Ένα νέο διπλωματικό γρίφος ανοίγει ανάμεσα στην Τεχεράνη και τη Ντόχα, με αφορμή την τύχη τριών Ιρανών πιλότων που αγνοούνται από τον περασμένο Μάρτιο. Το Ιράν υποστηρίζει ότι οι τρεις άνδρες συνελήφθησαν ζωντανοί από τις δυνάμεις του Κατάρ μετά την κατάρριψη δύο μαχητικών αεροσκαφών τους, ενώ η καταριανή κυβέρνηση διαψεύδει κατηγορηματικά ότι κρατά έστω και έναν αιχμάλωτο. Οι δύο εκδοχές διαφέρουν ριζικά μεταξύ τους και προσθέτουν μία ακόμη τριβή σε μια ήδη τεταμένη διμερή σχέση.
Διαβάστε επίσης: Το Ιράν ζητά την απελευθέρωση Ιρανών πιλότων στο Κατάρ
Η κατάρριψη των Su-24 και οι τρεις αγνοούμενοι Ιρανοί πιλότοι
Η υπόθεση ξεκινά στις 2 Μαρτίου, όταν δύο ιρανικά μαχητικά τύπου Su-24 καταρρίφθηκαν κατά τη διάρκεια επίθεσης εναντίον αμερικανικής βάσης στο Κατάρ. Από τότε, τρεις πιλότοι θεωρούνται αγνοούμενοι και η ιρανική πλευρά έχει δώσει τα ονόματά τους: Τζαβάντ Σαλεχί, Αμπντολματζίντ Ναστιάν και Ομράν Μπαχρουγιάν. Ένας τέταρτος πιλότος, ο ταξίαρχος Ματζίντ Καζεμί, φέρεται να σκοτώθηκε, με τη σορό του να έχει εντοπιστεί σύμφωνα με τις ίδιες πηγές.
Ο επικεφαλής της Επιτροπής Αναζήτησης Αγνοουμένων των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων, στρατηγός Μοχάμαντ Μπαγερζαντέχ, δήλωσε ότι οι τρεις πιλότοι επέζησαν της κατάρριψης και συνελήφθησαν ζωντανοί από τις δυνάμεις του Κατάρ. Με βάση αυτή την εκδοχή, η Τεχεράνη ζητά επισήμως την απελευθέρωσή τους και επιμένει ότι πρέπει να διερευνηθεί άμεσα η τύχη τους. Η δημόσια αυτή τοποθέτηση Ιρανού αξιωματούχου έδωσε το έναυσμα για την έντονη αντίδραση που ακολούθησε από την πλευρά της Ντόχα.
Η απάντηση της Ντόχα και το πλαίσιο των αντιδράσεων
Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Κατάρ, Μαζέντ Αλ Ανσάρι, απάντησε άμεσα μέσω ανάρτησης στο X, διαψεύδοντας κατηγορηματικά τους ισχυρισμούς περί κράτησης Ιρανών πιλότων. Όπως ανέφερε, η χώρα του εξεπλάγη από τις «παραπλανητικές δηλώσεις» της ιρανικής πλευράς, ιδίως τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή που βρίσκονται σε εξέλιξη διπλωματικές προσπάθειες για την αποκλιμάκωση της έντασης στην περιοχή. Σύμφωνα με τον ίδιο, τα ιρανικά αεροσκάφη είχαν παραβιάσει τον εναέριο χώρο του Κατάρ και δεν ανταποκρίθηκαν στις επανειλημμένες προσπάθειες επικοινωνίας που έγιναν πριν από την κατάρριψή τους.
Ο Αλ Ανσάρι εξήγησε ότι ακολούθησαν επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης, κατά τις οποίες οι καταριανές δυνάμεις εντόπισαν τη σορό ενός εκ των πιλότων. Η Ντόχα υποστηρίζει πως επικοινώνησε με την Τεχεράνη προκειμένου να συντονιστεί η παράδοση της σορού, χωρίς ωστόσο να έχει λάβει μέχρι στιγμής απάντηση από την ιρανική πλευρά. Ο εκπρόσωπος τόνισε επίσης ότι το Ιράν δεν έχει ανταποκριθεί σε πρόσκληση που του απευθύνθηκε για να εξετάσει από κοντά τις λεπτομέρειες των επιχειρήσεων έρευνας και διάσωσης που πραγματοποίησε το Κατάρ.
Η αντίθεση των δύο εκδοχών είναι πλήρης. Το Ιράν επιμένει ότι τρεις άνθρωποι επέζησαν της κατάρριψης και παραμένουν υπό κράτηση, ενώ το Κατάρ διαβεβαιώνει ότι δεν έχει κανέναν από τους τρεις στην κατοχή του. Μέχρι στιγμής δεν έχει προκύψει ανεξάρτητη επιβεβαίωση για το αν οι τρεις Ιρανοί πιλότοι βρίσκονται πράγματι εν ζωή, ούτε για το αν κρατούνται σε καταριανό έδαφος, γεγονός που διατηρεί ανοιχτό το ερώτημα για την πραγματική τους τύχη.
Τι ακολουθεί για τη σχέση Τεχεράνης – Ντόχα
Η υπόθεση προστίθεται σε μια ήδη ευαίσθητη περίοδο για τις σχέσεις των δύο χωρών, καθώς η επίθεση στην αμερικανική βάση του Μαρτίου είχε ήδη προκαλέσει σοβαρή διπλωματική κρίση. Η Ντόχα φέρεται να αναμένει ακόμη επίσημη απάντηση από την Τεχεράνη σχετικά με τον συντονισμό για την παράδοση της σορού που έχει εντοπιστεί, ενώ παράλληλα υπενθυμίζει ότι εξακολουθούν να βρίσκονται σε εξέλιξη διπλωματικές πρωτοβουλίες με στόχο την αποκλιμάκωση της έντασης στην ευρύτερη περιοχή. Η εξέλιξη αυτών των επαφών αναμένεται να καθορίσει αν θα υπάρξει περαιτέρω κλιμάκωση ή αν οι δύο πλευρές θα καταφέρουν να προσεγγίσουν κοινή εκδοχή για όσα συνέβησαν στις 2 Μαρτίου.
