Η ολική έκλειψη ηλίου της 12ης Αυγούστου ετοιμάζεται να χαρίσει ένα σπάνιο θέαμα σε εκατομμύρια ανθρώπους στην Ευρώπη. Η Σελήνη θα περάσει ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο, καλύπτοντας πλήρως τον ηλιακό δίσκο σε μια στενή ζώνη που διασχίζει τη Γροιλανδία, την Ισλανδία και τη βόρεια Ισπανία. Πρόκειται για την πρώτη φορά μετά την 9η Απριλίου 2024 που παρατηρείται αντίστοιχο φαινόμενο, με ιδιαίτερη σημασία για την ηπειρωτική Ευρώπη, καθώς κάτι τέτοιο δεν έχει ξανασυμβεί από το 2006.
Διαβάστε επίσης: Η Ισπανία ζει την πρώτη ολική έκλειψη Ηλίου από το 1905
Τι θα συμβεί την Τετάρτη
Η ολική έκλειψη ηλίου προκαλείται όταν η Σελήνη ευθυγραμμίζεται ακριβώς ανάμεσα στον Ήλιο και τη Γη, ρίχνοντας τη σκιά της σε μια στενή λωρίδα της επιφάνειας του πλανήτη. Για λίγα λεπτά ή και μόλις λίγα δευτερόλεπτα, ανάλογα με την τοποθεσία, η ημέρα μετατρέπεται σε νύχτα: ο ουρανός σκοτεινιάζει, η θερμοκρασία πέφτει και αναδύεται το εντυπωσιακό στέμμα του Ήλιου, η εξωτερική του ατμόσφαιρα που κανονικά δεν είναι ορατή λόγω της έντονης λάμψης. Το φαινόμενο οφείλεται σε μια ιδιαίτερη «κοσμική σύμπτωση»: ο Ήλιος είναι περίπου 400 φορές μεγαλύτερος από τη Σελήνη, όμως βρίσκεται και περίπου 400 φορές πιο μακριά από τη Γη, με αποτέλεσμα οι δύο δίσκοι να φαίνονται σχεδόν ίδιου μεγέθους.
Η ζώνη της ολικότητας θα εκτείνεται σε μήκος περίπου 8.300 χιλιομέτρων. Η σκιά της Σελήνης θα ξεκινήσει από απομακρυσμένη περιοχή της βόρειας Ρωσίας και θα κινηθεί προς τον Βόρειο Πόλο, τη Γροιλανδία, την Ισλανδία, τη βόρεια Ισπανία και το βορειοανατολικό άκρο της Πορτογαλίας. Στη Γροιλανδία η ολικότητα αναμένεται να διαρκέσει λίγο περισσότερο από δύο λεπτά, ενώ σε περιοχές της Ρωσίας η διάρκεια δεν θα ξεπεράσει τα δυόμισι λεπτά. Στην Ισπανία, όπου η έκλειψη θα συμβεί κοντά στη δύση του Ηλίου, η ζώνη θα διατρέξει περιοχές από το Οβιέδο στα βόρεια έως τη Μαγιόρκα, περνώντας και από τη Γαλικία, ενώ στην πόλη Μπούργκος η πλήρης κάλυψη του Ήλιου θα κρατήσει περίπου ένα λεπτό και 48 δευτερόλεπτα. Εκτός της ζώνης ολικότητας, μερική έκλειψη θα είναι ορατή σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης, στον Καναδά, στις βόρειες Ηνωμένες Πολιτείες και στη βορειοδυτική Αφρική, με τη συνολική διάρκεια των μερικών φάσεων να φτάνει περίπου τη μία ώρα και 45 λεπτά.
Γιατί έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ισπανία
Η Ισπανία βρίσκεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος, καθώς πρόκειται για την πρώτη ολική έκλειψη ηλίου που θα είναι ορατή από την ηπειρωτική χώρα από το 1905, δηλαδή εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα. Το γεγονός αυτό έχει προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον τόσο στην επιστημονική κοινότητα όσο και στον αστρο-τουρισμό, με πολλούς παρατηρητές να αναμένεται να ταξιδέψουν στις περιοχές από τις οποίες θα περάσει το λεγόμενο «μονοπάτι της ολότητας». Αξιοσημείωτο είναι ότι η πορεία της έκλειψης θα διασχίσει και περιοχές της Ισπανίας που έχουν πληγεί τα τελευταία χρόνια από καταστροφικές πυρκαγιές.
Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος (ESA) έχει χαρακτηρίσει τις ολικές εκλείψεις ηλίου «στιγμές συλλογικού θαυμασμού», καθώς εκατομμύρια άνθρωποι κοιτούν ταυτόχρονα τον ουρανό και βιώνουν ένα κοινό επιστημονικό και οπτικό γεγονός. Οι ηλιακές εκλείψεις σημειώνονται μία έως δύο φορές τον χρόνο, ωστόσο η ζώνη από την οποία μπορεί κανείς να τις παρατηρήσει είναι εξαιρετικά περιορισμένη, γι’ αυτό και μια συγκεκριμένη περιοχή ενδέχεται να χρειαστεί ακόμη και εκατοντάδες χρόνια για να βρεθεί ξανά στο «μονοπάτι» μιας ολικής έκλειψης.
Τι ακολουθεί
Η Ισπανία δεν θα χρειαστεί να περιμένει άλλον έναν αιώνα για το επόμενο αντίστοιχο θέαμα. Στις 2 Αυγούστου 2027 μια νέα ολική έκλειψη ηλίου θα διασχίσει τη νότια Ισπανία, τη βόρεια Αφρική και την Αραβική Χερσόνησο. Παράλληλα, η έκλειψη της 12ης Αυγούστου αποτελεί την αρχή μίας σειράς τριών ηλιακών εκλείψεων που θα παρατηρηθούν από την Ισπανία έως το 2028, εξέλιξη που ενισχύει το ενδιαφέρον της χώρας για τον αστρο-τουρισμό τα επόμενα χρόνια.
