Η Τουρκία αντέδρασε άμεσα στο νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό που ανακοίνωσε η Ελλάδα στις 7 Αυγούστου, το οποίο περιλαμβάνει και το Αιγαίο Πέλαγος. Ο εκπρόσωπος του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών, Οντζού Κετσελί, υποστήριξε ότι το νέο πλαίσιο δεν δημιουργεί καμία νομική συνέπεια για τις τουρκικές θέσεις στα ζητήματα του Αιγαίου. Η ανακοίνωση της Άγκυρας έρχεται λίγες ώρες μετά τη δημοσιοποίηση του ελληνικού χωροταξικού σχεδιασμού και επαναφέρει στο προσκήνιο τις γνωστές αμφισβητήσεις για την κυριαρχία περιοχών του Αιγαίου.
Διαβάστε επίσης: Η Τουρκία κλιμακώνει ξανά τις παραβιάσεις στο Αιγαίο
Τι δήλωσε το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση του τουρκικού ΥΠΕΞ, το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό δεν θα επιφέρει «οποιεσδήποτε νομικές συνέπειες» για την Τουρκία στο πλαίσιο των ζητημάτων του Αιγαίου μεταξύ των δύο χωρών. Ο Οντζού Κετσελί επανέλαβε πως ορισμένα γεωγραφικά στοιχεία του Αιγαίου δεν έχουν παραχωρηθεί στην Ελλάδα μέσω διεθνών συνθηκών, επαναλαμβάνοντας θέση που η Άγκυρα διατηρεί επί σειρά ετών. Παράλληλα, ο Τούρκος αξιωματούχος κατηγόρησε την Αθήνα ότι επιχειρεί να χρησιμοποιήσει την περιβαλλοντική προστασία για πολιτικούς σκοπούς, χαρακτηρίζοντας τέτοιες προσπάθειες «ατελέσφορες». Η διατύπωση αυτή δεν είναι πρωτόγνωρη για την τουρκική διπλωματία, η οποία έχει επανειλημμένα εκφράσει ανάλογες αντιρρήσεις σε παρόμοιες ελληνικές πρωτοβουλίες που αφορούν το Αιγαίο τα τελευταία χρόνια.
Στην ανακοίνωσή του το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών τόνισε ότι οι μονομερείς ενέργειες πρέπει να αποφεύγονται σε κλειστές ή ημίκλειστες θάλασσες, όπως το Αιγαίο και η Μεσόγειος. Επικαλέστηκε το διεθνές ναυτικό δίκαιο, το οποίο κατά την Άγκυρα ενθαρρύνει τη συνεργασία μεταξύ παράκτιων κρατών ακόμη και σε περιβαλλοντικά ζητήματα. Με βάση αυτή τη λογική, η Τουρκία υπενθύμισε ότι αποτελεί ένα από τα δύο παράκτια κράτη στο Αιγαίο Πέλαγος και δήλωσε πως παραμένει έτοιμη να συνεργαστεί με την Ελλάδα σε αυτή τη βάση. Η επίκληση της αρχής της συνεργασίας μεταξύ παράκτιων κρατών αποτελεί σταθερό στοιχείο της τουρκικής επιχειρηματολογίας, όποτε η Αθήνα προχωρά σε αποφάσεις που αφορούν τον θαλάσσιο χώρο του Αιγαίου.
Η Διακήρυξη των Αθηνών και το πλαίσιο των σχέσεων
Η τουρκική πλευρά επικαλέστηκε τη Διακήρυξη των Αθηνών για τις Φιλικές Σχέσεις και την Καλή Γειτονία, που υπογράφηκε στις 7 Δεκεμβρίου 2023, ζητώντας μια ειλικρινή και ολοκληρωμένη προσέγγιση για την επίλυση των εκκρεμών ζητημάτων. Σύμφωνα με το τουρκικό ΥΠΕΞ, η επίλυση αυτή θα πρέπει να βασίζεται στο διεθνές δίκαιο, στην επιείκεια και στην αρχή της καλής γειτονίας μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Η αναφορά στη Διακήρυξη των Αθηνών δείχνει πως η Άγκυρα επιχειρεί να συνδέσει το ζήτημα του χωροταξικού πλαισίου με το ευρύτερο πλαίσιο του ελληνοτουρκικού διαλόγου που έχει ξεκινήσει τα τελευταία χρόνια. Η τουρκική ανακοίνωση επαναλαμβάνει ουσιαστικά τη γνωστή θέση της Άγκυρας ότι κάθε ζήτημα του Αιγαίου πρέπει να εξετάζεται συνολικά, μέσα από διάλογο, και όχι αποσπασματικά μέσω εθνικών νομοθετικών πρωτοβουλιών.
Η ανακοίνωση της Τουρκίας αναδεικνύει για ακόμη μία φορά τις διαφορετικές ερμηνείες που έχουν οι δύο χώρες για το καθεστώς του Αιγαίου. Ενώ η Ελλάδα προχωρά σε εθνικές πολιτικές χωροταξικού σχεδιασμού που αφορούν τον τουρισμό και την προστασία του περιβάλλοντος, η Άγκυρα επιμένει ότι τέτοιες αποφάσεις δεν μπορούν να επηρεάσουν τη δική της νομική θέση. Το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών δεν προσδιόρισε αν θα ακολουθήσουν περαιτέρω ενέργειες ή διπλωματικά διαβήματα, περιοριζόμενο στη δημόσια δήλωση θέσης μέσω του εκπροσώπου του. Παραμένει να φανεί αν η ελληνική πλευρά θα απαντήσει επίσημα στις τουρκικές θέσεις ή αν το ζήτημα θα αποτελέσει αντικείμενο συζήτησης στο πλαίσιο του ελληνοτουρκικού διαλόγου που βρίσκεται σε εξέλιξη.
