Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ παρομοίασε τις διαπραγματεύσεις Ιράν ΗΠΑ με μια παρτίδα σκάκι, σε συνέντευξή του στο Axios. Η δήλωση έρχεται εν μέσω της κρίσης που ξεκίνησε με την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση κατά του Ιράν στο τέλος του Φεβρουαρίου. Η Τεχεράνη απάντησε μέσω του εκπροσώπου του υπουργείου Εξωτερικών, ο οποίος χαρακτήρισε τους Ιρανούς «επαγγελματίες σκακιστές». Οι δύο πλευρές συνεχίζουν να ανταλλάσσουν μηνύματα χωρίς να υπάρχει, σύμφωνα με το Ιράν, ουσιαστική απευθείας διαπραγμάτευση.
Τι είπε ο Τραμπ για τις διαπραγματεύσεις με το Ιράν
Στη συνέντευξή του στο Axios, ο Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι είναι διατεθειμένος να στραφεί σε μια νέα προσέγγιση, εντείνοντας την οικονομική πίεση προς το Ιράν αντί να διατάξει νέα στρατιωτική επιχείρηση. Η αλλαγή αυτή έρχεται αφότου η Τεχεράνη παρουσίασε μια λίστα με απαιτήσεις που αφορούν το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ. «Κρατάμε χαμηλούς τόνους», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος κατά τη διάρκεια σύντομης τηλεφωνικής συνομιλίας με το δημοσιογραφικό συνεργείο.
Ο Τραμπ ανέφερε επίσης ότι η αμερικανική πλευρά «διαπραγματεύεται μόνο σε κάποιο βαθμό» με το Ιράν, ενώ επεσήμανε τον «τεράστιο πληθωρισμό» που πλήττει την ιρανική οικονομία και την έλλειψη διαθέσιμων κεφαλαίων στην Τεχεράνη. «Όλα θα πάνε καλά. Πάντα όλα πάνε καλά. Είναι σαν παρτίδα σκάκι», τόνισε χαρακτηριστικά, απαντώντας παράλληλα στις επικρίσεις που δέχεται για το γεγονός ότι η κρίση με το Ιράν παραμένει σε εξέλιξη χωρίς οριστική λύση. «Θα τακτοποιηθεί. Όλα στο τέλος τακτοποιούνται», πρόσθεσε.
Η απάντηση της Τεχεράνης στις δηλώσεις Τραμπ
Ο εκπρόσωπος της ιρανικής διπλωματίας, Ισμαΐλ Μπαγαΐ, σχολίασε τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου κατά την εβδομαδιαία συνέντευξη Τύπου του υπουργείου Εξωτερικών. Σύμφωνα με τον ίδιο, «είτε κατά τη διάρκεια των επίσημων διαπραγματεύσεων είτε στις διαπραγματεύσεις στους διαδρόμους, οι Ιρανοί έδειξαν ότι είναι επαγγελματίες σκακιστές». Η φράση λειτούργησε ως απάντηση στην αναλογία που χρησιμοποίησε ο Τραμπ, δείχνοντας ότι η ιρανική πλευρά θεωρεί τον εαυτό της εξίσου έμπειρο παίκτη στο διπλωματικό παιχνίδι.
Ο Μπαγαΐ στάθηκε επίσης στις επικρίσεις που δέχεται η ιρανική ηγεσία για την παρατεταμένη κρίση, δηλώνοντας ότι «δεν πρέπει να ελπίζετε ότι δεν θα λερωθείτε όταν παλεύετε με γουρούνια», καθώς αυτό, όπως είπε, «αποτελεί μέρος της μάχης» που έχει επιβληθεί στο Ιράν. Ο εκπρόσωπος επανέλαβε το μήνυμα που η ιρανική ηγεσία διατυπώνει τις τελευταίες ημέρες: δεν υπάρχει σε εξέλιξη απευθείας διαπραγμάτευση με την Ουάσινγκτον, παρά μόνο ανταλλαγές μηνυμάτων μέσω μεσολαβητών. Οι συνομιλίες, όπως ανέφερε, μπορούν να επαναληφθούν επίσημα μόνο όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες σταματήσουν τις παραβιάσεις του πρωτοκόλλου της συμφωνίας.
Οι όροι για τα Στενά του Ορμούζ
Κεντρικό σημείο στη θέση της Τεχεράνης παραμένουν οι συνθήκες ασφαλείας στα Στενά του Ορμούζ. Ο Μπαγαΐ τόνισε ότι όσο συνεχίζεται ο ναυτικός αποκλεισμός από τις ΗΠΑ και άλλες παραβιάσεις εκ μέρους της Ουάσινγκτον, δεν υφίστανται οι απαραίτητες προϋποθέσεις ώστε η περιοχή να θεωρηθεί ασφαλής θαλάσσια αρτηρία. «Δεν υπάρχουν εγγυήσεις ότι πληρούνται οι αναγκαίες προϋποθέσεις για την εγκαθίδρυση ασφαλούς διεθνούς ναυσιπλοΐας», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας πως «κατά κανόνα, όταν παρέχετε θαλάσσιες υπηρεσίες, λαμβάνετε αναγκαστικά κάτι σε αντάλλαγμα».
Η λίστα απαιτήσεων που παρουσίασε το Ιράν για το άνοιγμα των Στενών φαίνεται να αποτελεί βασικό παράγοντα πίσω από την αλλαγή στάσης που άφησε να εννοηθεί ο Τραμπ, ο οποίος φαίνεται να προκρίνει πλέον την οικονομική πίεση έναντι μιας νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης. Και οι δύο πλευρές, πάντως, συνεχίζουν να περιγράφουν τη διαδικασία ως μια παρατεταμένη διπλωματική αντιπαράθεση, χωρίς να δίνουν συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την επίσημη επανέναρξη των συνομιλιών.
