Μια σπάνια ολική έκλειψη Ηλίου εξελίσσεται σήμερα, Τετάρτη 12 Αυγούστου 2026, καθώς η Σελήνη περνά ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο, ρίχνοντας τη σκιά της πάνω από την Ισλανδία και τη βόρεια Ισπανία. Πρόκειται για το πρώτο φαινόμενο αυτού του τύπου στην Ευρώπη από το 2006, γεγονός που έχει προκαλέσει τεράστιο ενθουσιασμό σε εκατομμύρια παρατηρητές σε όλη την ήπειρο. Στην Ελλάδα, η ολική έκλειψη Ηλίου δεν θα είναι ορατή πουθενά, ωστόσο μια μερική εκδοχή του φαινομένου θα διακρίνεται σε πολύ περιορισμένο βαθμό στη βορειοδυτική χώρα, λίγο πριν από τη δύση του Ήλιου.
Διαβάστε επίσης: Η ολική έκλειψη Ηλίου συγκλονίζει την Ισπανία σήμερα
Η διαδρομή της σκιάς και οι ώρες του φαινομένου
Η σκιά της Σελήνης ξεκινά το ταξίδι της από τη Ρωσία γύρω στις 20:00 ώρα Ελλάδας, διασχίζει το βόρειο ημισφαίριο, περνά πάνω από τη Γροιλανδία και στη συνέχεια διέρχεται τον Ατλαντικό Ωκεανό. Η ζώνη της ολικής έκλειψης καλύπτει τμήμα της Ισλανδίας, καθώς και μια λωρίδα της Ισπανίας που ξεκινά από το Οβιέδο, περνά από το Μπούργος βόρεια της Μαδρίτης και φτάνει έως την Πάλμα της Μαγιόρκα, πριν το φαινόμενο ολοκληρωθεί γύρω στις 21:30. Στο Μπούργος, η πλήρης κάλυψη του ηλιακού δίσκου θα διαρκέσει μόλις 1 λεπτό και 48 δευτερόλεπτα, ενώ το φαινόμενο στο σύνολό του, από την πρώτη μερική φάση έως την τελευταία, θα κρατήσει περίπου 1 ώρα και 48 λεπτά. Όπως εξηγεί η Γαλλική Ένωση Αστρονομίας, η Σελήνη, αν και 400 φορές μικρότερη από τον Ήλιο, βρίσκεται και 400 φορές πιο κοντά στη Γη, με αποτέλεσμα οι φαινομενικές διάμετροι των δύο ουράνιων σωμάτων να ταυτίζονται και να επιτρέπουν αυτή τη σπάνια κάλυψη.
Στην Ελλάδα, το παράθυρο παρατήρησης της μερικής έκλειψης ανοίγει γύρω στις 20:30 και κλείνει περίπου στις 20:40, καθώς ο Ήλιος δύει. Η Κέρκυρα προσφέρει το καλύτερο σημείο της χώρας, με την κάλυψη να φτάνει το 2,34% του ηλιακού δίσκου γύρω στις 20:37. Ακολουθούν η Ηγουμενίτσα με κάλυψη 1,29%, τα Ιωάννινα με 0,72%, η Καστοριά με 1,21% και η Πτολεμαΐδα με μόλις 0,68%. Στην Αθήνα η έκλειψη δεν θα είναι καθόλου ορατή, καθώς ο Ήλιος στην πρωτεύουσα δύει στις 20:22, πριν προλάβει να φανεί η σκιά της Σελήνης από τα δυτικά.
Έλλειψη ειδικών γυαλιών στην Ισπανία και τη Γαλλία
Η αναμονή για το φαινόμενο έχει προκαλέσει πρωτοφανή ζήτηση για ειδικά προστατευτικά γυαλιά με πιστοποίηση ISO 12312-2:2015, τα οποία φιλτράρουν πλήρως την ακτινοβολία UV. Στη Μαδρίτη, το Εθνικό Μουσείο Φυσικών Επιστημών ανακοίνωσε ότι τα αποθέματά του έχουν εξαντληθεί, παρότι συμμετείχε σε εθνική εκστρατεία δωρεάν διανομής δύο εκατομμυρίων ζευγαριών μαζί με την οργάνωση ONCE. Κάτοικος της Βαρκελώνης, η Μάμπελ, περιέγραψε στο Γαλλικό Πρακτορείο πώς έφτασε σε περίπτερο διανομής τη στιγμή που παραδιδόταν το τελευταίο ζευγάρι. Ο Κάρλες Σισκέγια, ιδιοκτήτης καταστήματος οπτικών, ανέφερε πως έχει ξεμείνει από απόθεμα εδώ και δέκα ημέρες και προειδοποίησε ότι πολλοί δεν θα προλάβουν να προμηθευτούν γυαλιά.
Παρόμοια εικόνα καταγράφηκε και στο Παρίσι, όπου ορισμένα φαρμακεία έμειναν εντελώς χωρίς απόθεμα, ενώ άλλα πωλούσαν τα γυαλιά ακόμη και σε πακέτα των δύο ζευγαριών αντί σχεδόν 20 ευρώ. Ο Φιλίπ Μπεσέ, πρόεδρος της Γαλλικής Ομοσπονδίας Φαρμακευτικών Ενώσεων, παραδέχθηκε ότι το ενδιαφέρον ξεπέρασε κατά πολύ τις αρχικές εκτιμήσεις των προμηθευτών. Οι ειδικοί τονίζουν ότι ο κίνδυνος δεν προέρχεται από την ίδια την έκλειψη, αλλά από την απευθείας παρατήρηση του Ήλιου χωρίς προστασία, καθώς μπορεί να προκληθεί μη αναστρέψιμη βλάβη στον αμφιβληστροειδή, ο οποίος δεν διαθέτει υποδοχείς πόνου.
Οι επόμενες εκλείψεις στην Ισπανία
Όσοι δεν καταφέρουν να παρακολουθήσουν το φαινόμενο σήμερα θα έχουν νέες ευκαιρίες τα επόμενα χρόνια. Στις 2 Αυγούστου 2027 αναμένεται νέα ολική έκλειψη ορατή στο νοτιότερο άκρο της Ισπανίας, ενώ στις 26 Ιανουαρίου 2028 το φαινόμενο θα καλύψει μεγάλο τμήμα του νότιου τμήματος της χώρας. Για το ίδιο σημείο παρατήρησης όμως, όπως το Μπούργος, μια ολική έκλειψη Ηλίου θα ξαναγίνει ορατή μόλις σε περίπου 400 χρόνια.
