Μια συγκλονιστική σκηνή που κατέγραψε το BBC στο πλαίσιο ρεπορτάζ για τη ζωή στο Αφγανιστάν πέντε χρόνια μετά την επιστροφή των Ταλιμπάν στην εξουσία, αποκαλύπτει το πραγματικό πρόσωπο όσων κυβερνούν σήμερα τη χώρα. Μια 18χρονη γυναίκα, με το πρόσωπό της καλυμμένο με νικάμπ, στάθηκε απέναντι σε έναν πρώην στρατιωτικό διοικητή των Ταλιμπάν και σημερινό υψηλόβαθμο κυβερνήτη στο βόρειο Αφγανιστάν, ζητώντας να πάρει διαζύγιο από τον σύζυγό της. Τον κατηγόρησε ότι την κακοποιούσε σωματικά και την ξυλοκοπούσε επί μήνες, μια μαρτυρία που το BBC κατέγραψε ζωντανά. Το BBC αποκαλεί τη νεαρή γυναίκα με το ψευδώνυμο Τούμπα, προκειμένου να προστατευθεί η πραγματική της ταυτότητα.
Διαβάστε επίσης: Οι γυναίκες στο Αφγανιστάν των Ταλιμπάν ζουν σε φόβο
«Αν υπήρχε οποιαδήποτε πιθανότητα να ζήσουμε μαζί, δεν θα βρισκόμουν εδώ. Έχω πάρει την απόφασή μου», δήλωσε η ίδια στον αξιωματούχο, με σταθερή φωνή και αποφασιστικότητα που φανερώνει το μέγεθος της απόγνωσής της.
Η αντίδραση του κυβερνήτη
Ο Αμπντουλάχ Σαρχάντι, ο κυβερνήτης που δέχθηκε το αίτημα της Τούμπα, προσπάθησε αρχικά να την πείσει να παραμείνει παντρεμένη. «Αναρωτήσου: “Ποιος θα με παντρευτεί αφού πάρω διαζύγιο;”. Θα πρέπει να κάνεις πολλούς συμβιβασμούς, διαφορετικά θα χάσεις την αξιοπρέπεια και την τιμή σου», της είπε χαρακτηριστικά. Η απάντησή της, ωστόσο, ήταν άμεση και αποστομωτική: «Κύριε κυβερνήτη, η τιμή και η αξιοπρέπειά μου έχουν ήδη καταστραφεί». Παράλληλα, ο ίδιος αξιωματούχος σχολίασε αργότερα ενώπιον άλλων ανδρών, σωματοφυλάκων και πρεσβυτέρων ότι οι γυναίκες είναι «ανεγκέφαλες» και «υστερούν σε νοημοσύνη», μια δήλωση που προκάλεσε γέλια στους παρευρισκόμενους. Σύμφωνα με το BBC, ο σύζυγος της 18χρονης έθεσε ως όρο για να συναινέσει στο διαζύγιο την καταβολή ποσού τετραπλάσιου από εκείνο που είχε δοθεί κατά τον γάμο, απαίτηση που η οικογένεια της Τούμπα αρνήθηκε να ικανοποιήσει. Ο κυβερνήτης πρότεινε τελικά ενδιάμεση λύση, δηλαδή να δοθεί στη γυναίκα ξεχωριστό δωμάτιο, ενώ οι αξιωματούχοι προειδοποίησαν τον σύζυγο ότι σε περίπτωση νέου χτυπήματος θα οδηγηθεί στη φυλακή. Ωστόσο, η οικογένεια δεν πείστηκε από αυτή τη ρύθμιση. Ο πατέρας της νεαρής γυναίκας δήλωσε πως θα προσφύγει στα δικαστήρια, παρότι στο δικαστικό σύστημα των Ταλιμπάν είναι εξαιρετικά δύσκολο για μια γυναίκα να πάρει διαζύγιο χωρίς τη συγκατάθεση του συζύγου της.
Το παρελθόν του κυβερνήτη
Η προσωπική διαδρομή του Σαρχάντι αποτυπώνει με χαρακτηριστικό τρόπο το προφίλ αρκετών εκ των σημερινών ηγετικών στελεχών του καθεστώτος. Όπως αναφέρει το BBC, ο ίδιος υπήρξε στρατιωτικός διοικητής κατά την πρώτη περίοδο διακυβέρνησης των Ταλιμπάν τη δεκαετία του 1990. Παραδόθηκε το 2001, όταν ο υπό την ηγεσία των ΗΠΑ διεθνής συνασπισμός ανέτρεψε το τότε καθεστώς, και στη συνέχεια κρατήθηκε επί σειρά ετών στο περιβόητο στρατόπεδο του Γκουαντάναμο, προτού τελικά αφεθεί ελεύθερος. Σήμερα κατέχει θέση κυβερνήτη, συμμετέχοντας ενεργά στη διοίκηση περιοχών του βόρειου Αφγανιστάν και στην απονομή αυτού που οι Ταλιμπάν αποκαλούν δικαιοσύνη.
Η καθημερινότητα υπό τη σαρία
Η υπόθεση της Τούμπα δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό, αλλά αντανακλά τη γενικότερη κατάσταση που βιώνουν οι γυναίκες στο σημερινό Αφγανιστάν, πέντε χρόνια μετά την επιβολή του καθεστώτος της σαρία. Σε αυτό το πλαίσιο, το ρεπορτάζ του BBC αναδεικνύει πόσο δυσανάλογη παραμένει η ισχύς ανάμεσα στους άνδρες που κατέχουν θέσεις εξουσίας και στις γυναίκες που επιδιώκουν να διεκδικήσουν βασικά δικαιώματα, όπως το δικαίωμα στο διαζύγιο. Παρά τις δυσκολίες, η στάση της 18χρονης απέναντι στον κυβερνήτη θεωρείται από πολλούς σχολιαστές ενδεικτική μιας σιωπηλής αλλά σταθερής αντίστασης που εξακολουθεί να υπάρχει, ακόμη και μέσα στο πιο αυστηρό θεσμικό πλαίσιο.
