Ανοιχτό ρήγμα στις σχέσεις του με τον Ντόναλντ Τραμπ δημιούργησε ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, απορρίπτοντας δημόσια το αμερικανικό σχέδιο των 15 σημείων για τη Λωρίδα της Γάζας, το οποίο είχε ήδη αποδεχθεί η Χαμάς. Η εξέλιξη έρχεται με τις ισραηλινές εκλογές της 27ης Οκτωβρίου να πλησιάζουν και την ισραηλινή δεξιά να αντιδρά έντονα στην πρόταση. Ο Νετανιάχου έθεσε ως όρο τον πλήρη αφοπλισμό της Χαμάς πριν από οποιαδήποτε απόσυρση του ισραηλινού στρατού από τη Γάζα.
Τι έγινε: η απόρριψη του σχεδίου των 15 σημείων
Κατά τη διάρκεια του υπουργικού συμβουλίου την Κυριακή, ο Νετανιάχου ξεκαθάρισε τη θέση του χωρίς περιθώρια παρερμηνείας. «Ο στρατός δεν θα κάνει καμία απόσυρση όσο η Χαμάς δεν έχει αφοπλιστεί αληθινά», δήλωσε, προσθέτοντας ότι το Ισραήλ «δεν αποδέχεται το έγγραφο 15 σημείων». Παράλληλα σχολίασε ότι «οι Αμερικανοί έχουν ιδέες, ορισμένες είναι αποδεκτές για εμάς, άλλες όχι, και ξέρουμε πώς να υπερασπίσουμε τις θέσεις μας σε αυτά τα ζητήματα». Το Συμβούλιο Ειρήνης του Τραμπ είχε παρουσιάσει το σχέδιο στις 30 Ιουλίου, υποστηρίζοντας πως η Χαμάς είχε συμφωνήσει με τους βασικούς όρους. Κεντρική πρόβλεψη του σχεδίου είναι ο αφοπλισμός της Χαμάς και η σταδιακή, πλήρης αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων, με τη διαδικασία να εξελίσσεται σε φάσεις. Προβλέπεται επίσης αλλαγή στη διοίκηση της Γάζας, με μεταβίβαση της εξουσίας σε Παλαιστίνιους τεχνοκράτες της ανεξάρτητης Παλαιστινιακής Εθνικής Επιτροπής, η οποία όμως παραμένει στην Αίγυπτο, καθώς το Ισραήλ δεν έχει επιτρέψει μέχρι σήμερα την είσοδο των μελών της στη Λωρίδα.
Η ισραηλινή κυβέρνηση είχε προηγουμένως συμφωνήσει επίσημα με την αρχική εκεχειρία που είχε επιτευχθεί με αμερικανική διαμεσολάβηση τον Οκτώβριο του 2025, καθώς και με τον οδικό χάρτη για την ειρήνη στη Γάζα, πάνω στον οποίο στηρίχθηκε αργότερα το σχέδιο των 15 σημείων. Ο Λευκός Οίκος είχε χαρακτηρίσει την αρχική αποδοχή του σχεδίου από τη Χαμάς «μνημειώδη» εξέλιξη, καθώς επρόκειτο για την πρώτη φορά που η παλαιστινιακή οργάνωση συμφωνούσε να προχωρήσει σε αφοπλισμό.
Αντιδράσεις και πολιτικό πλαίσιο
Σύμφωνα με το Al Jazeera, η τοποθέτηση του Νετανιάχου αποτελεί σπάνια δημόσια διαφοροποίηση από τον στενότερο στρατηγικό σύμμαχο του Ισραήλ. Η Ουάσινγκτον έχει επενδύσει πολιτικά στην επίτευξη συμφωνίας που θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντική επιτυχία στην εξωτερική πολιτική του Τραμπ, ο οποίος επιδιώκει μια συμφωνία που θα ενισχύσει το διεθνές του προφίλ. Για τον Νετανιάχου, ωστόσο, μια τέτοια συμφωνία θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές πολιτικές αναταράξεις στο εσωτερικό του Ισραήλ, ενόψει των εκλογών. Οι σχέσεις των δύο ηγετών είχαν δείξει σημάδια φθοράς ήδη από τον Απρίλιο, όταν, εν μέσω των διαπραγματεύσεων για κατάπαυση του πυρός μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, ο Τραμπ είχε επιτεθεί με βαριές εκφράσεις στον Νετανιάχου, κατηγορώντας τον ότι δημιουργούσε εμπόδια.
Στο εσωτερικό της ισραηλινής κυβέρνησης, η πρόταση Τραμπ είχε προκαλέσει από την πρώτη στιγμή έντονες αντιδράσεις. Ο υπουργός Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ απέρριψε άμεσα το σχέδιο, ενώ στις 3 Αυγούστου ο υπουργός Οικονομικών Μπεζαλέλ Σμότριτς το χαρακτήρισε «προδοσία» και η υπουργός Εποικισμών Ορίτ Στροκ «υπαρξιακή απειλή» για το Ισραήλ. Παράλληλα, οι ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Γάζα εντάθηκαν, περιπλέκοντας ακόμη περισσότερο τις προσπάθειες εφαρμογής της συμφωνίας. Παρά τη δημόσια απόρριψη, ο Νετανιάχου συνέχισε να αναφέρεται στον Τραμπ ως εξαιρετικά στενό σύμμαχο, χωρίς όμως αυτό να αμβλύνει τη διαφωνία για το περιεχόμενο του σχεδίου.
Ο ρόλος της διεθνούς διαμεσολάβησης
Ο Βούλγαρος διπλωμάτης Νίκολαϊ Μλαντένοφ δήλωσε στο ισραηλινό Κανάλι 12 ότι ο αμερικανικός οδικός χάρτης αποτελεί τον «μοναδικό δρόμο» για την αποτροπή νέας επίθεσης, ανάλογης με εκείνη της 7ης Οκτωβρίου 2023. Ο Μλαντένοφ, ο οποίος συναντήθηκε τη Δευτέρα με τον Νετανιάχου, επιχείρησε να απαντήσει στις ισραηλινές ανησυχίες, τονίζοντας ότι ο στρατός δεν θα αποσυρθεί παρά μόνο μετά τον πλήρη αφοπλισμό της Χαμάς. Όπως ανέφερε, οι συνομιλίες με το Ισραήλ βρίσκονται σε εξέλιξη, εκφράζοντας την ελπίδα για «θετική κατάληξη για όλους». «Αν γίνει αληθινός αφοπλισμός, τότε το Ισραήλ θα αποσυρθεί», υποστήριξε χαρακτηριστικά. Η Χαμάς, από την πλευρά της, ζητά πίεση προς το Ισραήλ από τις ΗΠΑ, ώστε να προχωρήσει η εφαρμογή του σχεδίου που η ίδια έχει ήδη αποδεχθεί.
