Σε διευκρινήσεις σχετικά με το πρόγραμμα Antinero προχώρησε το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ), απαντώντας σε πρόσφατα δημοσιεύματα που έκαναν λόγο για σκάνδαλο γύρω από το κόστος του προγράμματος προστασίας δασών. Η ανακοίνωση του υπουργείου έρχεται μετά από αιτιάσεις για «τεχνητή κατάτμηση» συμβάσεων και πιθανή απώλεια ευρωπαϊκών πόρων. Το ΥΠΕΝ υπογραμμίζει πως η αποτελεσματικότητα του προγράμματος πρέπει να κρίνεται με βάση το σύνολο των στοιχείων και τα αποτελέσματα στο πεδίο, και όχι μέσα από επιλεκτικές αναφορές.
Το κόστος του προγράμματος Antinero και οι παρεμβάσεις στο πεδίο
Σύμφωνα με το υπουργείο, το ποσό των περίπου 667 εκατομμυρίων ευρώ δεν αφορά μία μεμονωμένη σύμβαση ή έναν ενιαίο διαγωνισμό, αλλά τον συνολικό προϋπολογισμό των δράσεων πρόληψης και προστασίας των δασών κατά την τελευταία πενταετία. Μέσα από αυτές τις δράσεις έχουν υλοποιηθεί παρεμβάσεις σε περισσότερα από 900.000 στρέμματα δασικών οικοσυστημάτων σε ολόκληρη την Ελλάδα. Μόνο για το 2026, το πρόγραμμα Antinero V-PLUS περιλαμβάνει 19 συμβάσεις συνολικού προϋπολογισμού 81,98 εκατομμυρίων ευρώ.
Το ΥΠΕΝ διευκρινίζει ότι πρόκειται για πραγματικές εργασίες στο πεδίο, όπως καθαρισμούς και διαχείριση καύσιμης ύλης, συντήρηση του δασικού οδικού δικτύου και αντιπυρικών ζωνών, δημιουργία στεγασμένων ζωνών, καθαρισμούς σε κρίσιμα οικοσυστήματα και αρχαιολογικούς χώρους, καθώς και κατασκευή δασικών υποδομών και υδατοδεξαμενών. Όλα τα έργα, όπως τονίζεται, διαθέτουν συγκεκριμένο και μετρήσιμο φυσικό αντικείμενο, το οποίο επιμετρήθηκε, πιστοποιήθηκε και παραλήφθηκε από τις αρμόδιες Δασικές Υπηρεσίες. Το υπουργείο επισημαίνει επίσης ότι το Antinero δεν σχεδιάζεται από τους αναδόχους, καθώς ο σχεδιασμός, η έγκριση, η επίβλεψη και η παραλαβή των έργων ανήκουν αποκλειστικά στη Δημόσια Δασική Υπηρεσία. Κάθε παρέμβαση στηρίζεται σε δασοτεχνική μελέτη που καθορίζει εκ των προτέρων την περιοχή, το φυσικό αντικείμενο, τις ποσότητες, τις προδιαγραφές και τον προϋπολογισμό, ενώ οι ανάδοχοι υλοποιούν το εγκεκριμένο έργο χωρίς δυνατότητα μονομερούς μεταβολής του αντικειμένου του.
Το ΥΠΕΝ απαντά στις αιτιάσεις περί κατάτμησης συμβάσεων
Απαντώντας στις αιτιάσεις περί «τεχνητής κατάτμησης» συμβάσεων, το υπουργείο εξηγεί ότι η διενέργεια χωριστών διαγωνιστικών διαδικασιών υπαγορεύθηκε από αντικειμενικούς τεχνικούς και λειτουργικούς λόγους. Όπως αναφέρεται, επρόκειτο για διαφορετικά δασικά συμπλέγματα με διακριτά φυσικά αντικείμενα, ενώ υπήρχε και ανάγκη έγκαιρης ολοκλήρωσης των έργων πριν από την αντιπυρική περίοδο. Το ΥΠΕΝ σημειώνει ότι οι συμπληρωματικές συμβάσεις αποτελούν θεσμοθετημένο εργαλείο του ν. 4412/2016 και συνάπτονται υπό τις αυστηρές προϋποθέσεις που προβλέπει ο νόμος. Παράλληλα, το υπουργείο διαβεβαιώνει ότι όλες οι προσκλήσεις, οι αποφάσεις και οι συμβάσεις υπόκεινται στους κανόνες διαφάνειας και δημοσιότητας, καθώς είναι αναρτημένες στα επίσημα ηλεκτρονικά συστήματα ΕΣΗΔΗΣ και ΚΗΜΔΗΣ.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο εύρος συμμετοχής στις διαδικασίες, καθώς οι 139 προσκλήσεις όλων των φάσεων του προγράμματος απευθύνθηκαν σε περισσότερους από 300 διαφορετικούς οικονομικούς φορείς από σχεδόν ολόκληρη την Ελλάδα. Το υπουργείο επαναλαμβάνει ότι η κριτική και ο έλεγχος για κάθε ευρώ δημόσιου και ευρωπαϊκού χρήματος είναι θεμιτά και αναγκαία, ωστόσο διευκρινίζει πως όταν διατυπώνονται ισχυρισμοί περί σκανδάλου για ένα από τα μεγαλύτερα προγράμματα πρόληψης δασικών πυρκαγιών που έχουν υλοποιηθεί στη χώρα, η συζήτηση πρέπει να στηρίζεται στο σύνολο των στοιχείων.
Η δημοσιονομική διόρθωση
Ως προς το ζήτημα της δημοσιονομικής διόρθωσης, το ΥΠΕΝ ξεκαθαρίζει ότι δεν την παραγνωρίζει, χωρίς ωστόσο να αναιρεί το σύνολο των στοιχείων που παραθέτει σχετικά με τη χρηματοδότηση, τις συμβάσεις και τις παρεμβάσεις του προγράμματος. Το υπουργείο επιμένει πως η αξιολόγηση του Antinero πρέπει να γίνεται με βάση τα αποτελέσματα στο πεδίο, δηλαδή τις εκατοντάδες χιλιάδες στρέμματα δασών που έχουν καθαριστεί και προστατευθεί την τελευταία πενταετία.
