Η αντιπαράθεση μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης κλιμακώνεται ενόψει της ανακοίνωσης νέων αμερικανικών κυρώσεων στο Ιράν, οι οποίες αναμένεται να πλήξουν την ιρανική οικονομία και να επηρεάσουν βασικούς εμπορικούς εταίρους της Τεχεράνης, όπως η Κίνα. Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ θα παραχωρήσει συνέντευξη Τύπου τη Δευτέρα στις 14:00 τοπική ώρα (21:00 ώρα Ελλάδας), όπου αναμένεται να παρουσιάσει «τις σκληρότερες κυρώσεις στην Ιστορία» εις βάρος του Ιράν. Το Ιράν, από την πλευρά του, κατηγορεί τις ΗΠΑ για παραβίαση του διεθνούς δικαίου, ενώ ανώτατοι Ιρανοί αξιωματούχοι εμφανίζονται διχασμένοι μεταξύ απειλών για στρατιωτική αντίδραση και εκκλήσεων για τερματισμό της κρίσης.
Η ανακοίνωση των κυρώσεων και οι δηλώσεις Τραμπ
Ο Σκοτ Μπέσεντ αναμένεται να παρουσιάσει τη Δευτέρα το πακέτο των νέων κυρώσεων, το οποίο, σύμφωνα με τις προειδοποιήσεις της αμερικανικής πλευράς, θα είναι το αυστηρότερο που έχει επιβληθεί ποτέ στο Ιράν. Παράλληλα, ο Αμερικανός υπουργός κάλεσε την Κίνα να συνεργαστεί με τις ΗΠΑ, καθώς το Πεκίνο θεωρείται βασικός εμπορικός εταίρος της Τεχεράνης και ενδέχεται να επηρεαστεί άμεσα από τα νέα μέτρα. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει προειδοποιήσει επανειλημμένα ότι οικονομικές συνέπειες θα υποστούν και οι χώρες που προσφέρουν «οποιουδήποτε είδους γραμμή ζωής στο Ιράν», στέλνοντας ξεκάθαρο μήνυμα προς κάθε κράτος που διατηρεί εμπορικές σχέσεις με την ιρανική κυβέρνηση.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι η Ουάσινγκτον παρακολουθεί στενά «τι συμβαίνει» στη σύγκρουση με το Ιράν. «Έχουμε τον πλήρη έλεγχο ολόκληρης της περιοχής που σχετίζεται με τα Στενά του Ορμούζ, συμπεριλαμβανομένων και των χερσαίων ζωνών. Επομένως, θα ήθελαν πολύ να συνάψουν συμφωνία, αλλά δεν είναι έτοιμοι να καταλήξουν στη σωστή συμφωνία, κατά τη γνώμη μου», ανέφερε ο Τραμπ, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο διαπραγματεύσεων, χωρίς ωστόσο να δίνει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.
Η αντίδραση της Τεχεράνης στις κυρώσεις
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκαΐ, εκτίμησε ότι ο σχεδιαζόμενος «οικονομικός πόλεμος» των ΗΠΑ εναντίον της Τεχεράνης παραβιάζει το διεθνές δίκαιο. Σε ανάρτησή του στο X, ο Μπαγκαΐ υποστήριξε ότι τράπεζες, εταιρείες ή αεροδρόμια που εμπίπτουν στην αποκλειστική δικαιοδοσία μιας χώρας δεν πρέπει να εξαναγκάζονται από άλλα κράτη «να αποκηρύξουν το νόμιμο εμπόριο με τρίτο κράτος». «Ο οικονομικός εξαναγκασμός που έχει σχεδιαστεί για να αναγκάσει ένα κυρίαρχο κράτος να τροποποιήσει τις νόμιμες πολιτικές του επιλογές συνιστά μια εντελώς διεθνώς παράνομη πράξη», τόνισε ο Ιρανός αξιωματούχος, προσθέτοντας ότι οι λεγόμενες «δευτερεύουσες κυρώσεις» παραβιάζουν και τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.
Σε στρατιωτικό επίπεδο, ο επικεφαλής των ενόπλων δυνάμεων του Ιράν, στρατηγός Αλί Αμπντολαχί, δεσμεύθηκε ότι η Τεχεράνη θα απαντήσει στις απειλές «του εχθρού» με «συντριπτικές, τιμωρητικές και καταστροφικές απαντήσεις». Ωστόσο, την Παρασκευή ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν υιοθέτησε πιο συμφιλιωτικό τόνο, δηλώνοντας ότι είναι καιρός να τεθεί τέλος στον πόλεμο με τις Ηνωμένες Πολιτείες, όσο το Ιράν βρίσκεται «σε θέση ισχύος» απέναντι στην Ουάσινγκτον. «Θα ήταν καλύτερο να τερματίσουμε τον πόλεμο σήμερα, όταν είμαστε ισχυροί και έχουμε αξιοπρέπεια, και όλος ο κόσμος αναγνωρίζει τη νίκη μας», ανέφερε ο Πεζεσκιάν, σύμφωνα με το πρακτορείο ISNA, κατηγορώντας παράλληλα τις ΗΠΑ ότι επιτέθηκαν σε σχολεία, νοσοκομεία και υποδομές της χώρας του.
Οι εσωτερικές πιέσεις στην ιρανική οικονομία
Πέρα από τη ρητορική αντιπαράθεση, η ιρανική πλευρά φαίνεται να αναγνωρίζει τις δυσκολίες που περνά η οικονομία της χώρας. Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου και βασικός διαπραγματευτής, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, παραδέχθηκε σε ομιλία του ενώπιον Ιρανών και Ιρακινών επιχειρηματιών ότι το Ιράν αντιμετωπίζει σοβαρές οικονομικές προκλήσεις. «Όση στρατιωτική ισχύ κι αν έχουμε, δεν θα επιβιώσουμε αν οι άνθρωποι πεινάνε και δεν έχουμε οικονομικό κύκλο εργασιών», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Γαλιμπάφ, μια δήλωση που αναδεικνύει το εσωτερικό δίλημμα της ιρανικής ηγεσίας ανάμεσα στη σκληρή ρητορική και την ανάγκη σταθεροποίησης της οικονομίας.
Η συνέντευξη Τύπου του Σκοτ Μπέσεντ τη Δευτέρα αναμένεται να αποτελέσει καθοριστικό σημείο εξέλιξης της κρίσης, καθώς θα διευκρινιστεί το ακριβές εύρος των νέων κυρώσεων και ο βαθμός στον οποίο θα επηρεαστούν τρίτες χώρες που συναλλάσσονται με το Ιράν. Μέχρι τότε, οι δηλώσεις από Ουάσινγκτον και Τεχεράνη διατηρούν έντονο τον διπλωματικό πυρετό, με τη διεθνή κοινότητα να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις γύρω από τα Στενά του Ορμούζ και τις επιπτώσεις που θα έχει η νέα γύρα κυρώσεων στην ήδη πιεσμένη ιρανική οικονομία.
