Οι κυβερνήσεις της Βενεζουέλας και του Ισραήλ ανακοίνωσαν την αποκατάσταση των προξενικών σχέσεων μεταξύ τους, έπειτα από 17 χρόνια πλήρους διακοπής των διπλωματικών δεσμών. Η ανακοίνωση έγινε την Τρίτη 11 Αυγούστου από το υπουργείο Εξωτερικών της Βενεζουέλας και αφορά τη δημιουργία μηχανισμού για την παροχή προξενικών υπηρεσιών στους πολίτες και των δύο χωρών. Η κίνηση έρχεται σε μια περίοδο ραγδαίων αλλαγών στη γεωπολιτική στάση του Καράκας απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους τους.
Τι ανακοίνωσαν οι δύο κυβερνήσεις
Σύμφωνα με δήλωση που εξέδωσε ο υπουργός Εξωτερικών της Βενεζουέλας, Φέλιξ Πλασένσια, οι δύο χώρες συμφώνησαν να επιτρέψουν τη συνέχιση της διμερούς τεχνικής συνεργασίας που είχε προκύψει από τις προσπάθειες αντιμετώπισης της έκτακτης ανάγκης και της αποκατάστασης μετά τον διπλό σεισμό του Ιουνίου. Παράλληλα, συμφωνήθηκε η θέσπιση ενός μηχανισμού συντονισμού που θα επιτρέπει την παροχή προξενικών υπηρεσιών. Η συμφωνία προέκυψε μετά από συνομιλίες των τελευταίων εβδομάδων μεταξύ του Ισραηλινού υπουργού Εξωτερικών Γκίντεον Σαάρ και του Πλασένσια, όπως ανέφερε το ισραηλινό υπουργείο Εξωτερικών.
Σε κοινή τους ανακοίνωση, οι δύο κυβερνήσεις υπογράμμισαν τη σημασία της σχέσης ανάμεσα στο κράτος του Ισραήλ και την εβραϊκή κοινότητα που ζει στη Βενεζουέλα, χαρακτηρίζοντάς την ιστορικό δεσμό φιλίας μεταξύ των δύο λαών. Σύμφωνα με το Παγκόσμιο Εβραϊκό Συνέδριο, περίπου 6.000 Εβραίοι ζουν σήμερα στη Βενεζουέλα. Την Κυριακή, ο Πλασένσια συναντήθηκε με τον αρχιραβίνο της Ισραηλιτικής Ένωσης της Βενεζουέλας, Ισαάκ Κοέν, ο οποίος είχε ζητήσει την αποκατάσταση των σχέσεων ώστε να καλύπτονται οι ανάγκες της εβραϊκής κοινότητας στη χώρα.
Το ιστορικό της ρήξης και ο ρόλος της ανθρωπιστικής βοήθειας
Οι διπλωματικές σχέσεις μεταξύ Βενεζουέλας και Ισραήλ είχαν διακοπεί τον Ιανουάριο του 2009, όταν ο τότε πρόεδρος Ούγκο Τσάβες απέλασε τον Ισραηλινό πρέσβη σε ένδειξη διαμαρτυρίας για ισραηλινή στρατιωτική επίθεση στη Λωρίδα της Γάζας. Ο Τσάβες είχε φτάσει στο σημείο να αποκαλέσει δημόσια, σε ραδιοτηλεοπτική ομιλία του 2010, το Ισραήλ «ανάθεμα». Παρά τη μακρόχρονη αυτή ρήξη, το Ισραήλ έστειλε ανθρωπιστική βοήθεια και ομάδες διάσωσης στη Βενεζουέλα τον Ιούνιο, μετά τους δύο καταστροφικούς σεισμούς μεγέθους 7,2 και 7,5 Ρίχτερ που έπληξαν τη χώρα. Ο απολογισμός των θυμάτων από τον διπλό σεισμό ανέβηκε στους 6.301 νεκρούς, καθώς οι ομάδες διάσωσης συνεχίζουν την αναζήτηση θυμάτων στα ερείπια.
Η προσέγγιση των δύο χωρών πραγματοποιείται υπό την προσωρινή κυβέρνηση της Ντέλσι Ροντρίγκες, η οποία ανέλαβε την εξουσία μετά την απομάκρυνση του πρώην προέδρου Νικολάς Μαδούρο από τις Ηνωμένες Πολιτείες τον Ιανουάριο, και κυβερνά υπό έντονη πίεση από την Ουάσιγκτον και τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ.
Το πολιτικό πλαίσιο και οι αντιδράσεις
Οι κυβερνήσεις τόσο του Τσάβες όσο και του διαδόχου του Μαδούρο είχαν επί χρόνια εκφράσει την απόρριψή τους προς το Ισραήλ και είχαν αναγνωρίσει την Παλαιστίνη ως νόμιμο κράτος. Παράλληλα, η Βενεζουέλα είχε ενισχύσει σταθερά τους δεσμούς της με το Ιράν, μέσα από συμφωνίες στον πετρελαϊκό τομέα, στο πλαίσιο της κοινής αντιμετώπισης των αμερικανικών κυρώσεων που είχαν επιβληθεί και στις δύο χώρες. Η στροφή αυτή προς το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες δεν είναι χωρίς κόστος για την Ροντρίγκες, η οποία αντιμετωπίζει πλέον τη δυσαρέσκεια των πιο ριζοσπαστικών πτερύγων του Τσαβισμού, του αριστερού λαϊκιστικού κινήματος που βασίζεται στις ιδέες του Τσάβες.
Η εσωτερική αντίδραση έγινε ήδη ορατή στις 24 Ιουλίου, όταν περίπου 100 υποστηρικτές του Μαδούρο διαδήλωσαν κατά της προσέγγισης μεταξύ Καράκας και Ουάσιγκτον, φτάνοντας στο σημείο να κάψουν σημαίες των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ. Το Ιράν, από την πλευρά του, είχε καταδικάσει την αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση που οδήγησε στην απομάκρυνση του Μαδούρο από την προεδρία. Η αποκατάσταση των προξενικών σχέσεων Βενεζουέλας-Ισραήλ αποτελεί έτσι ένα ακόμη ορατό βήμα στην αναδιάταξη των διεθνών συμμαχιών της λατινοαμερικανικής χώρας.
