Διακομματική πρωτοβουλία από μέλη του αμερικανικού Κογκρέσου ζητά από την κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών να θέσει σε προτεραιότητα τον Great Sea Interconnector, το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ. Η κίνηση έγινε στην Ουάσιγκτον λίγες ημέρες μετά την υπογραφή στην Αθήνα της συμφωνίας για την είσοδο του γαλλικού ομίλου Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου στην εταιρεία του έργου. Οι νομοθέτες συνδέουν ευθέως τον Great Sea Interconnector με τον Οικονομικό Διάδρομο Ινδίας, Μέσης Ανατολής και Ευρώπης (IMEC) και με τα στρατηγικά συμφέροντα των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η επιστολή προς Ρούμπιο και τη DFC
Την πρωτοβουλία ανέλαβαν ο Δημοκρατικός βουλευτής Μπραντ Σνάιντερ και ο Ρεπουμπλικάνος συνάδελφός του Γκας Μπιλιράκης, οι οποίοι απηύθυναν επιστολή στον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και στον επικεφαλής της Αναπτυξιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (DFC), Μπεν Μπλακ. Την επιστολή συνυπέγραψαν επίσης οι βουλευτές Τζέικ Όκινκλος, Νταν Γκόλντμαν, Κρεγκ Γκόλντμαν και Χέιλι Στίβενς, στοιχείο που αναδεικνύει το διακομματικό εύρος της στήριξης προς το έργο. Στο κείμενο, οι Αμερικανοί νομοθέτες αναφέρουν χαρακτηριστικά ότι «η Ανατολική Μεσόγειος θα διαδραματίσει ζωτικής σημασίας ρόλο ως πύλη προς τον IMEC και ο Great Sea Interconnector αποτελεί βασικό στρατηγικό έργο υποδομής, κεντρικό για την ανάπτυξη του διαδρόμου». Σύμφωνα με την επιστολή, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν σαφές συμφέρον από την ανάπτυξη υποδομών που ενισχύουν τους εταίρους τους, διαφοροποιούν τις ενεργειακές οδούς και εμβαθύνουν την περιφερειακή συνεργασία. Οι νομοθέτες παρουσιάζουν επίσης το έργο ως εναλλακτική λύση απέναντι σε υποδομές που ελέγχονται από στρατηγικούς ανταγωνιστές των ΗΠΑ.
Άρση της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου
Η διασύνδεση των ηλεκτρικών δικτύων Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, όπως αναφέρεται στην επιστολή, θα δημιουργήσει έναν ενεργειακό άξονα ανάμεσα σε βασικούς εταίρους των Ηνωμένων Πολιτειών. Οι βουλευτές επισημαίνουν ότι το έργο θα συμβάλει στην άρση της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου, θα ενισχύσει την ασφάλεια εφοδιασμού του Ισραήλ και θα επιτρέψει αμφίδρομες ροές ηλεκτρικής ενέργειας ανάμεσα στην Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο. Στο τέλος της επιστολής, οι νομοθέτες ζητούν από την κυβέρνηση Τραμπ διαβαθμισμένη ενημέρωση, ώστε να συζητηθούν οι γεωπολιτικές προκλήσεις που συνοδεύουν την ολοκλήρωση του έργου. Παράλληλα, η πρωτοβουλία εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο του Eastern Mediterranean Gateway Act, της διακομματικής νομοθετικής πρωτοβουλίας που είχαν εισαγάγει οι Σνάιντερ και Μπιλιράκης τον Μάιο του 2025. Το νομοσχέδιο αναγνωρίζει την Ανατολική Μεσόγειο ως βασική πύλη του IMEC και περιλαμβάνει ρητή αναφορά στον Great Sea Interconnector ανάμεσα στις ενεργειακές υποδομές που μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για τη σύνδεση της Ινδίας και του Κόλπου με την Ευρώπη. Η πρωτοβουλία έχει ήδη εγκριθεί σε επίπεδο Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων, ενώ αντίστοιχη πρόοδος έχει σημειωθεί και στη Γερουσία.
Η είσοδος της Meridiam στο έργο
Η αμερικανική παρέμβαση έρχεται σε ιδιαίτερα κρίσιμη χρονική στιγμή για τον Great Sea Interconnector. Λίγες ημέρες πριν από την επιστολή, υπεγράφη στην Αθήνα η συμφωνία για την είσοδο του γαλλικού επενδυτικού ομίλου Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου στην εταιρεία που υλοποιεί το έργο, μια εξέλιξη που αλλάζει τη διάρθρωση της χρηματοδότησης και της διοίκησής του. Η συγκυρία αυτή φαίνεται να ενίσχυσε την κινητοποίηση των Αμερικανών νομοθετών, οι οποίοι επιχειρούν να διασφαλίσουν πως το έργο θα παραμείνει στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος της κυβέρνησης Τραμπ, τόσο σε επίπεδο πολιτικής υποστήριξης όσο και σε επίπεδο πιθανής χρηματοδοτικής εμπλοκής μέσω της Αναπτυξιακής Τράπεζας DFC.
