Η Ισπανία ανακοίνωσε το βράδυ της Παρασκευής την επαναφορά συνοριακών ελέγχων στα αεροδρόμια και τα λιμάνια της χώρας για όσους ταξιδιώτες φτάνουν από την Ιταλία. Η κίνηση της Μαδρίτης αποτελεί απάντηση στα αντίστοιχα μέτρα που είχε λάβει η Ρώμη λόγω της μεταναστευτικής κρίσης στη Θέουτα. Τα νέα μέτρα ελέγχου στα σύνορα Ισπανίας-Ιταλίας τέθηκαν σε ισχύ τα μεσάνυχτα, τοπική ώρα, και αναμένεται να ισχύσουν έως τις 7 Σεπτεμβρίου. Η διπλωματική κρίση ανάμεσα στις δύο χώρες κλιμακώνεται, με αμοιβαίες κατηγορίες και προειδοποιήσεις για αντίποινα.
Πώς ξεκίνησε η κρίση στη Θέουτα
Η αφορμή για την κλιμάκωση ήταν η μαζική άφιξη μεταναστών στη Θέουτα, το ισπανικό έδαφος στη Βόρεια Αφρική. Μέσα σε δύο ημέρες, την περασμένη Πέμπτη και Παρασκευή, πέρασαν στο ισπανικό έδαφος περίπου 78.000 μετανάστες, κυρίως Μαροκινοί αλλά και πολίτες από χώρες της υποσαχάριας Αφρικής. Στη συντριπτική τους πλειονότητα απομακρύνθηκαν από την περιοχή, ωστόσο περίπου 1.400 ανήλικοι παραμένουν ακόμη εκεί, ενώ σχεδόν 100 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους. Ο Ευρωπαίος επίτροπος για τη Μετανάστευση, Μάγκνους Μπρούνερ, υπαινίχθηκε ότι πίσω από τις μαζικές διαβάσεις κρύβονται εγκληματικά δίκτυα που διαδίδουν παραπληροφόρηση, μια εκτίμηση με την οποία συμφωνεί και η ισπανική κυβέρνηση.
Απαντώντας στην κατάσταση, η κυβέρνηση της Τζόρτζια Μελόνι ανέστειλε την περασμένη εβδομάδα την εφαρμογή της Συνθήκης Σένγκεν για τους πολίτες τρίτων χωρών που φτάνουν στην Ιταλία μέσω Ισπανίας, επαναφέροντας συνοριακούς ελέγχους τουλάχιστον έως τις 15 Αυγούστου. Η Μαδρίτη ζήτησε από τη Ρώμη να άρει άμεσα το μέτρο, θέτοντας προθεσμία έως το βράδυ της Κυριακής 9 Αυγούστου, προειδοποιώντας ότι διαφορετικά θα αναγκαζόταν να λάβει «αναλογικά μέτρα» για την προστασία των συμφερόντων των πολιτών της. Η ιταλική κυβέρνηση απάντησε ότι δεν δέχεται τελεσίγραφα από το εξωτερικό σε ζητήματα εθνικής ασφάλειας.
Οι αντιδράσεις και το διπλωματικό παρασκήνιο
Η ιταλική πλευρά δικαιολόγησε τη στάση της υποστηρίζοντας πως στις 15 Αυγούστου αναμένεται νέο κύμα μεταναστών στη Θέουτα, σύμφωνα με στοιχεία που είχαν δώσει οι ίδιες οι ισπανικές αρχές. Η κυβέρνηση Μελόνι τόνισε ότι δεν πρόκειται να αναθεωρήσει την απόφασή της «μέχρι να αποκλειστούν κίνδυνοι τρομοκρατικού χαρακτήρα και ασφάλειας», διευκρινίζοντας παράλληλα ότι το μέτρο δεν στρέφεται ειδικά κατά της Ισπανίας. Η Ρώμη επικαλέστηκε μάλιστα ανάλογα προηγούμενα, όπως τους ελέγχους που είχε επιβάλει η Ιταλία στα σύνορα με τη Σλοβενία.
Από την πλευρά της, η ισπανική κυβέρνηση, υπό τον Πέδρο Σάντσεθ, προχώρησε τελικά στην επιβολή αντίστοιχων ελέγχων, χρησιμοποιώντας το ίδιο επιχείρημα που είχε χρησιμοποιήσει προηγουμένως η Ρώμη, δηλαδή τη «συνεχιζόμενη παράτυπη μεταναστευτική πίεση» που βιώνει η Ιταλία. Το υπουργείο Εσωτερικών της Ισπανίας διευκρίνισε ότι θα διενεργούνται έλεγχοι διαβατηρίων και θεωρήσεων τόσο σε Ιταλούς πολίτες όσο και σε επισκέπτες τρίτων χωρών που φτάνουν στη χώρα μέσω Ιταλίας. Η Μαδρίτη υπογράμμισε επιπλέον ότι η Ιταλία καταγράφει τον μεγαλύτερο αριθμό παράτυπων εισόδων στην Ευρώπη τα τελευταία χρόνια, με αριθμούς σχεδόν διπλάσιους από εκείνους της Ισπανίας.
Τι ακολουθεί
Τα ισπανικά μέτρα έχουν χαρακτήρα προσωρινό και αναμένεται να παραμείνουν σε ισχύ έως τις 7 Σεπτεμβρίου, με τη Μαδρίτη να αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο αναθεώρησης της ημερομηνίας αν αλλάξουν οι συνθήκες που τα προκάλεσαν. Αντίστοιχα, η Ρώμη έχει θέσει ως ορόσημο τις 15 Αυγούστου για επανεξέταση της δικής της απόφασης, ανάλογα με την εξέλιξη της κατάστασης στη Θέουτα. Μέχρι τότε, οι ταξιδιώτες ανάμεσα στις δύο χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα υπόκεινται σε αυστηρότερους ελέγχους, σε μια πρωτοφανή αναστολή της ελεύθερης κυκλοφορίας εντός του χώρου Σένγκεν.
