Η κίνηση των εμπορικών πλοίων στα Στενά του Ορμούζ έχει μειωθεί αισθητά την τελευταία εβδομάδα, με τις αγορές πετρελαίου να παρακολουθούν στενά τις συνομιλίες ανάμεσα στο Ιράν και το Ομάν. Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας ανάλυσης Kpler, μόλις 33 πλοία διέσχισαν το στενό από τη Δευτέρα έως την Πέμπτη, έναντι 50 την προηγούμενη εβδομάδα. Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επανέλαβε πως το πέρασμα θα ανοίξει ξανά «σύντομα», ενώ οι τιμές του πετρελαίου κινούνται ανοδικά εν αναμονή εξελίξεων.
Διαβάστε επίσης: Το πετρέλαιο εκτινάσσεται λόγω των Στενών του Ορμούζ
Μειωμένη διέλευση πλοίων στα Στενά
Τα στοιχεία της Kpler δείχνουν πως μόνο έξι δεξαμενόπλοια με αργό πετρέλαιο βγήκαν από τα Στενά του Ορμούζ μέσα σε ολόκληρη την εβδομάδα, ενώ συνολικά 21 πλοία εισήλθαν, τα περισσότερα μέσω της θαλάσσιας οδού κατά μήκος των ιρανικών ακτών. Χθες Πέμπτη πέρασαν μόλις τέσσερα πλοία, ανάμεσά τους το πολύ μεγάλο δεξαμενόπλοιο Nissos Kea, που είχε φορτώσει περίπου 2 εκατομμύρια βαρέλια στη Βασόρα του Ιράκ. Τα άλλα δύο πλοία μετέφεραν υγροποιημένο αέριο πετρελαίου, ενώ ένα ακόμη ήταν πλοίο μεταφοράς χύδην φορτίου. Η ίδια εταιρεία, σε ανάρτησή της, ανέφερε πως οι διελεύσεις υποχώρησαν στις οκτώ την 4η Αυγούστου, με τα περισσότερα πλοία να εξέρχονται από τον Κόλπο και τη διέλευση να συγκεντρώνεται γύρω από τη μονομερή ιρανική διαδρομή.
Η πτώση της κίνησης έρχεται σε αντίθεση με την κατάσταση πριν από την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, όταν από τα Στενά του Ορμούζ περνούσαν καθημερινά 130 έως 140 πλοία. Μετά την επίθεση, η Τεχεράνη ανακοίνωσε το κλείσιμο του στενού, ενώ την περασμένη Τετάρτη το Ιράν δήλωσε πως έχει ουσιαστικά καταλήξει σε συμφωνία με το Ομάν για νέα διαδρομή διέλευσης. Ιρανικές πηγές που μίλησαν σε κρατικά μέσα ενημέρωσης προειδοποίησαν ωστόσο πως η συμφωνία δεν συνεπάγεται αυτόματα άνοιγμα της θαλάσσιας αρτηρίας, καθώς αυτό εξαρτάται από τις ΗΠΑ, οι οποίες έχουν επιβάλει αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια του Κόλπου.
Ο ρόλος του Τραμπ και το σχέδιο του Ιράν
Ο Ντόναλντ Τραμπ μίλησε σε δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο, διαβεβαιώνοντας πως οι συνομιλίες για τα Στενά του Ορμούζ εξελίσσονται «πολύ καλά» και πως συμμετέχει προσωπικά στη διαπραγμάτευση, χωρίς όμως να διευκρινίσει με ποιον. «Μπορεί να καταλήξει σύντομα», ανέφερε χαρακτηριστικά. Παράλληλα, το Ιράν φέρεται να επεξεργάζεται σχέδιο νόμου που θα απαγορεύει τη διέλευση αμερικανικών, ισραηλινών και άλλων «εχθρικών» πλοίων από το στενό, προβλέποντας αποζημίωση που μπορεί να φτάσει έως το 20% της συνολικής αξίας του φορτίου σε περίπτωση παραβίασης. Σύμφωνα με πληροφορίες, η Τεχεράνη επιδιώκει την επιβολή τελών μεταξύ 5% και 7% επί της αξίας των φορτίων, το Ομάν συζητά τέλη της τάξης του 3%, ενώ η Ουάσιγκτον δεν επιθυμεί καμία επιβολή τελών.
Η αβεβαιότητα γύρω από τη συμφωνία έχει προκαλέσει νευρικότητα στις αγορές πετρελαίου. Το πρωί της Παρασκευής το Brent ενισχύθηκε κατά 1,4% στα 83,65 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό αργό σημείωσε άνοδο 1,2%, στα 78,21 δολάρια. Σε εβδομαδιαία βάση πάντως η τιμή του πετρελαίου καταγράφει πτώση περίπου 5%, καθώς είχε υποχωρήσει νωρίτερα λόγω των προσδοκιών για συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν. Ο Lin Ye της Rystad Energy σχολίασε πως η αγορά αντιδρά στο προσχέδιο που δημοσιοποίησε το Ιράν σχετικά με τους όρους διέλευσης, εκτιμώντας πως δεν προεξοφλείται κακή συμφωνία αλλά μάλλον ένας ελεγχόμενος και υπό όρους διάδρομος αντί της πλήρους αποκατάστασης της κανονικής ροής πλοίων. Η Vandana Hari της Vanda Insights ανέφερε από την πλευρά της πως οι ενδείξεις για πιθανή συμφωνία Ιράν – Ομάν προκάλεσαν έντονες διακυμάνσεις στο κλίμα της αγοράς, όμως παραμένει ασαφές τι ακριβώς απαιτείται για την οριστικοποίησή της.
Τι ακολουθεί
Οι αναλυτές εκτιμούν πως η έλλειψη οριστικής συμφωνίας διατηρεί τον κίνδυνο τα ενεργειακά κόστη να παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα, επιβαρύνοντας μια αγορά ήδη ευμετάβλητη. Σύμφωνα με το Bloomberg, οι εξελίξεις της εβδομάδας δείχνουν πως οι εχθροπραξίες μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί. Το βλέμμα των αγορών παραμένει στραμμένο στις συνομιλίες Ιράν – Ομάν και στη στάση της Ουάσιγκτον, καθώς από την τελική διαμόρφωση της συμφωνίας θα εξαρτηθεί το αν τα Στενά του Ορμούζ θα επιστρέψουν σε κανονική λειτουργία ή θα λειτουργήσουν με αυστηρούς περιορισμούς και τέλη διέλευσης.
