Η αυξανόμενη χρήση του IRIS για καθημερινές συναλλαγές φέρνει στο προσκήνιο σοβαρά ερωτήματα γύρω από τις μεταφορές χρημάτων μέσω IRIS και τις φορολογικές τους συνέπειες. Η φοροτεχνικός Νίκη Βομπιράκη, μιλώντας στην εκπομπή «Συνδέσεις» του ΕΡΤnews, ανέλυσε πότε μια απλή μεταφορά χρημάτων μπορεί να θεωρηθεί δωρεά και να φορολογηθεί. Το θέμα αφορά ιδιαίτερα τις μεταφορές από γονείς προς παιδιά, αλλά και μεγαλύτερες συναλλαγές όπως η αγορά ακινήτου ή η δημιουργία επένδυσης. Οι οδηγίες της ΑΑΔΕ καθορίζουν πότε απαιτείται δήλωση στο myProperty και πότε όχι.
Το χαρτζιλίκι σε παιδιά και φοιτητές
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το ζήτημα των μεταφορών χρημάτων από γονείς προς παιδιά, ειδικά ενόψει της φοιτητικής περιόδου. Για το χαρτζιλίκι και τα συνήθη έξοδα διαβίωσης ανηλίκων και φοιτητών έως 25 ετών δεν τίθεται συγκεκριμένο χρηματικό όριο, σύμφωνα με οδηγία της ΑΑΔΕ που επικαλέστηκε η φοροτεχνικός. Στις περιπτώσεις αυτές περιλαμβάνονται έξοδα που σχετίζονται με την καθημερινότητα του παιδιού, όπως το ενοίκιο φοιτητικής κατοικίας, τα δίδακτρα, τα βιβλία, οι μετακινήσεις και άλλες ανάγκες διαβίωσης. Όπως εξήγησε η Νίκη Βομπιράκη, για τα ποσά αυτά δεν απαιτείται δήλωση ως δωρεά στο myProperty και δεν υπάρχει συγκεκριμένο χρηματικό όριο για το χαρτζιλίκι.
Παρόλα αυτά, είναι σημαντικό να υπάρχει σαφής αιτιολογία σε κάθε μεταφορά χρημάτων, καθώς η αναγραφή της αιτίας της συναλλαγής μπορεί να αποδειχθεί πολύτιμη σε περίπτωση μελλοντικού ελέγχου. «Καλό είναι σε κάθε μεταφορά να βάζουμε μία αιτιολογία και για να τη θυμόμαστε στο μέλλον», τόνισε χαρακτηριστικά η φοροτεχνικός, υπογραμμίζοντας πως η αιτιολογία βοηθά στην τεκμηρίωση του λόγου για τον οποίο έγινε η συναλλαγή.
Πότε η μεταφορά μετατρέπεται σε δωρεά
Διαφορετική είναι η εικόνα όταν η μεταφορά χρημάτων δεν αφορά ένα απλό χαρτζιλίκι, αλλά χρησιμοποιείται για την απόκτηση περιουσιακού στοιχείου ή για μια σημαντική οικονομική δραστηριότητα. Στην περίπτωση αγοράς ακινήτου ή αυτοκινήτου, δημιουργίας αποταμίευσης ή επένδυσης, ίδρυσης επιχείρησης ή αποπληρωμής προσωπικού δανείου, η μεταφορά μπορεί να θεωρηθεί δωρεά ή γονική παροχή και απαιτεί διαφορετική φορολογική αντιμετώπιση. «Εδώ έχουμε επαύξηση περιουσίας», εξήγησε η Νίκη Βομπιράκη, σημειώνοντας πως σε τέτοιες περιπτώσεις είναι ασφαλέστερο να ακολουθείται η προβλεπόμενη διαδικασία και να δηλώνεται η δωρεά, ακόμη και όταν τελικά δεν προκύπτει φόρος.
Η διαδικασία συνδέεται με την τραπεζική μεταφορά των χρημάτων από λογαριασμό σε λογαριασμό και με τη δήλωση της δωρεάς μέσω του myProperty. Η φοροτεχνικός επισήμανε πως η τήρηση αυτής της διαδικασίας προστατεύει τον πολίτη σε περίπτωση μελλοντικού ελέγχου από τις φορολογικές αρχές, αφού τεκμηριώνεται η προέλευση και ο σκοπός των χρημάτων που μεταφέρθηκαν.
Το αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ
Κρίσιμο ρόλο στη φορολόγηση των χρηματικών δωρεών παίζει ο βαθμός συγγένειας μεταξύ αυτού που δίνει και αυτού που λαμβάνει τα χρήματα. Για την πρώτη κατηγορία συγγένειας προβλέπεται αφορολόγητο όριο 800.000 ευρώ, όταν η δωρεά ή η γονική παροχή πραγματοποιείται με τον προβλεπόμενο τραπεζικό τρόπο. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται οι σύζυγοι, τα πρόσωπα με σύμφωνο συμβίωσης, τα παιδιά, καθώς και οι παππούδες και οι γιαγιάδες προς τα εγγόνια τους.
Η αύξηση της χρήσης του IRIS για μικρές καθημερινές συναλλαγές έχει καταστήσει αναγκαία την ενημέρωση των πολιτών σχετικά με τους κανόνες που διέπουν τις μεταφορές χρημάτων. Όπως προκύπτει από τις οδηγίες της ΑΑΔΕ, η διάκριση ανάμεσα σε ένα απλό χαρτζιλίκι και σε μια δωρεά που υπόκειται σε φόρο εξαρτάται τόσο από το ποσό όσο και από τον σκοπό της συναλλαγής, γεγονός που καθιστά την αιτιολόγηση κάθε μεταφοράς ιδιαίτερα χρήσιμη πρακτική για τους πολίτες.
