Το Συμβούλιο της Επικρατείας ανέτρεψε ένα από τα βασικά στοιχήματα της κυβέρνησης, ακυρώνοντας τις άδειες λειτουργίας και τις πιστοποιήσεις τριών ιδιωτικών πανεπιστημίων που είχαν εγκατασταθεί στην Ελλάδα. Η απόφαση δημοσιεύθηκε την Πέμπτη 13 Αυγούστου 2026 από το Γ΄ Τμήμα του ΣτΕ σε επταμελή σύνθεση και αφορά τρία από τα τέσσερα Νομικά Πρόσωπα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης που είχαν λάβει άδεια το 2025. Η εξέλιξη προκαλεί αναταραχή τόσο στον ακαδημαϊκό χώρο όσο και στην κυβέρνηση, η οποία είχε παρουσιάσει τα ιδιωτικά πανεπιστήμια ως σημαντική μεταρρύθμιση.
Τι έκρινε το Συμβούλιο της Επικρατείας
Με τις αποφάσεις 1167 έως 1172/2026, το ΣτΕ ακύρωσε τις πράξεις αδειοδότησης και πιστοποίησης που αφορούν το Ευρωπαϊκό Παράρτημα του Πανεπιστημίου του York (CITY ΝΠΠΕ, με έδρα τη Θεσσαλονίκη), το Αμερικανικό Πανεπιστήμιο Ανατόλια στη Θεσσαλονίκη, και το The University of Keele, Greece, με έδρα την Αθήνα. Το τέταρτο ίδρυμα που είχε λάβει άδεια το 2025, το UNIC Athens του Πανεπιστημίου Λευκωσίας, δεν περιλαμβάνεται στις ακυρωτικές αποφάσεις. Υπενθυμίζεται ότι το υπουργείο Παιδείας είχε εγκρίνει τέσσερις από τις δώδεκα αιτήσεις που είχαν κατατεθεί για το ακαδημαϊκό έτος 2025-26.
Οι δικαστές εντόπισαν πλημμέλειες σε τρία βασικά σημεία της διαδικασίας: προβλήματα στις κτιριακές προϋποθέσεις των ιδρυμάτων, στοιχεία που δημιουργούν υπόνοια μεροληψίας κατά την αξιολόγηση, καθώς και ανεπαρκώς συγκεκριμένα κριτήρια για την πιστοποίηση των προγραμμάτων σπουδών. Σύμφωνα με την ίδια την ανακοίνωση του Δικαστηρίου, οι αποφάσεις δεν επανεξετάζουν τη συνταγματικότητα του θεσμού των ιδιωτικών πανεπιστημίων, η οποία είχε κριθεί οριστικά με τις αποφάσεις 1919 και 1920/2025 της Ολομέλειας. Τότε το ΣτΕ είχε αποφανθεί ότι το Σύνταγμα δεν απαγορεύει την ίδρυση παραρτημάτων αλλοδαπών πανεπιστημίων από κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή χώρες που συνδέονται με τη Γενική Συμφωνία για τις Συναλλαγές στον Τομέα των Υπηρεσιών, υπό αυστηρές προϋποθέσεις νόμου.
Η νέα δικαστική απόφαση δημιουργεί άμεσο ερώτημα για τους φοιτητές που ήδη σπουδάζουν στα τρία ιδρύματα, καθώς και για όσους έχουν εγγραφεί ενόψει του νέου ακαδημαϊκού έτους. Το υπουργείο Παιδείας έσπευσε να διαβεβαιώσει ότι «το ακαδημαϊκό έτος δεν θα χαθεί για κανέναν φοιτητή», επιχειρώντας να αποσυνδέσει το ζήτημα της νομιμότητας των διαδικασιών από την τύχη όσων έχουν ήδη εμπιστευθεί τα ιδιωτικά πανεπιστήμια.
Αντιδράσεις και πολιτικό κόστος
Η Πανελλήνια Ένωση Αναγνωρισμένων Κολλεγίων, η οποία είχε προσφύγει στη Δικαιοσύνη κατά της αδειοδότησης των ιδιωτικών πανεπιστημίων, δηλώνει «απόλυτα δικαιωμένη» από την απόφαση του ΣτΕ. Ο φορέας υπενθυμίζει ότι είχε αποστείλει εξώδικο στις 18 Ιουνίου 2025 προς το υπουργείο Παιδείας, την ΕΘΑΑΕ και τον ΕΟΠΠΕΠ, επισημαίνοντας όσα χαρακτήρισε «ασύλληπτα σκάνδαλα» στη διαδικασία αδειοδότησης. Ακολούθησε δεύτερο εξώδικο στις 4 Αυγούστου 2025, με αίτημα να δημοσιοποιηθούν οι φάκελοι των αιτήσεων. Η Ένωση επισημαίνει ότι, αντί απάντησης, το υπουργείο νομοθέτησε ασυλία για τα μέλη της ΕΘΑΑΕ και του ΕΟΠΠΕΠ λίγες ημέρες πριν από το θερινό κλείσιμο της Βουλής.
Η Ένωση χαρακτηρίζει την απόφαση «ράπισμα» για τον πρόεδρο της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης, κ. Μήτκα, και ζητά την παραίτησή του, υποστηρίζοντας ότι η ΕΘΑΑΕ φέρει βαρύτατη ευθύνη για τις πλημμέλειες που εντόπισε το Δικαστήριο. Παράλληλα, σχολιάζεται ότι η μεταρρύθμιση των ιδιωτικών πανεπιστημίων είχε συνδεθεί στενά με το πολιτικό αφήγημα εκσυγχρονισμού της κυβέρνησης, καθώς παρουσιαζόταν ως απόδειξη ότι η χώρα μπορεί να προσελκύσει διεθνή πανεπιστημιακά ιδρύματα με αυστηρές προδιαγραφές ποιότητας. Η ακύρωση των αδειών από το ΣτΕ πλήττει ακριβώς αυτό το σημείο, καθώς θέτει ερωτήματα για την αξιοπιστία των ελέγχων που υποτίθεται ότι θα διασφάλιζαν το επίπεδο των νέων ιδρυμάτων.
Τι ακολουθεί
Το υπουργείο Παιδείας επιμένει ότι η συνταγματικότητα του θεσμού των ιδιωτικών πανεπιστημίων επιβεβαιώνεται εκ νέου από τις αποφάσεις του ΣτΕ, καθώς το Δικαστήριο δεν αμφισβήτησε το ίδιο το πλαίσιο λειτουργίας τους αλλά συγκεκριμένες διοικητικές πράξεις. Μένει να φανεί με ποιον τρόπο θα διορθωθούν οι πλημμέλειες που εντοπίστηκαν στις άδειες των τριών ιδρυμάτων, ώστε να διασφαλιστεί η ομαλή έναρξη των μαθημάτων το φθινόπωρο για τους φοιτητές που έχουν ήδη εγγραφεί.
