Σαν σήμερα, στις 11 Αυγούστου 1996, ο 24χρονος Τάσος Ισαάκ έχανε τη ζωή του στη νεκρή ζώνη της Δερύνειας, ύστερα από αντικατοχική πορεία μοτοσικλετιστών που κατέληξε σε τραγωδία. Τρεις ημέρες αργότερα, στις 14 Αυγούστου, ο 26χρονος Σολωμός Σολωμού θα έπεφτε κι εκείνος νεκρός στο ίδιο σημείο, σε μια σκηνή που κατέγραψαν φωτογραφικοί φακοί και τηλεοπτικές κάμερες. Οι δολοφονίες στη Δερύνεια συγκλόνισαν τότε ολόκληρο τον Ελληνισμό και, τριάντα χρόνια μετά, παραμένουν ανοιχτή πληγή για την Κύπρο.
Οι δολοφονίες στη Δερύνεια: πώς εξελίχθηκαν τα γεγονότα
Η πορεία μοτοσικλετιστών του Αυγούστου του 1996 κατέληξε στη νεκρή ζώνη της Δερύνειας, στο σημείο όπου ξέσπασαν επεισόδια ανάμεσα σε Ελληνοκύπριους διαδηλωτές και Τουρκοκύπριους, Τούρκους εθνικιστές και μέλη των «Γκρίζων Λύκων». Μέσα στην αναταραχή, ο Τάσος Ισαάκ επιχείρησε να βοηθήσει έναν άλλο διαδηλωτή, όμως παγιδεύτηκε στα συρματοπλέγματα της περιοχής. Περικυκλώθηκε από επιτιθέμενους και ξυλοκοπήθηκε με ρόπαλα, πέτρες και μεταλλικά αντικείμενα, ενώ βρισκόταν πεσμένος στο έδαφος. Οι άνδρες της ειρηνευτικής δύναμης του ΟΗΕ που βρίσκονταν στο σημείο δεν κατάφεραν να αποτρέψουν τον θανάσιμο ξυλοδαρμό του. Ο νεαρός πατέρας άφησε πίσω του την έγκυο σύζυγό του, η οποία λίγους μήνες αργότερα γέννησε ένα κορίτσι.
Τρεις ημέρες αργότερα, μετά την κηδεία του Τάσου Ισαάκ, πλήθος κόσμου επέστρεψε στη Δερύνεια. Ανάμεσα στους διαδηλωτές βρισκόταν ο Σολωμός Σολωμού, ο οποίος πέρασε στη νεκρή ζώνη και κατευθύνθηκε προς έναν ιστό όπου κυμάτιζε η τουρκική σημαία. Παρά τις εκκλήσεις να σταματήσει, άρχισε να σκαρφαλώνει με σκοπό να την κατεβάσει. Λίγα δευτερόλεπτα αργότερα, ακούστηκαν πυροβολισμοί από την πλευρά των Κατεχομένων και ο Σολωμού χτυπήθηκε, πέφτοντας νεκρός από τον ιστό μπροστά στα μάτια των συγκεντρωμένων και των δημοσιογράφων που κατέγραφαν τη σκηνή. Η εικόνα του με το τσιγάρο στο στόμα, λίγο πριν δεχθεί τις σφαίρες, έγινε μία από τις πλέον αναγνωρίσιμες εικόνες της σύγχρονης κυπριακής ιστορίας.
Η καταδίκη της Τουρκίας και ο σημερινός συμβολισμός
Για τις δύο υποθέσεις, οι οικογένειες των θυμάτων προσέφυγαν στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Το 2008, το Δικαστήριο καταδίκασε την Τουρκία, κρίνοντας ότι έφερε ευθύνη για τους δύο θανάτους και ότι δεν είχε πραγματοποιήσει αποτελεσματική έρευνα για τον εντοπισμό και την τιμωρία των υπευθύνων. Η δικαστική αυτή απόφαση αποτέλεσε σταθμό για τις δύο οικογένειες, ωστόσο δεν συνοδεύτηκε ποτέ από την απόδοση ποινικών ευθυνών σε συγκεκριμένα πρόσωπα.
Τριάντα χρόνια μετά, οι δολοφονίες του Τάσου Ισαάκ και του Σολωμού Σολωμού παραμένουν δύο από τα πιο ισχυρά σύμβολα της συνεχιζόμενης διαίρεσης της Κύπρου. Οι εικόνες από τη Δερύνεια δεν αποτελούν μόνο ιστορικά ντοκουμέντα. Λειτουργούν, παράλληλα, ως υπενθύμιση ότι η καταδίκη από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο δεν έφερε ποινική δικαιοσύνη για τις οικογένειες των δύο νεαρών ανδρών. Η μνήμη των δολοφονιών στη Δερύνεια παραμένει ζωντανή κάθε Αύγουστο, καθώς ο Τάσος Ισαάκ και ο Σολωμός Σολωμού έχουν καταστεί σύμβολα για την κυπριακή κοινωνία.
