστήμονες του meteo.gr, ο συνδυασμός τριών παραγόντων δημιουργεί τις ιδανικές συνθήκες για την ταχεία εξάπλωση μιας πυρκαγιάς. Πρώτον, η βλάστηση έχει ξηραθεί πλήρως λόγω της παρατεταμένης ζέστης του καλοκαιριού. Δεύτερον, οι θερμοκρασίες εκείνη την περίοδο βρίσκονται στα υψηλότερα επίπεδα του έτους. Τρίτον, οι ισχυροί άνεμοι που επικρατούν συχνά τις συγκεκριμένες εβδομάδες ευνοούν τη γρήγορη μετάδοση της φωτιάς από σημείο σε σημείο. Ο συνδυασμός αυτών των στοιχείων συνθέτει τις λεγόμενες πυρομετεωρολογικές συνθήκες, οι οποίες καθιστούν εξαιρετικά δύσκολη την κατάσβεση μιας πυρκαγιάς μόλις ξεσπάσει.
Οι ειδικοί τονίζουν πως η πρόληψη και η ετοιμότητα των αρχών κρίνονται σημαντικές ακριβώς αυτές τις εβδομάδες, καθώς μια μικρή εστία μπορεί να μετατραπεί μέσα σε λίγες ώρες σε μεγάλη καταστροφή. Η γνώση της συγκεκριμένης χρονικής περιόδου δίνει τη δυνατότητα σε πολίτες και υπηρεσίες να αυξήσουν την επαγρύπνησή τους, να αποφεύγουν επικίνδυνες δραστηριότητες σε δασικές περιοχές και να είναι προετοιμασμένοι για άμεση κινητοποίηση.
Οι εξαιρέσεις και η επίδραση της κλιματικής αλλαγής
Παρότι το διάστημα Ιουλίου-Αυγούστου θεωρείται το πιο επικίνδυνο, η ανάλυση καταγράφει και σημαντικές εξαιρέσεις εκτός αυτής της περιόδου. Η καταστροφική πυρκαγιά στην Πάρνηθα ξέσπασε στα τέλη Ιουνίου του 2007, ενώ η μεγάλη φωτιά στον Σχίνο Κορινθίας εκδηλώθηκε στα μέσα Μαΐου του 2021. Ακόμη πιο πρόσφατα, η εκτεταμένη πυρκαγιά στην Κορινθία σημειώθηκε στα τέλη Σεπτεμβρίου του 2024, δείχνοντας ότι ο κίνδυνος δεν περιορίζεται πλέον αυστηρά στο καλοκαιρινό χρονικό παράθυρο.
Οι ειδικοί του meteo.gr εκτιμούν ότι η κλιματική αλλαγή μεταβάλλει σταδιακά τα χαρακτηριστικά της αντιπυρικής περιόδου, με αποτέλεσμα οι μεγάλες πυρκαγιές να εμφανίζονται όλο και συχνότερα τόσο νωρίτερα όσο και αργότερα μέσα στη χρονιά. Η ταχύτερη επιδείνωση των καιρικών συνθηκών διευρύνει το χρονικό διάστημα κατά το οποίο απαιτείται αυξημένη επαγρύπνηση. Για τον λόγο αυτό, η σωστή προετοιμασία, η έγκαιρη πρόληψη και η άμεση αντίδραση των αρμόδιων υπηρεσιών παραμένουν τα βασικά όπλα απέναντι στον κίνδυνο των δασικών πυρκαγιών, ανεξάρτητα από τον συγκεκριμένο μήνα εκδήλωσής τους.
