Η Κολομβία ενέκρινε τη διεξαγωγή κοινών στρατιωτικών επιχειρήσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες κατά των καρτέλ ναρκωτικών, όπως ανακοίνωσε χθες Τετάρτη ο αμερικανός υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ. Η απόφαση της Μπογοτά επιτρέπει στην Ουάσινγκτον να κλιμακώσει την εκστρατεία που έχει ξεκινήσει για την καταπολέμηση των διακινητών ναρκωτικών στη Λατινική Αμερική. Ο Χέγκσεθ έκανε τη σχετική ανακοίνωση από τον Παναμά, σηματοδοτώντας νέα φάση στη συνεργασία των δύο χωρών.
Το πράσινο φως από τη Μπογοτά
Σύμφωνα με τον αμερικανό υπουργό Άμυνας, η κολομβιανή κυβέρνηση ζήτησε από το Πεντάγωνο να συμμετάσχει στον αγώνα της Κολομβίας εναντίον της ναρκοτρομοκρατίας, εγκρίνοντας κοινές στρατιωτικές επιχειρήσεις. Η δήλωση αυτή έρχεται να επισημοποιήσει μια συνεργασία που βρισκόταν ήδη σε εξέλιξη, δίνοντας πλέον επίσημο νομικό πλαίσιο στις κοινές δράσεις των δύο στρατών. Η κίνηση αυτή αναμένεται να ενισχύσει σημαντικά την αμερικανική παρουσία στην περιοχή, καθώς η Ουάσινγκτον έχει εντείνει τις τελευταίες μήνες τις επιχειρήσεις της εναντίον των δικτύων διακίνησης ναρκωτικών.
Η νέα συμφωνία εντάσσεται σε μια ευρύτερη εκστρατεία που έχει ξεκινήσει η αμερικανική κυβέρνηση από τον περασμένο Σεπτέμβριο. Έκτοτε, οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν πραγματοποιήσει δεκάδες επιθέσεις εναντίον σκαφών που φέρονται να διακινούσαν ναρκωτικά στην Καραϊβική και τον Ειρηνικό. Ο απολογισμός των επιχειρήσεων αυτών ανέρχεται σε τουλάχιστον 215 νεκρούς, χωρίς ωστόσο η αμερικανική πλευρά να έχει παρουσιάσει μέχρι στιγμής συγκεκριμένα αποδεικτικά στοιχεία που να τεκμηριώνουν την εμπλοκή των στοχοποιημένων σκαφών σε παράνομες δραστηριότητες διακίνησης. Οι επιχειρήσεις αυτές έχουν προκαλέσει έντονο διεθνή προβληματισμό, τόσο για τον αριθμό των θυμάτων όσο και για την απουσία διαφάνειας σχετικά με τα κριτήρια στοχοποίησης των σκαφών.
Αμφισβητήσεις για τη νομιμότητα και η στάση της Μπογοτά
Η νομιμότητα των αμερικανικών επιθέσεων έχει τεθεί εντόνως υπό αμφισβήτηση από ειδικούς σε θέματα διεθνούς δικαίου. Η Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα έχει απευθύνει έκκληση στις αμερικανικές αρχές να εξετάσουν διεξοδικά το ζήτημα, υπογραμμίζοντας ότι υπάρχουν «ισχυρές ενδείξεις» πως διαπράττονται «εξωδικαστικές εκτελέσεις» στο πλαίσιο των επιχειρήσεων κατά των φερόμενων διακινητών. Οι αιτιάσεις αυτές προσθέτουν έναν παράγοντα έντασης στη νέα συμφωνία συνεργασίας ανάμεσα στις δύο κυβερνήσεις, καθώς η απόφαση για κοινές επιχειρήσεις έρχεται τη στιγμή που το προηγούμενο σκέλος της αμερικανικής εκστρατείας βρίσκεται ήδη στο στόχαστρο διεθνών οργανισμών.
Από την πλευρά της Κολομβίας, ο νεοεκλεγείς πρόεδρος της χώρας, Αμπελάρδο ντε λα Εσπριέγια, έχει δεσμευτεί δημόσια να εξαλείψει τις εγκληματικές οργανώσεις που επωφελούνται από το εμπόριο ναρκωτικών. Η δέσμευση αυτή αποκτά ιδιαίτερο βάρος καθώς η Κολομβία διανύει περίοδο κατά την οποία καταγράφεται το χειρότερο κύμα βίας της τελευταίας δεκαετίας. Η στάση αυτή του νέου προέδρου αντανακλά την πίεση που δέχεται η κολομβιανή κυβέρνηση να δώσει απαντήσεις στο εσωτερικό, καθώς η αύξηση της βίας έχει πλήξει ευρέα τμήματα του πληθυσμού της χώρας. Η έγκριση κοινών στρατιωτικών επιχειρήσεων με τις ΗΠΑ φαίνεται να αποτελεί μέρος της ευρύτερης στρατηγικής της νέας κολομβιανής ηγεσίας για την αντιμετώπιση της ναρκοτρομοκρατίας, σε μια χώρα όπου τα καρτέλ διατηρούν ισχυρή παρουσία εδώ και δεκαετίες.
Η συνεργασία Μπογοτά και Ουάσινγκτον αναμένεται να συνεχιστεί με εντατικό ρυθμό, καθώς και οι δύο πλευρές φαίνεται να θεωρούν την καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών κοινή προτεραιότητα. Ωστόσο, το ερώτημα για τη νομιμότητα των μεθόδων που χρησιμοποιούνται παραμένει ανοιχτό, με τους διεθνείς οργανισμούς να παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις στην περιοχή.
