Έρευνα του Πανεπιστημίου του Σίδνεϊ αποκαλύπτει πώς τα έξυπνα γυαλιά χρησιμοποιούνται για κρυφή βιντεοσκόπηση γυναικών χωρίς τη συγκατάθεσή τους. Οι ερευνητές ανέλυσαν εκατοντάδες βίντεο που αναρτήθηκαν στο Instagram τη διετία 2023-2026. Τα ευρήματα δείχνουν πως η νέα τεχνολογία φορετών συσκευών ανοίγει τον δρόμο σε μια πρωτόγνωρη μορφή ψηφιακής παρενόχλησης. Το φαινόμενο συνδέεται με κοινότητες ανδρών που εξασκούν τεχνικές προσέγγισης, γνωστές ως pick-up artists.
Πώς λειτουργεί η κρυφή καταγραφή με τα έξυπνα γυαλιά
Σύμφωνα με τη μελέτη, η ερευνητική ομάδα εξέτασε 350 δημόσια διαθέσιμα βίντεο από διάφορες χώρες του κόσμου. Οι χρήστες των έξυπνων γυαλιών προσεγγίζουν γυναίκες σε καθημερινούς χώρους, όπως ο χώρος εργασίας, το γυμναστήριο ή η παραλία, με στόχο να αποσπάσουν τον αριθμό τηλεφώνου τους ή το όνομα χρήστη τους στο Instagram. Οι γυναίκες βιντεοσκοπούνται εν αγνοία τους, ενώ το υλικό στη συνέχεια δημοσιεύεται στο διαδίκτυο για ψυχαγωγικούς λόγους, προσέλκυση κοινού και κοινωνική επιβεβαίωση. Η τακτική αυτή επαναλαμβάνεται σε δεκάδες βίντεο, δημιουργώντας ένα ολόκληρο περιεχόμενο γύρω από την κρυφή προσέγγιση αγνώστων γυναικών.
Οι ερευνητές ονομάζουν το φαινόμενο «περιβαλλοντική καταγραφή», καθώς τα έξυπνα γυαλιά δεν διαφέρουν οπτικά από ένα κοινό ζευγάρι γυαλιών οράσεως ή ηλίου. Παρά την εμφάνισή τους, οι συσκευές αυτές μπορούν να καταγράφουν βίντεο, ήχο και δεδομένα τοποθεσίας σε πραγματικό χρόνο. Η μόνη ένδειξη λειτουργίας είναι μια διακριτική φωτεινή λυχνία, η οποία μπορεί εύκολα να καλυφθεί ή να αγνοηθεί από τους γύρω. Έτσι, τα θύματα δεν αντιλαμβάνονται καν ότι καταγράφονται τη στιγμή της συνάντησης, γεγονός που καθιστά αδύνατη κάθε αντίδραση ή άρνηση συγκατάθεσης εκ των προτέρων.
Προειδοποιήσεις ερευνητών και κίνδυνοι ταυτοποίησης
Η Δρ. Μίλιτσα Στιλίνοβιτς, μεταδιδακτορική ερευνήτρια του Πανεπιστημίου του Σίδνεϊ, προειδοποιεί ότι η τεχνολογία εξελίσσεται με ταχύτητα που ξεπερνά τις δυνατότητες των ρυθμιστικών αρχών. Όπως αναφέρει η ίδια, οι μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες θα πρέπει να επιβραδύνουν την κυκλοφορία τέτοιων συσκευών, ώστε το νομικό πλαίσιο να προλάβει να προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες. Η ερευνήτρια περιγράφει επίσης τη μεθοδολογία που ακολουθούν οι δράστες, συνδέοντάς την με τις τακτικές που έχει προωθήσει ο Άντριου Τέιτ.
Αντί να ζητούν αριθμό τηλεφώνου, πολλοί από τους χρήστες ζητούν απευθείας τον λογαριασμό της γυναίκας στο Instagram. Η διαφορά αυτή δεν είναι τυχαία, καθώς ένας αριθμός τηλεφώνου μπορεί εύκολα να μπλοκαριστεί, ενώ ένα όνομα χρήστη παραμένει ανοιχτό σε χιλιάδες θεατές του βίντεο. Μέσω αυτού, οι θεατές μπορούν να εντοπίσουν την τοποθεσία, το εργασιακό περιβάλλον ή άλλα προσωπικά στοιχεία της γυναίκας που εμφανίζεται στο πλάνο, χωρίς εκείνη να έχει δώσει ποτέ τη συγκατάθεσή της. Με αυτόν τον τρόπο, ένα απλό βίντεο ψυχαγωγικού χαρακτήρα μπορεί να μετατραπεί σε εργαλείο ψηφιακής παρακολούθησης χιλιάδων ανθρώπων.
Μια ταχέως εξελισσόμενη μορφή παρενόχλησης
Τα 350 βίντεο που εξέτασε η ομάδα του Πανεπιστημίου του Σίδνεϊ καλύπτουν την περίοδο 2023-2026 και προέρχονται από κοινότητες που δραστηριοποιούνται διεθνώς στο Instagram. Η στροφή προς τη διακριτική, σχεδόν αόρατη καταγραφή καθιστά εξαιρετικά δύσκολο τον εντοπισμό και την τεκμηρίωση τέτοιων περιστατικών από τα ίδια τα θύματα. Οι ερευνητές τονίζουν ότι η έλλειψη ορατού σήματος καταγραφής αποτελεί το βασικό πρόβλημα, αφού οι γυναίκες δεν έχουν τρόπο να γνωρίζουν πότε βιντεοσκοπούνται από τα έξυπνα γυαλιά που φορούν οι άνδρες γύρω τους. Η μελέτη αναδεικνύει την ανάγκη για αυστηρότερο νομικό πλαίσιο γύρω από τη χρήση φορετών συσκευών καταγραφής σε δημόσιους και ιδιωτικούς χώρους.
