Εκατομμύρια Ευρωπαίοι στρέφουν σήμερα, Τετάρτη 12 Αυγούστου 2026, το βλέμμα τους στον ουρανό για μια σπάνια ολική έκλειψη Ηλίου, την πρώτη του είδους στην Ευρώπη από το 2006. Το φαινόμενο θα βυθίσει στο σκοτάδι τμήματα της βόρειας Ισπανίας μέσα στη διάρκεια της ημέρας, ενώ ορατό θα είναι και από περιοχές της Γαλλίας και της Ισλανδίας. Η έκλειψη θα ξεκινήσει από τη Ρωσία γύρω στις 19:15-20:00 ώρα Ελλάδας, θα διασχίσει το Βόρειο Ημισφαίριο περνώντας πάνω από τη Γροιλανδία και θα ολοκληρώσει τη διαδρομή της πάνω από τον Ατλαντικό Ωκεανό.
Διαβάστε επίσης: Η ολική έκλειψη Ηλίου: Πόσο ορατή θα είναι στην Ελλάδα
Η διαδρομή της ολικής έκλειψης Ηλίου
Η λωρίδα ολικότητας θα διασχίσει την Ισπανία από το Οβιέδο μέχρι την Πάλμα της Μαγιόρκα, περνώντας από το Μπούργος, βόρεια της Μαδρίτης, πριν εξαφανιστεί γύρω στις 21:30. Εκτός αυτής της λωρίδας, το φαινόμενο θα είναι ορατό μόνο ως μερική έκλειψη. Σύμφωνα με τη Γαλλική Ένωση Αστρονομίας, κατά την ολική έκλειψη η Σελήνη παρεμβάλλεται ακριβώς ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο, ρίχνοντας τη σκιά της σε μια στενή λωρίδα της γήινης επιφάνειας. Χάρη σε μια αξιοσημείωτη σύμπτωση, η Σελήνη είναι μεν 400 φορές μικρότερη από τον Ήλιο, βρίσκεται όμως και 400 φορές πιο κοντά μας, με αποτέλεσμα οι εμφανείς διάμετροί τους να ταυτίζονται.
Στο Μπούργος, η ολική φάση θα διαρκέσει μόλις 1 λεπτό και 48 δευτερόλεπτα, ενώ το φαινόμενο στο σύνολό του, με τις μερικές φάσεις πριν και μετά, θα κρατήσει περίπου 1 ώρα και 48 λεπτά. Πρόκειται για σπάνιο γεγονός, καθώς η σκιά της Σελήνης έχει πλάτος μόλις μερικές εκατοντάδες χιλιόμετρα και για να ξαναδεί μια περιοχή ολική έκλειψη χρειάζονται περίπου 400 χρόνια. Η επόμενη ολική έκλειψη Ηλίου θα είναι ορατή στο νότιο άκρο της Ισπανίας στις 2 Αυγούστου 2027, ενώ μεγάλο τμήμα του νότιου τμήματος της χώρας θα τη ζήσει ξανά στις 26 Ιανουαρίου 2028.
Ειδικά μέτρα προστασίας και επιπτώσεις στο ενεργειακό δίκτυο
Η ασφαλής παρατήρηση απαιτεί τη χρήση γυαλιών με πιστοποίηση ISO 12312-2:2015, τα οποία φιλτράρουν πλήρως την ακτινοβολία UV. Η Γαλλική Ένωση Αστρονομίας προειδοποιεί ότι το να κοιτάξει κάποιος απευθείας τον Ήλιο χωρίς προστασία μπορεί να προκαλέσει μη αναστρέψιμη βλάβη στον αμφιβληστροειδή, ο οποίος δεν διαθέτει υποδοχείς πόνου, με αποτέλεσμα ο κίνδυνος να μη γίνεται αντιληπτός τη στιγμή που συμβαίνει. Πέρα από το αστρονομικό θέαμα, η προσωρινή μείωση της ηλιακής ακτινοβολίας αναμένεται να επηρεάσει και την παραγωγή ενέργειας από φωτοβολταϊκά. Στη Γαλλία, η πτώση παραγωγής υπολογίζεται στα 1.800 μεγαβάτ, ποσότητα αντίστοιχη με την κατανάλωση ολόκληρης της μητροπολιτικής περιοχής της Λυών. Ο διαχειριστής του δικτύου μεταφοράς, RTE, έχει προβλέψει εγκαίρως το φαινόμενο και έχει προετοιμαστεί κατάλληλα ώστε να αντισταθμίσει την απώλεια.
Το ενδιαφέρον για την ολική έκλειψη Ηλίου οδήγησε και σε ειδικές πτήσεις παρατήρησης. Η Brussels Airlines θα μεταφέρει 100 επιβάτες πάνω από τη Γαλλία σε συνεργασία με το Αστεροσκοπείο Urania της Ελβετίας, με την πτήση να είναι ήδη sold out σε τιμή περίπου 350 δολάρια ανά άτομο. Το ίδιο αστεροσκοπείο συνεργάστηκε και με τον Όμιλο ASL για πτήση παρατήρησης από τη Λιέγη του Βελγίου με ιδιωτικό αεροσκάφος Embraer E135, κόστους περίπου 920 δολαρίων ανά θέση, επίσης εξαντλημένη. Η βρετανική εταιρεία Air Charter Service χρέωσε περίπου 1.200 δολάρια για μεταφορά επιβατών από το Λονδίνο προς το Βαγιαδολίδ, τις Βαλεαρίδες Νήσους ή το Ρέικιαβικ. Η ισπανική Iberia θα μεταφέρει επιστήμονες με ειδική ναυλωμένη πτήση από τη Μαδρίτη, η οποία θα μεταδοθεί ζωντανά μέσω του WiFi Starlink του αεροσκάφους, με ερευνητές του προγράμματος Shelios υπό τον αστρονόμο Miquel Serra-Ricart να βρίσκονται επί του σκάφους.
