Στον κόλπο Guanabara, στο Ρίο ντε Τζανέιρο της Βραζιλίας, τοποθετήθηκε ένα ασυνήθιστο πλωτό φράγμα μήκους 350 μέτρων, φτιαγμένο από ανθρώπινα μαλλιά. Στόχος της κατασκευής είναι να λειτουργήσει ως ασπίδα από μαλλιά που θα απορροφά πετρέλαιο και άλλους ρύπους πριν αυτοί φτάσουν στα ευαίσθητα οικοσυστήματα της περιοχής. Για την κατασκευή χρησιμοποιήθηκαν συνολικά 250 κιλά μαλλιών, τα οποία διαφορετικά θα κατέληγαν στα σκουπίδια.
Πώς φτιάχτηκε η ασπίδα από μαλλιά
Η ιδέα ξεκίνησε από ένα απλό ερώτημα: τι απογίνονται καθημερινά οι τρίχες που πέφτουν στο πάτωμα ενός κομμωτηρίου; Στην περίπτωση του κόλπου Guanabara, η απάντηση μετατράπηκε σε περιβαλλοντική λύση. Τα μαλλιά που συγκεντρώνονται από κομμωτήρια της περιοχής δεν πετιούνται πλέον στα σκουπίδια, αλλά συσκευάζονται σε ειδικούς κυλίνδρους από βαμβακερό δίχτυ. Οι κύλινδροι αυτοί τοποθετούνται στη συνέχεια πάνω σε πλωτό φράγμα που εκτείνεται σε μήκος 350 μέτρων στην επιφάνεια της θάλασσας.
Το σύστημα έχει σχεδιαστεί με τέτοιο τρόπο ώστε τα μαλλιά, χάρη στην ικανότητά τους να απορροφούν λιπαρές ουσίες, να παγιδεύουν το πετρέλαιο που επιπλέει στην επιφάνεια του νερού. Παράλληλα, το φράγμα συγκρατεί και άλλους ρύπους που κινούνται προς την ακτή, λειτουργώντας ως πρώτη γραμμή άμυνας πριν αυτοί προλάβουν να διασκορπιστούν σε μεγαλύτερη έκταση του κόλπου. Η κατασκευή παραμένει σταθερά τοποθετημένη στο νερό, καλύπτοντας μια σημαντική απόσταση κοντά στην ακτογραμμή.
Γιατί έχει σημασία η προστασία του κόλπου Guanabara
Ο κόλπος Guanabara φιλοξενεί ευαίσθητα οικοσυστήματα, με τα μαγκρόβια της περιοχής να βρίσκονται ανάμεσα στα στοιχεία που η πλωτή ασπίδα από μαλλιά προσπαθεί να προστατέψει. Τα μαγκρόβια αποτελούν σημαντικό φυσικό φραγμό για την παράκτια ζωή, και η συσσώρευση πετρελαίου ή άλλων ρύπων στις ρίζες τους μπορεί να προκαλέσει σοβαρή ζημιά στο τοπικό περιβάλλον. Η χρήση των μαλλιών ως φυσικού απορροφητικού υλικού προσφέρει έναν τρόπο αντιμετώπισης του προβλήματος με υλικό που θα πήγαινε αλλιώς χαμένο.
Η πρωτοβουλία αξιοποιεί ένα απόβλητο -τα μαλλιά από τα κομμωτήρια- μετατρέποντάς το σε εργαλείο περιβαλλοντικής προστασίας. Το πλωτό φράγμα των 350 μέτρων στον κόλπο Guanabara δείχνει πώς απλά και προσιτά υλικά μπορούν να αξιοποιηθούν για την αντιμετώπιση της θαλάσσιας ρύπανσης, χωρίς την ανάγκη πολύπλοκης ή δαπανηρής τεχνολογίας. Η κατασκευή των κυλίνδρων από βαμβακερό δίχτυ επιτρέπει την εύκολη τοποθέτηση και συντήρηση του φράγματος στην επιφάνεια της θάλασσας, γεγονός που διευκολύνει τη λειτουργία του σε μεγάλη κλίμακα.
