Το ηφαιστειακό νέφος της Αίτνας διέσχισε ολόκληρη τη Μεσόγειο και έφτασε μέχρι τα παράλια της Βόρειας Αφρικής, ύστερα από τη νέα έντονη δραστηριότητα που εκδήλωσε το ηφαίστειο στη Σικελία της Ιταλίας. Η εντυπωσιακή πορεία του νέφους καταγράφηκε από την επιστημονική ομάδα του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών/meteo.gr, με τη χρήση δορυφορικών δεδομένων. Η νέα φάση δραστηριότητας της Αίτνας ξεκίνησε την Παρασκευή 7 Αυγούστου και κορυφώθηκε την Κυριακή 9 και τη Δευτέρα 10 Αυγούστου.
Διαβάστε επίσης: Ισχυρός σεισμός 7,4 Ρίχτερ συγκλόνισε την Κολομβία
Η πορεία του ηφαιστειακού νέφους μέχρι την Τρίπολη
Σύμφωνα με το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, η Αίτνα εισήλθε εκ νέου σε περίοδο έντονης ηφαιστειακής δραστηριότητας από τις πρώτες ημέρες του Αυγούστου, με τα φαινόμενα να κλιμακώνονται σταδιακά μέχρι τη Δευτέρα. Οι επιστήμονες παρακολούθησαν συγκεκριμένα τις συγκεντρώσεις ηφαιστειακού διοξειδίου του θείου, γνωστού ως SO2, σε ολόκληρη την ατμοσφαιρική στήλη πάνω από κάθε σημείο του χάρτη. Χρησιμοποιώντας δεδομένα του ευρωπαϊκού δορυφόρου Sentinel-5P του προγράμματος Copernicus, η ομάδα δημιούργησε χάρτη που απεικονίζει καθαρά την έκταση και την τροχιά του νέφους.
Ο χάρτης, που αφορά δεδομένα του μεσημεριού της Δευτέρας 10 Αυγούστου, δείχνει ότι το νέφος ακολούθησε τους επικρατούντες ανέμους και κινήθηκε προς νότια-νοτιοδυτική κατεύθυνση. Διέσχισε το μεγαλύτερο τμήμα της Μεσογείου θάλασσας και έφτασε μέχρι τα παράλια της Αφρικής, φτάνοντας μέχρι την περιοχή της Τρίπολης, πρωτεύουσας της Λιβύης. Πρόκειται για απόσταση εκατοντάδων χιλιομέτρων από το σημείο εκδήλωσης της έκρηξης, γεγονός που καταδεικνύει την ένταση του φαινομένου.
Γιατί οι επιστήμονες παρακολουθούν το διοξείδιο του θείου
Η επιλογή της παρακολούθησης του SO2 δεν είναι τυχαία. Το διοξείδιο του θείου αποτελεί ένα από τα βασικά αέρια που απελευθερώνονται κατά τη διάρκεια ηφαιστειακών εκρήξεων, εκπέμπεται σε μεγάλες ποσότητες και ανιχνεύεται σχετικά εύκολα από τα δορυφορικά όργανα. Όπως εξηγεί το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, η παρακολούθηση αυτού του αερίου προσφέρει καθαρή εικόνα για την έκταση και την τροχιά μεταφοράς του ηφαιστειακού νέφους, απομονώνοντάς το παράλληλα από άλλες πηγές ατμοσφαιρικών σωματιδίων, όπως η σκόνη. Το όργανο TROPOMI, που διαθέτει ο δορυφόρος Sentinel-5P, είναι ειδικά σχεδιασμένο για την παρακολούθηση αερίων στην ατμόσφαιρα και χρησιμοποιείται από το πρόγραμμα Copernicus για τον εντοπισμό ηφαιστειακών εκπομπών SO2 και τη διασπορά τους σε πραγματικό χρόνο.
Συνεχίζεται η έντονη δραστηριότητα στην ίδια την Αίτνα
Την ώρα που το νέφος ταξίδευε πάνω από τη Μεσόγειο, η δραστηριότητα στο ίδιο το ηφαίστειο παρέμενε έντονη. Στην τελευταία ενημέρωσή του το βράδυ της Δευτέρας, το Παρατηρητήριο της Αίτνας του Εθνικού Ινστιτούτου Γεωφυσικής και Ηφαιστειολογίας της Ιταλίας (INGV) ανέφερε ότι συνεχιζόταν η έκχυση λάβας από στόμια σε υψόμετρο περίπου 2.750 μέτρων και 2.360 μέτρων. Η πιο προχωρημένη ενεργή ροή λάβας είχε περάσει την περιοχή Rocca delle Palombe και είχε κατέβει σε υψόμετρο περίπου 1.370 μέτρων, σύμφωνα με επιτόπια παρατήρηση επιστημόνων του INGV.
Παράλληλα, καθ’ όλη τη διάρκεια της Δευτέρας καταγραφόταν έντονη εκρηκτική δραστηριότητα στον κρατήρα Voragine, η οποία παρήγαγε μεγάλες ποσότητες τέφρας. Η συνδυασμένη εικόνα από την επιφανειακή δραστηριότητα του ηφαιστείου και τον δορυφορικό χάρτη του ηφαιστειακού νέφους δίνει στους επιστήμονες πλήρη εικόνα για την εξέλιξη του φαινομένου, τόσο σε τοπικό επίπεδο στη Σικελία όσο και σε επίπεδο ευρύτερης ατμοσφαιρικής διασποράς σε ολόκληρη τη Μεσόγειο.
