Ο πρώην πρωθυπουργός της Κίνας, Ζου Ρονγκτζί, απεβίωσε σήμερα στο Πεκίνο εξαιτίας ασθένειας, σε ηλικία 97 ετών. Την είδηση του θανάτου του μετέδωσε το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Xinhua. Ο Ζου Ρονγκτζί διετέλεσε πρωθυπουργός της Κίνας από το 1998 έως το 2003, υπό τον πρόεδρο Τζιάνγκ Ζεμίν. Οι οικονομικές μεταρρυθμίσεις που εφάρμοσε από αυτή τη θέση συνέβαλαν σημαντικά στην ανάπτυξη της κινεζικής οικονομίας.
Η πορεία του Ζου Ρονγκτζί στην εξουσία
Ο Ζου Ρονγκτζί αποφοίτησε από το ελίτ πανεπιστήμιο του Πεκίνου, το Τσινγκχουά, και εντάχθηκε στο Κομμουνιστικό Κόμμα το 1949, την ίδια χρονιά που ο Μάο Τσετούνγκ ανακήρυξε τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας. Στη διάρκεια του χάους της Πολιτιστικής Επανάστασης εστάλη στην επαρχία, όμως στη συνέχεια αποκαταστάθηκε πολιτικά και ανέβηκε σταδιακά στην ιεραρχία του κόμματος. Το 1987 διορίστηκε δήμαρχος της Σανγκάης και επέβλεψε τα πρώτα βήματα της πόλης στην πορεία της για να εξελιχθεί στον σημερινό παγκόσμιο χρηματοοικονομικό κόμβο. Το 1991 μετακόμισε στο Πεκίνο για να εργαστεί για την κεντρική κυβέρνηση, πριν αναλάβει τελικά την πρωθυπουργία.
Ως πρωθυπουργός, ο Ζου Ρονγκτζί βοήθησε να προωθηθούν μεταρρυθμίσεις που μεταμόρφωσαν την Κίνα σε αναδυόμενη υπερδύναμη, με ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης που ζήλευαν άλλες κυβερνήσεις. Ωστόσο, δεν θεωρούν όλοι οι Κινέζοι παρατηρητές ότι η θητεία του ήταν απολύτως επιτυχημένη. Ορισμένοι υποστηρίζουν πως σφάλματα στην πολιτική για τα δημητριακά, στην κατανομή των φόρων και στο κλείσιμο κρατικών εργοστασίων άφησαν πίσω προβλήματα τα οποία χρειάστηκε να επιλύσουν οι διάδοχοί του.
Ένας πρωθυπουργός με αιχμηρό λόγο
Ο Ζου Ρονγκτζί ήταν γνωστός ως άνθρωπος που δεν μασούσε τα λόγια του. Όταν κυκλοφόρησε, το 2011, η τετράτομη ανθολογία των ομιλιών του, προκάλεσε σοκ στους αναγνώστες με περιγραφές αντιπλημμυρικών αναχωμάτων ως «έργα από πολτό τόφου» κατασκευασμένα από «παράσιτα», ενώ εξόργισε τραπεζίτες χαρακτηρίζοντάς τους «βλάκες». Τα απερίφραστα σχόλιά του από τα χρόνια στην εξουσία έγιναν μπεστ-σέλερ, βρίσκοντας πρόθυμους αναγνώστες σε μια χώρα όπου οι ηγέτες συνήθως έκαναν προσεκτικές και ήπιες δηλώσεις.
Μεταρρυθμιστές πρώην αξιωματούχοι και διανοούμενοι είδαν στις 2.042 σελίδες των ομιλιών του Ζου, που δημοσιοποιήθηκαν τότε για πρώτη φορά, έναν καθρέφτη του συντηρητισμού και του κομφορμισμού της ηγεσίας. Πολλά από τα προβλήματα που μάστιζαν την οικονομία της Κίνας την περίοδο που ο νυν πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ ετοιμαζόταν να αναλάβει την εξουσία κυριαρχούσαν στις ομιλίες του: το χρέος των τοπικών διοικήσεων, τα απερίσκεπτα τραπεζικά δάνεια, ο πληθωρισμός, η πυρετώδης ανάπτυξη των πόλεων και η διαφθορά που καταβρόχθιζε την εμπιστοσύνη του κοινού και τα κρατικά θησαυροφυλάκια. «Η χώρα μας αντιμετωπίζει πολλές δυνητικές κρίσεις που μπορεί να ξεσπάσουν ανά πάσα στιγμή», δήλωνε ο Ζου Ρονγκτζί στις αρχές του 1998. «Ο απλός λαός είναι δυσαρεστημένος από εμάς με πολλούς τρόπους. Κυρίως είναι η διαφθορά μεταξύ αξιωματούχων, το χάσμα ανάμεσα σε πλούσιους και φτωχούς και ο τρόπος με τον οποίο μερικοί τοπικοί αξιωματούχοι δρουν σαν τύραννοι».
