Ο Οργανισμός Αμερικανικών Κρατών (ΟΑΚ) παρότρυνε τις αρχές της Αϊτής να επιταχύνουν τις εγγραφές στους εκλογικούς καταλόγους, με έμφαση στους εκατοντάδες χιλιάδες εκτοπισμένους πολίτες λόγω της βίας των συμμοριών. Η έκκληση έγινε την Τετάρτη στην πρωτεύουσα Πορτ-ο-Πρενς, ενόψει των εκλογών στην Αϊτή που αναμένεται να διεξαχθούν σε λιγότερους από τέσσερις μήνες, για πρώτη φορά έπειτα από μια δεκαετία. Ο γενικός γραμματέας του οργανισμού, Άλμπερτ Ράμντιν, χαρακτήρισε «επείγουσα» την ανάγκη επιτάχυνσης του εκλογικού χρονοδιαγράμματος.
Καθυστερήσεις στις εγγραφές και εκτοπισμένοι πολίτες
Η δήλωση του κ. Ράμντιν έγινε μετά την ολοκλήρωση τριήμερης επίσκεψής του στην φτωχότερη χώρα της Καραϊβικής, η οποία συνεχίζει να πλήττεται από βίαιες συμμορίες. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, μόλις περίπου 260.000 Αϊτινοί είχαν καταχωριστεί στους εκλογικούς καταλόγους μέχρι τη Δευτέρα, σχεδόν έναν μήνα αφότου ξεκίνησαν επίσημα οι εγγραφές. Το πρόβλημα εντείνεται από το γεγονός ότι πολλές κοινότητες σε περιοχές όπου δρουν οι συμμορίες -όπως ο δυτικός νομός, ο κεντρικός νομός και ο βορειοδυτικός νομός Αρτιμπονίτ– δεν διαθέτουν ακόμη κέντρα εγγραφής.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η κατάσταση των εκτοπισμένων πολιτών. Από τους περίπου 11 εκατομμύρια κατοίκους της Αϊτής, σχεδόν 1,5 εκατομμύριο έχουν εκτοπιστεί στο εσωτερικό της χώρας εξαιτίας της βίας, σύμφωνα με εκτίμηση του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης (ΔΟΜ) που έγινε τον Ιούνιο. Ο οργανισμός, μέρος του συστήματος του ΟΗΕ, τόνισε ότι οι επιθέσεις των συμμοριών δεν περιορίζονται μόνο στην πρωτεύουσα αλλά επεκτείνονται και σε άλλες περιοχές της χώρας.
Οι δηλώσεις του ΟΑΚ και το ζήτημα της ασφάλειας
«Πρέπει επίσης να έχουμε στο μυαλό μας την κατάσταση των εκτοπισμένων», ανέφερε ο κ. Ράμντιν, υπογραμμίζοντας ότι το δικαίωμα ψήφου πρέπει να διασφαλιστεί για όλους τους πολίτες. «Θέλουμε μέχρι τότε οι δρόμοι να είναι ανοιχτοί ώστε να επιτραπεί σε όλους τους ψηφοφόρους να πάνε στις κάλπες. Είναι θεμελιώδες δικαίωμα», επέμεινε ο γενικός γραμματέας του οργανισμού. Ο ΟΑΚ δεσμεύτηκε να συνεχίσει να αξιολογεί «μόνιμα» το περιβάλλον ασφαλείας και την πρόοδο της εκλογικής διαδικασίας στη χώρα.
Παράλληλα, ο κ. Ράμντιν αναγνώρισε ότι το ζήτημα της προθεσμίας προκαλεί «ορισμένη ανησυχία» στο εσωτερικό του οργανισμού. Η κατάσταση περιπλέκεται από το γεγονός ότι στην Αϊτή δεν έχουν διεξαχθεί εκλογές από το 2016, ενώ ο τελευταίος πρόεδρος της χώρας, ο Ζοβενέλ Μοΐζ, ο οποίος δολοφονήθηκε το 2021 από ομάδα μισθοφόρων, δεν αντικαταστάθηκε ποτέ. Η χώρα παραμένει βυθισμένη σε πολυδιάστατη κρίση -πολιτική, οικονομική και ασφαλείας- με τις συμμορίες να πολλαπλασιάζουν δολοφονίες, απαγωγές για λύτρα και βιασμούς τα τελευταία χρόνια.
Το χρονοδιάγραμμα των εκλογών
Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που παρουσίασε στα τέλη Ιουλίου το αϊτινό προσωρινό εκλογικό συμβούλιο, ο πρώτος γύρος των προεδρικών και βουλευτικών εκλογών προγραμματίζεται για τις 13 Δεκεμβρίου 2026, με τον δεύτερο γύρο να ακολουθεί στις 21 Φεβρουαρίου 2027. Ο θεσμός διευκρίνισε πάντως ότι η διεξαγωγή των εκλογών προϋποθέτει τη διαπίστωση «αποδεκτής» κατάστασης ασφαλείας στο μεταξύ διάστημα. Αξίζει να σημειωθεί ότι τον Δεκέμβριο του 2025 οι μεταβατικές αρχές είχαν ανακοινώσει διαφορετικό χρονοδιάγραμμα, το οποίο προέβλεπε εκλογές στις 30 Αυγούστου, κάτι που τελικά κατέστη αδύνατο λόγω των προβλημάτων ασφαλείας που εξακολουθούν να ταλανίζουν τη χώρα.
