Ολοένα και περισσότεροι ασθενείς στην Ελλάδα φαίνεται να αναζητούν εναλλακτικές μορφές θεραπείας, παράλληλα με την επιστημονικά τεκμηριωμένη ιατρική ή ακόμη και αντί αυτής. Σύμφωνα με εκτιμήσεις γιατρών, το 20% έως 30% των ασθενών τους στρέφεται σήμερα σε πρακτικές που δεν στηρίζονται σε επιστημονικά δεδομένα, από την «αποπαρασίτωση» και την υπνοθεραπεία μέχρι την αντιγήρανση, το longevity και όσα διαφημίζονται ως «κβαντική ιατρική». Πρόκειται για ένα φαινόμενο που διευρύνεται μέσα σε ένα ασαφές θεσμικό πλαίσιο, όπου απουσιάζουν σαφείς κανόνες για την επιστημονική τεκμηρίωση, την εποπτεία και τη λειτουργία αυτών των υπηρεσιών.
Η τραγική υπόθεση του θανάτου του Γιώργου Μαζωνάκη και οι αποκαλύψεις για τον χώρο στον οποίο υποβλήθηκε παρανόμως σε ιατρική πράξη ανέδειξαν με τον πιο οδυνηρό τρόπο τα κενά που υπάρχουν σε αυτό το πεδίο. Η υπόθεση αυτή λειτούργησε ως εφαλτήριο για να τεθεί επιτακτικά το ζήτημα της ρύθμισης κέντρων και υπηρεσιών που κινούνται στα όρια ή και εκτός του καθιερωμένου ιατρικού πλαισίου.
Η απάντηση του υπουργείου Υγείας
Απέναντι σε αυτή την πραγματικότητα, ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης έχει εξαγγείλει τη σύσταση ειδικής επιτροπής, η οποία θα αναλάβει να διαμορφώσει συγκεκριμένο θεσμικό πλαίσιο για τη λειτουργία κέντρων longevity, αντιγήρανσης και αναγεννητικής ιατρικής. Στόχος της πρωτοβουλίας είναι να οριοθετηθούν με σαφήνεια οι ιατρικές πράξεις που επιτρέπεται να πραγματοποιούνται, οι χώροι στους οποίους μπορούν να διενεργούνται, καθώς και οι επαγγελματίες υγείας που έχουν το δικαίωμα να τις παρέχουν. Παράλληλα, επιδιώκεται να τεθούν προϋποθέσεις επιστημονικής τεκμηρίωσης, ώστε να διασφαλίζεται η υγεία των πολιτών που καταφεύγουν σε αυτές τις υπηρεσίες.
Η εμπειρία των γιατρών στην κλινική πράξη
Η καθημερινή εικόνα που περιγράφουν γιατροί μεγάλων νοσοκομείων επιβεβαιώνει την έκταση του φαινομένου. Όπως αναφέρει γιατρός μεγάλου νοσοκομείου της Αθήνας, πολλοί ασθενείς απευθύνονται αρχικά στο σύστημα υγείας για να λάβουν διάγνωση, όμως μόλις τους εξηγηθεί το θεραπευτικό πλάνο, αρχίζει η αμφισβήτηση. «Έως και το 30% των ασθενών, όταν ενημερώνονται για τη θεραπεία και τις αλλαγές που θα απαιτηθούν στον τρόπο ζωής τους, ξεκινούν την αναζήτηση μιας άλλης προσέγγισης», εξηγεί χαρακτηριστικά.
Για αρκετούς ασθενείς, η εναλλακτική οδός μοιάζει πιο εύκολη σε σχέση με τις απαιτήσεις της τεκμηριωμένης ιατρικής. Αντί για αυστηρό διατροφικό πλάνο, προτιμούν συμπληρώματα διατροφής. Αντί για τις απαραίτητες διαγνωστικές εξετάσεις, καταφεύγουν σε αόριστες «ενεργειακές» μετρήσεις. Αντί για παρεμβάσεις που απαιτούν χρόνο, συνέπεια και προσωπική προσπάθεια, επιλέγουν μη επεμβατικές θεραπείες χωρίς επιστημονική στήριξη.
Όπως σημειώνει η ίδια γιατρός, πολλοί ασθενείς δεν αναζητούν στην πραγματικότητα μια δεύτερη ιατρική γνώμη, αλλά μια εκδοχή φροντίδας πιο κοντά σε αυτό που θα ήθελαν να ακούσουν. «Έρχονται στα ιατρεία και θέλουν να τους χαϊδεύεις, να τους λες ό,τι ακούγεται ευχάριστο», αναφέρει χαρακτηριστικά. Το εύρημα που προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία είναι ότι η τάση αυτή δεν περιορίζεται σε ανθρώπους χωρίς σταθερή σχέση εμπιστοσύνης με τον θεράποντα ιατρό τους, αλλά επεκτείνεται ακόμη και σε ασθενείς με μακροχρόνια παρακολούθηση.
Το ζήτημα, όπως αναδεικνύεται, δεν αφορά μόνο μεμονωμένες περιπτώσεις, αλλά ένα ευρύτερο, γκρίζο πεδίο υπηρεσιών που λειτουργεί χωρίς επαρκή εποπτεία. Η αναμενόμενη δράση της ειδικής επιτροπής του υπουργείου Υγείας αναμένεται να δώσει απαντήσεις σε ερωτήματα που έως σήμερα παρέμεναν χωρίς σαφές θεσμικό πλαίσιο, προστατεύοντας τους πολίτες από πρακτικές χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση.
