Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται να αλλάζει τακτική απέναντι στο Ιράν, εγκαταλείποντας προσωρινά τόσο τις απειλές για νέους αεροπορικούς βομβαρδισμούς όσο και τις προσδοκίες για άμεση διπλωματική λύση. Σε συνέντευξή του στο Axios την Κυριακή, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον επιλέγει πλέον να ασκήσει οικονομική πίεση στο Ιράν, ποντάροντας στην ασφυξία που προκαλούν οι κυρώσεις. Η νέα προσέγγιση, όπως την περιέγραψε ο ίδιος, βασίζεται στην αναμονή και στην παρακολούθηση των επιπτώσεων παρά σε άμεση δράση.
Τι είπε ο Τραμπ για το Ιράν
«Είμαστε διακριτικοί», δήλωσε ο Τραμπ στο Axios, εξηγώντας ότι οι ΗΠΑ «μισο-διαπραγματεύονται» με την Τεχεράνη και περιορίζονται να παρατηρούν το Ιράν, «με τον καλπάζοντα πληθωρισμό του και την έλλειψη χρημάτων του». Τη Δευτέρα, μιλώντας στον Τύπο στον Λευκό Οίκο, επανέλαβε τη θέση του με πιο αιχμηρό τόνο: «Ναι, μπορούν να προκαλέσουν ενοχλήσεις. Αλλά είναι χρεοκοπημένοι. Δεν έχουν λεφτά». Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστηρίζει ότι ο πληθωρισμός στο Ιράν ξεπερνά το 300%, ισχυρισμό που επανέλαβε την Τετάρτη μέσω Truth Social, προσθέτοντας ότι οι εναπομείναντες Ιρανοί στρατιώτες παραμένουν απλήρωτοι.
Παράλληλα, ο Τραμπ έκρινε ότι δεν υπάρχει επείγουσα ανάγκη για νέα στρατιωτική δράση, καθώς, όπως ισχυρίζεται, οι ΗΠΑ διατηρούν τον «απόλυτο έλεγχο» του Στενού του Ορμούζ, του θαλάσσιου περάσματος στρατηγικής σημασίας για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου. Σε ανάρτησή του στο Truth Social στις 12 Αυγούστου, έγραψε ότι ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός αποκαλείται από όλους «τείχος χάλυβα» και ότι το Ιράν δεν διαθέτει πλέον ούτε ναυτικό ούτε πολεμική αεροπορία ικανά να το αμφισβητήσουν. Στην πραγματικότητα πάντως, η Τεχεράνη εξακολουθεί να διατηρεί κλειστό το στενό, ενώ η Ουάσιγκτον συνεχίζει τον αποκλεισμό ιρανικών λιμανιών στον Κόλπο.
Νέες κυρώσεις και αντιδράσεις από την Τεχεράνη
Στα τέλη Ιουλίου, η αμερικανική κυβέρνηση ανακοίνωσε νέες κυρώσεις σε βάρος ιρανικών οντοτήτων που συνδέονται με τους Φρουρούς της Επανάστασης (IRGC), τον ιδεολογικό και στρατιωτικό βραχίονα της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, οι σύμβουλοι του Τραμπ του παρουσίασαν στοιχεία για τις οικονομικές επιπτώσεις των υφιστάμενων κυρώσεων, ενώ ο ίδιος φέρεται να εξετάζει περαιτέρω αυστηροποίησή τους. Στη συνέντευξή του, ο Αμερικανός πρόεδρος παρομοίασε τη σύγκρουση με το Ιράν με παρτίδα σκάκι, υποδεικνύοντας ότι η στρατηγική του βασίζεται πλέον σε υπομονή και υπολογισμένες κινήσεις παρά σε άμεσες κλιμακώσεις.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκαεΐ, χαρακτήρισε τη νέα προσπάθεια επιβολής κυρώσεων «υποχώρηση» εκ μέρους της Ουάσιγκτον, τονίζοντας ότι το Ιράν έχει αντέξει αμερικανικές κυρώσεις επί δεκαετίες. «Κάθε φορά που η Ουάσιγκτον αποδεικνύεται ανίκανη να ακολουθήσει τη διπλωματική οδό, καταφεύγει στις κυρώσεις. Και κάθε φορά που αυτές οι κυρώσεις αποτυγχάνουν να φέρουν αποτελέσματα, απλώς αυξάνει τη δόση», ανέφερε σε ανάρτησή του στο X. Δημοσιεύματα του αμερικανικού Τύπου αναφέρουν επίσης ότι τα αποθέματα αμερικανικών πυρομαχικών έχουν μειωθεί σημαντικά, στοιχείο που ενδέχεται να εξηγεί εν μέρει τη μετατόπιση προς την οικονομική οδό αντί της στρατιωτικής κλιμάκωσης.
Αλλαγή τακτικής μετά από πέντε μήνες πολέμου
Η μετατόπιση αυτή σηματοδοτεί αλλαγή σε σχέση με την τακτική που ακολουθούσε ο Τραμπ τους προηγούμενους μήνες. Από το ξέσπασμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή, πριν από περισσότερους από πέντε μήνες, ο Αμερικανός πρόεδρος εναλλασσόταν μεταξύ απειλών για καταστροφικούς βομβαρδισμούς και διαβεβαιώσεων ότι μια διπλωματική συμφωνία βρισκόταν κοντά. Μέχρι πρόσφατα μάλιστα απειλούσε την Τεχεράνη με ό,τι περιέγραφε ως τους πιο καταστροφικούς βομβαρδισμούς από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Τις τελευταίες ημέρες, ωστόσο, αποφεύγει να αναφέρεται ακόμη και στη διπλωματική οδό, καθώς οι συνομιλίες για την επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ φαίνεται να έχουν περιέλθει σε αδιέξοδο.
Ερωτηθείς κατά πόσο η οικονομική ασφυξία ανησυχεί πραγματικά την ιρανική ηγεσία, ο Τραμπ ήταν επιφυλακτικός: «Λιγάκι, κατά την άποψή μου, όχι πολύ», εκτίμησε. Η δήλωση αυτή αποκαλύπτει ότι, παρά τη νέα στρατηγική υπομονής, ο ίδιος δεν είναι βέβαιος για την αποτελεσματικότητά της βραχυπρόθεσμα. Η κυβέρνησή του φαίνεται πάντως να στοιχηματίζει ότι, με αρκετή υπομονή, η οικονομική πίεση θα αναγκάσει τελικά την Τεχεράνη να υποχωρήσει, χωρίς να χρειαστεί νέα στρατιωτική εμπλοκή στην περιοχή.
