Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι ανακοίνωσε το βράδυ της Τρίτης ότι το Κίεβο παρέδωσε προτάσεις στις ΗΠΑ για έναν πιθανό τερματισμό του πολέμου με τη Ρωσία. Μέσα από βιντεοσκοπημένο μήνυμά του, περιέγραψε δύο εντελώς διαφορετικούς δρόμους για τους επόμενους μήνες: από τη μία τη διπλωματική οδό μέσω της αμερικανικής διαμεσολάβησης και από την άλλη μια προειδοποίηση για νέα ρωσική κινητοποίηση εκατοντάδων χιλιάδων ανδρών. Η δήλωση έρχεται σε μια δύσκολη στιγμή για την ουκρανική αεράμυνα, καθώς οι παραδόσεις πυραύλων Patriot έχουν υποχωρήσει σημαντικά μέσα στο 2026, ενώ η Μόσχα έχει αυξήσει τη χρήση βαλλιστικών πυραύλων.
Οι προτάσεις της Ουκρανίας προς την Ουάσινγκτον
«Παραδώσαμε τις προτάσεις μας στην αμερικανική πλευρά», ανέφερε ο Ζελένσκι στο μήνυμά του, χωρίς ωστόσο να αποκαλύψει το περιεχόμενό τους. Ο Ουκρανός πρόεδρος υποστήριξε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν ταυτόχρονα να ενισχύσουν την ουκρανική άμυνα, με προτεραιότητα την αεράμυνα, και να αυξήσουν την πίεση στη Μόσχα ώστε τα ρωσικά σχέδια να αλλάξουν κατεύθυνση, από την παράταση του πολέμου στην προετοιμασία για τον τερματισμό του. Η διαπραγματευτική ομάδα του Κιέβου βρίσκεται ήδη σε επαφή με τους αμερικανούς διαπραγματευτές, στο πλαίσιο της προσπάθειας για ένα σχέδιο τερματισμού των εχθροπραξιών.
Παράλληλα, η κατάσταση στο πεδίο της αεράμυνας παραμένει δύσκολη για το Κίεβο. Οι παραδόσεις πυραύλων αναχαίτισης προς την Ουκρανία έχουν μειωθεί αισθητά μέσα στο 2026, την ίδια στιγμή που η Ρωσία έχει εντείνει τις επιθέσεις της με βαλλιστικά όπλα. Η ανάγκη για ενίσχυση συστημάτων Patriot αναδεικνύεται έτσι ως κεντρικό ζήτημα στις συνομιλίες Κιέβου και Ουάσινγκτον.
Προειδοποίηση για νέα ρωσική κινητοποίηση
Το πλέον δραματικό σημείο της ομιλίας του Ζελένσκι αφορούσε τις πληροφορίες των ουκρανικών μυστικών υπηρεσιών για τις επόμενες κινήσεις της Μόσχας. Ο πρόεδρος ανέφερε ότι ενημερώθηκε από τον επικεφαλής της στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών, Όλεχ Ιβασένκο, για προετοιμασίες της Ρωσίας ενόψει νέας κινητοποίησης. Σύμφωνα με τον Ζελένσκι, οι πληροφορίες αυτές επιβεβαιώνονται από εσωτερικά ρωσικά έγγραφα, τα οποία όμως δεν έχουν δημοσιοποιηθεί και συνεπώς δεν μπορούν να επαληθευτούν ανεξάρτητα.
Το σχέδιο, όπως το περιέγραψε ο Ουκρανός πρόεδρος, προβλέπει η κινητοποίηση να ξεκινήσει το φθινόπωρο, αμέσως μετά τις ρωσικές βουλευτικές εκλογές. Ο Βλαντίμιρ Πούτιν φέρεται να σχεδιάζει ταχεία κινητοποίηση αρκετών εκατοντάδων χιλιάδων Ρώσων μέχρι το τέλος του 2026 και άλλων τόσων μέσα στο 2027. Οι άνδρες αυτοί θα προστεθούν σε όσους ήδη στρατολογούνται μέσω στρατιωτικών συμβολαίων, ανεβάζοντας σημαντικά τον συνολικό αριθμό ανθρώπων που θα κληθούν στον στρατό.
Το προηγούμενο του 2022 και οι εκλογές
Δεν θα ήταν η πρώτη φορά που η Ρωσία προχωρά σε μαζική επιστράτευση από την εισβολή στην Ουκρανία και μετά. Τον Σεπτέμβριο του 2022 ο Πούτιν είχε ανακοινώσει «μερική κινητοποίηση» περίπου 300.000 εφέδρων, μια απόφαση που προκάλεσε τότε μεγάλη φυγή Ρώσων ανδρών προς το εξωτερικό. Ο Ζελένσκι συνέδεσε ευθέως την πιθανή νέα κινητοποίηση με τις επερχόμενες βουλευτικές εκλογές στη Ρωσία, τοποθετώντας το ενδεχόμενο αυτό μέσα στο ευρύτερο πολιτικό ημερολόγιο της Μόσχας.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει πλέον ξεπεράσει τα τέσσερα χρόνια, με το Κίεβο να επιδιώκει ταυτόχρονα διπλωματική διέξοδο μέσω των προτάσεων προς τις ΗΠΑ και προετοιμασία για ένα ενδεχόμενο νέο κύμα ρωσικής στρατολόγησης. Οι εξελίξεις τις επόμενες εβδομάδες αναμένεται να δείξουν αν η αμερικανική διαμεσολάβηση θα οδηγήσει σε ουσιαστική αποκλιμάκωση ή αν οι προειδοποιήσεις του Ζελένσκι για τα ρωσικά σχέδια θα επιβεβαιωθούν.
