Ένα τμήμα του πυραύλου Falcon 9 της SpaceX προσέκρουσε στη Σελήνη, δημιουργώντας νέο κρατήρα κοντά σε γνωστό σεληνιακό σημείο αναφοράς. Η πρόσκρουση σημειώθηκε την Τετάρτη, γύρω στις 07:35 BST (06:35 GMT), με ταχύτητα περίπου 8.700 χιλιόμετρα την ώρα. Το περιστατικό, αν και ήταν ατύχημα, χαρακτηρίζεται από τους επιστήμονες ως μοναδική ευκαιρία έρευνας για μελλοντικές αποστολές στη Σελήνη. Ειδικοί του διαστημικού τομέα εξηγούν πως χρειάζεται χρόνος για να αποκαλυφθούν όλες οι λεπτομέρειες της πρόσκρουσης.
Το «άδειο» τμήμα του Falcon 9 και η πορεία προς τον κρατήρα Einstein
Ο πύραυλος Falcon 9 είχε εκτοξευθεί από τη Φλόριντα τον Ιανουάριο του 2025, μεταφέροντας στο διάστημα δύο σεληνιακές ακάτους προσεδάφισης στο πλαίσιο ιδιωτικής αποστολής από την Ιαπωνία. Αποστολή του ανώτερου σταδίου του πυραύλου ήταν να ωθήσει τις δύο ακάτους έξω από τη γήινη τροχιά και σε πορεία προς τη Σελήνη, στόχος που τελικά επιτεύχθηκε, παρότι η ιαπωνική αποστολή προσεδάφισης δεν ολοκληρώθηκε επιτυχώς. Το χρησιμοποιημένο πλέον τμήμα του πυραύλου, με μέγεθος αντίστοιχο πενταώροφου κτιρίου και βάρος τουλάχιστον 4.000 κιλά, αφέθηκε να κινείται ελεύθερα σε μακρά, ελλειπτική τροχιά που εκτεινόταν προς τη Σελήνη και επέστρεφε προς τη Γη, επανάληψη που κράτησε αρκετούς μήνες.
Για 18 μήνες, η ήπια βαρυτική έλξη της Γης, της Σελήνης και του Ήλιου, σε συνδυασμό με την πίεση που ασκούσε το ηλιακό φως, έδιναν στο άδειο πλέον τμήμα μια ανεπαίσθητη ώθηση. Αυτή η σταδιακή μετατόπιση το οδήγησε τελικά σε πορεία σύγκρουσης με τη Σελήνη, κοντά στον κρατήρα Einstein. Η πρόσκρουση προκάλεσε σύντομη, εντυπωσιακή λάμψη, η οποία όμως ήταν υπερβολικά αμυδρή για να γίνει ορατή, ακόμη και με τη χρήση τηλεσκοπίου, καθώς σημειώθηκε υπό το φως της ημέρας για πολλά μέρη του κόσμου.
«Θείο δώρο» για τους επιστήμονες
Ο Βάιος Λάππας, καθηγητής και πρόεδρος του Τμήματος Αεροδιαστημικής Επιστήμης και Τεχνολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), μίλησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ για το περιστατικό, εξηγώντας ότι πρόκειται για τυχαία σύγκρουση που όμως προσφέρει στους επιστήμονες μια σπάνια ευκαιρία μελέτης. Σύμφωνα με τον ίδιο, ενδέχεται να χρειαστούν ημέρες ή και εβδομάδες μέχρι να σχηματιστεί πλήρης εικόνα για το τι ακριβώς συνέβη και τι μπορεί να διδαχθεί η επιστημονική κοινότητα από αυτό. Για τους πλανητικούς γεωλόγους, όπως τόνισε ο κ. Λάππας, η τυχαία αυτή πρόσκρουση αποτελεί «θείο δώρο», καθώς ο νέος κρατήρας θα βοηθήσει στην κατανόηση της σύστασης του σεληνιακού εδάφους σε σχέση με μελλοντικές αποστολές.
Το περιστατικό παραπέμπει, όπως σημειώνεται, στην εμβληματική σκηνή της βωβής γαλλικής ταινίας «Το Ταξίδι στη Σελήνη» του 1902, σε σκηνοθεσία του Ζωρζ Μελιές, όπου μια κάψουλα «καρφώνεται» στο μάτι του φεγγαριού. Εκατόν είκοσι τέσσερα χρόνια αργότερα, δεν είναι πλέον μια φανταστική κάψουλα που προσκρούει στη Σελήνη, αλλά ένα πραγματικό τμήμα υπερσύγχρονου πυραύλου, αποτέλεσμα της σύγχρονης διαστημικής βιομηχανίας και της στρατηγικής επαναχρησιμοποίησης πυραύλων που ακολουθεί η SpaceX. Η ίδια η αποστολή, παρότι δεν πέτυχε πλήρως τον αρχικό της σκοπό λόγω της αποτυχημένης προσεδάφισης στην ιαπωνική άκατο, φαίνεται πως τελικά προσέφερε στην επιστήμη ένα απρόσμενο, χρήσιμο αποτέλεσμα.
Τι ακολουθεί
Οι ειδικοί αναμένεται να μελετήσουν τις εικόνες και τα δεδομένα από τον νέο κρατήρα κοντά στον κρατήρα Einstein τις επόμενες εβδομάδες, προκειμένου να αντλήσουν συμπεράσματα χρήσιμα για μελλοντικές αποστολές στη Σελήνη. Μέχρι τότε, όπως ανέφερε ο κ. Λάππας, η πλήρης εικόνα του περιστατικού παραμένει υπό διαμόρφωση, με την επιστημονική κοινότητα να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις γύρω από τον νέο σεληνιακό κρατήρα.
