Ο Βλαντίμιρ Πούτιν προειδοποίησε τη Δύση ότι η Ρωσία θα απαντήσει με τον ίδιο τρόπο αν δυτικές χώρες προχωρήσουν σε κατάσχεση ρωσικών εμπορικών πλοίων. Ο Ρώσος πρόεδρος μίλησε την Τετάρτη από τη νήσο Σαχαλίνη, στη ρωσική Άπω Ανατολή, όπου παρακολουθούσε ναυτικά γυμνάσια του Στόλου του Ειρηνικού. Η απειλή για κατάσχεση ρωσικών πλοίων από χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης χαρακτηρίστηκε από τον ίδιο «πειρατεία και ληστεία», ενώ κατηγόρησε παράλληλα το ΝΑΤΟ ότι διεισδύει στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού και δημιουργεί ένταση στην Αρκτική.
Η απειλή για κατάσχεση ρωσικών πλοίων
Οι δηλώσεις του Ρώσου προέδρου έγιναν πάνω στο πυραυλικό καταδρομικό «Varyag», ανοιχτά της Σαχαλίνης, την ώρα που το ρωσικό Ναυτικό διεξήγε ασκήσεις στην περιοχή. «Η Ρωσία θα απαντήσει στην κατάσχεση των εμπορικών της πλοίων με το ίδιο νόμισμα, όχι μόνο σε αυτά τα ύδατα αλλά οπουδήποτε, συμπεριλαμβανομένου του Ειρηνικού Ωκεανού», τόνισε ο Ρώσος ηγέτης. Ο Πούτιν πρόσθεσε ότι η Μόσχα θα ενεργήσει «όπου εμείς οι ίδιοι κρίνουμε απαραίτητο και σκόπιμο», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο αντιποίνων σε παγκόσμια κλίμακα.
Η αφορμή για τις δηλώσεις ήταν οι νέες κυρώσεις που ψήφισε η Ευρωπαϊκή Ένωση τον προηγούμενο μήνα, οι οποίες επιτρέπουν στα κράτη μέλη να πωλούν πετρέλαιο ή οποιοδήποτε άλλο φορτίο που έχει κατασχεθεί από πλοία του λεγόμενου «σκιώδους στόλου» της Ρωσίας. Αρκετές ευρωπαϊκές εταιρείες έχουν ήδη αναχαιτίσει πλοία που μετέφεραν ρωσικό πετρέλαιο, κατά παράβαση των ευρωπαϊκών κυρώσεων που στοχεύουν αυτή τη σημαντική πηγή εσόδων για τη Μόσχα. Ο Πούτιν επεσήμανε επίσης ότι η Ρωσία βλέπει αρχές σε αριθμό χωρών να επιχειρούν να περιορίσουν την κίνηση ρωσικών πλοίων, κάτι που, όπως είπε, δεν πρόκειται να μείνει αναπάντητο.
Οι ρωσικές ναυτικές ασκήσεις στη Σαχαλίνη πραγματοποιούνται μία εβδομάδα πριν από τις κοινές στρατιωτικές ασκήσεις ΗΠΑ – Νότιας Κορέας, οι οποίες αποσκοπούν στην προσομοίωση πιθανής εισβολής από τη Βόρεια Κορέα. Το Κίεβο και η Σεούλ κατηγορούν την Πιονγιάνγκ και τη Μόσχα ότι εντείνουν περαιτέρω τη στρατιωτική τους συνεργασία, στοιχείο που προσθέτει ένταση στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού τις τελευταίες εβδομάδες.
Πλαίσιο και διπλωματικές εξελίξεις
Παράλληλα με τις απειλές Πούτιν, δημοσίευμα των Financial Times αποκάλυψε ότι η Ουκρανία συμφώνησε να σταματήσει να στοχοποιεί πετρελαιοφόρα δεξαμενόπλοια που χρησιμοποιούν το ρωσικό λιμάνι του Νοβοροσίσκ. Η εξέλιξη αυτή ακολούθησε τηλεφωνική επικοινωνία που είχε στα τέλη Ιουλίου ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, με τον πρόεδρο της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, δείχνοντας ότι παράλληλα με τη ρητορική περί αντιποίνων εξελίσσονται και διαπραγματεύσεις γύρω από συγκεκριμένα σημεία της σύγκρουσης.
Στο ίδιο διάστημα, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι η Ρωσία συμφώνησε να απελευθερώσει τον Αμερικανό πολίτη Ρόμπερτ Γκίλμαν, πρώην πεζοναύτη των Ηνωμένων Πολιτειών που κρατούνταν στη Ρωσία από το 2022. «Εκτιμούμε αυτή την απόφαση, καθώς και το γεγονός ότι η Ρωσία δεν ζήτησε κανέναν σε αντάλλαγμα», ανέφερε ο Τραμπ σε ανάρτησή του στο Truth Social, μετά από συζητήσεις που είχε με τον Πούτιν. Ο Γκίλμαν κρατούνταν σε φυλακή στο Βορονέζ, περίπου 550 χιλιόμετρα νότια της Μόσχας, και αφέθηκε ελεύθερος αφού ο Ρώσος πρόεδρος ενέκρινε τη χορήγηση χάριτος για ανθρωπιστικούς λόγους, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους.
Η απελευθέρωση του Γκίλμαν θεωρείται ασυνήθιστη κίνηση, καθώς δεν υπήρξε αντίστοιχη παράδοση Ρώσου κρατουμένου από την αμερικανική πλευρά, σε αντίθεση με προηγούμενες περιπτώσεις όπως αυτή του δημοσιογράφου Έβαν Γκέρσκοβιτς ή της μπασκετμπολίστριας Μπρίτνεϊ Γκράινερ, η οποία το 2022 ανταλλάχθηκε με τον Ρώσο έμπορο όπλων Βίκτορ Μπουτ. Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε στο Reuters ότι ο Πούτιν ενέκρινε την απελευθέρωση ως «χειρονομία καλής θέλησης» προς τον Λευκό Οίκο, την ώρα που η Μόσχα φαίνεται να επιδιώκει βελτίωση των σχέσεών της με την αμερικανική κυβέρνηση.
Τι ακολουθεί
Οι κοινές στρατιωτικές ασκήσεις ΗΠΑ – Νότιας Κορέας αναμένεται να ξεκινήσουν την επόμενη εβδομάδα, καθώς πληθαίνουν οι κατηγορίες περί στενότερης στρατιωτικής συνεργασίας ανάμεσα στη Μόσχα και την Πιονγιάνγκ. Παράλληλα, η στάση των ευρωπαϊκών κρατών απέναντι στα ρωσικά πλοία του «σκιώδους στόλου» αναμένεται να παραμείνει στο επίκεντρο, καθώς οι νέες κυρώσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξακολουθούν να επιτρέπουν την πώληση κατασχεμένων φορτίων. Οι δηλώσεις του Πούτιν από τη Σαχαλίνη δείχνουν ότι η Μόσχα προτίθεται να απαντήσει σε κάθε κατάσχεση ρωσικών πλοίων με αντίστοιχα μέτρα, διατηρώντας παράλληλα ανοιχτό το κανάλι επικοινωνίας με την αμερικανική πλευρά μέσω κινήσεων όπως η απελευθέρωση του Ρόμπερτ Γκίλμαν.
