Το Συμβούλιο της Επικρατείας ακύρωσε τρεις άδειες λειτουργίας παραρτημάτων αλλοδαπών πανεπιστημίων στην Ελλάδα, προκαλώντας πολιτική αντιπαράθεση γύρω από τον νόμο για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια. Οι αποφάσεις του Γ΄ Τμήματος του ανώτατου ακυρωτικού δικαστηρίου δημοσιεύθηκαν σήμερα, 13 Αυγούστου 2026, και αφορούν τη λειτουργία τριών Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΝΠΠΕ). Το υπουργείο Παιδείας έσπευσε να απαντήσει, υποστηρίζοντας ότι το θεσμικό πλαίσιο για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια παραμένει συνταγματικό και διαβεβαιώνοντας ότι κανένας φοιτητής δεν θα χάσει το ακαδημαϊκό έτος. Η υπόθεση πυροδότησε άμεσα αντιδράσεις από την αντιπολίτευση.
Τι έκρινε το ΣτΕ για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια
Σύμφωνα με το υπουργείο Παιδείας, το ΣτΕ δεν αμφισβήτησε τη συνταγματικότητα των διατάξεων του ν. 5094/2024, αλλά εντόπισε επιμέρους πλημμέλειες στη διοικητική διαδικασία αδειοδότησης. Η πρώτη αφορά την ανάγκη περαιτέρω εξειδίκευσης των κριτηρίων πιστοποίησης των προγραμμάτων σπουδών από την Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ). Η δεύτερη σχετίζεται με τη σύνθεση της Ειδικής Επιτροπής Αξιολόγησης που είχε συγκροτήσει η ΕΘΑΑΕ, ενώ η τρίτη αφορά την καθυστερημένη έκδοση διαπιστωτικής πράξης από τον ΕΟΠΠΕΠ σχετικά με τη συμμόρφωση των κτιριακών εγκαταστάσεων. Παράλληλα, το δικαστήριο απέρριψε τον λόγο ακύρωσης που αφορούσε τη μη πιστοποίηση των προγραμμάτων σπουδών από το μητρικό ίδρυμα ή τον αρμόδιο φορέα πιστοποίησης της χώρας προέλευσης.
Το υπουργείο Παιδείας επιμένει ότι πρόκειται αποκλειστικά για ζητήματα εφαρμογής του νόμου και όχι για αμφισβήτηση της νομιμότητάς του. Στην ανακοίνωσή του τονίζει ότι δεν διατυπώνεται καμία αμφιβολία ως προς τη συνταγματικότητα των σχετικών διατάξεων, ενώ επαναλαμβάνει ότι η Ολομέλεια του ΣτΕ έχει ήδη κρίνει επιτρεπτή τη λειτουργία παραρτημάτων αλλοδαπών πανεπιστημίων υπό τη μορφή ΝΠΠΕ. Το υπουργείο υποστηρίζει πως η διάκριση ανάμεσα σε νομοθετικό πλαίσιο και διαδικαστικές πλημμέλειες είναι ουσιώδης, καθώς διαφορετικές ερμηνείες ενδέχεται να δημιουργήσουν λανθασμένη εικόνα για την έκταση των αποφάσεων.
Οι αντιδράσεις ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ
Η αντιπολίτευση αντέδρασε άμεσα στις αποφάσεις του ΣτΕ. Ο βουλευτής και υπεύθυνος Τομέα Παιδείας του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, Στέφανος Παραστατίδης, έκανε λόγο για «κατάρρευση του νόμου Πιερρακάκη» και χαρακτήρισε την ακύρωση των αδειών «εξέλιξη μείζονος σημασίας». Ο κ. Παραστατίδης υπενθύμισε ότι το κόμμα του είχε επισημάνει εξαρχής κενά στον βαθμό συμμετοχής των μητρικών πανεπιστημίων, καθώς και προβλήματα στις κτιριακές εγκαταστάσεις και στα προγράμματα σπουδών. Χαρακτήρισε την εξέλιξη «φιάσκο πρωτοφανών διαστάσεων», διευκρινίζοντας ωστόσο ότι το ΠΑΣΟΚ δεν μιλά για δικαίωση, καθώς εκατοντάδες φοιτητές έχουν ήδη καταβάλει δίδακτρα και ξεκινήσει σπουδές.
Ακόμη πιο αιχμηρή ήταν η στάση του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, ο οποίος υποστήριξε ότι η απόφαση του ΣτΕ «εκθέτει τον κυβερνητικό σχεδιασμό» και επιβεβαιώνει τις ενστάσεις του κόμματος για παράκαμψη του άρθρου 16 του Συντάγματος. Σε ανακοίνωσή του, το κόμμα κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι επιχείρησε να δημιουργήσει τετελεσμένα σε βάρος του δημόσιου πανεπιστημίου και ζήτησε την κατάργηση του νόμου Πιερρακάκη, υποστηρίζοντας ότι «η Παιδεία είναι κοινωνικό δικαίωμα, όχι εμπόρευμα». Ο ΣΥΡΙΖΑ ξεκαθάρισε ότι δεν επιδιώκει διόρθωση ή αναμόρφωση του νόμου, αλλά πλήρη κατάργησή του.
Τι ακολουθεί για τους φοιτητές
Το υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού δεσμεύτηκε ότι θα προχωρήσει άμεσα σε ενέργειες συμμόρφωσης με τις αποφάσεις του ΣτΕ, σε συνεργασία με την ΕΘΑΑΕ και τους υπόλοιπους αρμόδιους φορείς, καθένας στο πλαίσιο των δικών του αρμοδιοτήτων. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη διασφάλιση των δικαιωμάτων των φοιτητών που έχουν ήδη εγγραφεί στα τρία παραρτήματα, με το υπουργείο να επαναλαμβάνει κατηγορηματικά ότι το ακαδημαϊκό έτος δεν θα χαθεί για κανέναν φοιτητή. Η εξέλιξη αναμένεται να πυροδοτήσει νέο γύρο πολιτικής αντιπαράθεσης γύρω από το μέλλον των ιδιωτικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα, καθώς η αντιπολίτευση προαναγγέλλει ότι θα τοποθετηθεί εκ νέου μόλις δημοσιευθεί το πλήρες σκεπτικό των αποφάσεων.
