Έτοιμο να αλλάξει στρατιωτική στάση και να περάσει σε «πλήρη επίθεση» εμφανίζεται το Ιράν, καθώς οι διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή έχουν περιέλθει σε πλήρες αδιέξοδο. Ιρανός αξιωματούχος προειδοποίησε ότι οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας και οι σύμμαχοί της προετοιμάζονται για κλιμάκωση στα Στενά του Ορμούζ και σε ολόκληρη την περιοχή, την ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ αποκλείει κάθε παράταση της προθεσμίας που είχε τεθεί για συμφωνία. Το αδιέξοδο εντείνει τους φόβους για παράταση του πολέμου που ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου με την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον του Ιράν.
Διαβάστε επίσης: Το Ιράν απειλεί τις ΗΠΑ με επίθεση στο Στενό του Ορμούζ
Ένοπλες δυνάμεις ετοιμάζονται για κλιμάκωση
Ιρανός αξιωματούχος, ο οποίος μίλησε στο πρακτορείο Reuters υπό καθεστώς ανωνυμίας, ανέφερε ότι οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας και οι σύμμαχοί της ετοιμάζονται να κλιμακώσουν τη δράση τους στα Στενά του Ορμούζ και στην ευρύτερη περιοχή. Σύμφωνα με τον ίδιο, η Τεχεράνη βρίσκεται κοντά στη λήψη κρίσιμων αποφάσεων και στο σημείο όπου θα περάσει από τα λόγια στην πράξη. Οι δηλώσεις αυτές έρχονται σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη χρονική στιγμή, καθώς εκπνέει η προθεσμία των 60 ημερών που προέβλεπε το μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ.
Το μνημόνιο αυτό είχαν υπογράψει στα μέσα Ιουνίου ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και ο Ιρανός ομόλογός του Μασούντ Πεζεσκιάν. Προέβλεπε ανανεώσιμη περίοδο 60 ημερών για τη σύναψη οριστικής ειρηνευτικής συμφωνίας, καθώς και τον άμεσο και μόνιμο τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα. Ωστόσο, η συμφωνία εκτροχιάστηκε τον Ιούλιο εξαιτίας της αντιπαράθεσης για τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, της στρατηγικής θαλάσσιας οδού από την οποία διέρχεται, υπό κανονικές συνθήκες, περίπου το ένα πέμπτο του πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου που διατίθεται στις παγκόσμιες αγορές. Ο έλεγχος αυτού του θαλάσσιου περάσματος αποτελεί πλέον το κεντρικό σημείο τριβής ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη, με το Ιράν να απειλεί ανοιχτά ότι θα επιχειρήσει να σπάσει τον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό.
Παρασκηνιακές επαφές παρά την ένταση
Παρά τη ρητορική περί πλήρους επίθεσης, υπάρχουν ενδείξεις ότι οι δίαυλοι επικοινωνίας ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη δεν έχουν κλείσει πλήρως. Δημοσιεύματα του αμερικανικού Τύπου κάνουν λόγο για ανεπίσημες επαφές της κυβέρνησης Τραμπ με τους Φρουρούς της Επανάστασης, των οποίων ο ρόλος έχει ενισχυθεί σημαντικά μετά το ξέσπασμα του πολέμου. Σύμφωνα με το Axios, στα μέσα Μαΐου μεταφέρθηκε, μέσω Ιρακινού Κούρδου αξιωματούχου που λειτούργησε ως ενδιάμεσος, αμερικανικό μήνυμα προς τον επικεφαλής των Φρουρών της Επανάστασης, στρατηγό Αχμάντ Βαχιντί. Η Ουάσιγκτον φέρεται να επιδίωκε να διαπιστώσει εάν οι Ιρανοί διαπραγματευτές με τους οποίους συνομιλούσε εκπροσωπούσαν πράγματι και τους Φρουρούς της Επανάστασης, με τον Βαχιντί να απαντά θετικά σε αυτό το ερώτημα.
Ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός και απεσταλμένος του Αμερικανού προέδρου, αναφέρθηκε τη Δευτέρα, μιλώντας από το Ισραήλ στο δίκτυο Fox News, σε συνεχιζόμενες επαφές μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, χωρίς ωστόσο να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες για το περιεχόμενο ή τη μορφή τους. Η συνύπαρξη σκληρής ρητορικής και παράλληλων παρασκηνιακών επαφών δείχνει ότι και οι δύο πλευρές, παρά την επίσημη αδιαλλαξία τους, εξακολουθούν να αφήνουν ανοιχτό ένα παράθυρο διαπραγμάτευσης πριν από οποιαδήποτε νέα στρατιωτική κλιμάκωση.
Τι ακολουθεί
Το επόμενο διάστημα αναμένεται κρίσιμο για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, καθώς η εκπνοή της προθεσμίας του μνημονίου του Ισλαμαμπάντ συμπίπτει με την προειδοποίηση της Τεχεράνης για πέρασμα σε «πλήρη επίθεση». Το εάν οι παρασκηνιακές επαφές θα αποτρέψουν μια νέα φάση του πολέμου ή το Ιράν θα προχωρήσει τελικά σε ενέργειες κατά του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού στα Στενά του Ορμούζ, παραμένει το μεγάλο ερώτημα που θα απασχολήσει τη διεθνή κοινότητα τις επόμενες ημέρες.
