Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν υπέγραψε τη Δευτέρα διάταγμα που δίνει στο ρωσικό κράτος τη δυνατότητα να αναλαμβάνει προσωρινά τον έλεγχο κρίσιμων υποδομών, εφόσον οι υπεύθυνοι φορείς κρίνεται ότι δεν τις προστατεύουν επαρκώς από ουκρανικές επιθέσεις με drones. Η απόφαση, που δημοσιοποιήθηκε στη Μόσχα, έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το Κίεβο έχει εντείνει τα πλήγματα σε διυλιστήρια, αποθήκες και εγκαταστάσεις logistics στο ρωσικό έδαφος. Το νέο νομικό πλαίσιο αφορά τομείς όπως τα καύσιμα, η ενέργεια, οι τηλεπικοινωνίες και οι μεταφορές, και δίνει στις ρωσικές Αρχές ευρείες εξουσίες παρέμβασης.
Τι προβλέπει το προεδρικό διάταγμα
Σύμφωνα με το προεδρικό διάταγμα, η ρωσική κυβέρνηση θα μπορεί να αναλαμβάνει προσωρινά τη διαχείριση εγκαταστάσεων, περιουσιακών στοιχείων και οικονομικών πόρων, καθώς και να ασκεί δικαιώματα που συνδέονται με την ιδιοκτησία τους. Η παρέμβαση αυτή θα ενεργοποιείται όταν οι υπεύθυνοι μιας κρίσιμης εγκατάστασης κρίνεται ότι δεν έχουν εκπληρώσει την υποχρέωσή τους να την προστατεύσουν, ή όταν καθυστερούν υπερβολικά την αποκατάσταση ζημιών μετά από επίθεση. Το ρωσικό πρακτορείο TASS ανέφερε ότι στο νέο καθεστώς περιλαμβάνονται εγκαταστάσεις καυσίμων και ενέργειας, βιομηχανικές επιχειρήσεις, δίκτυα επικοινωνιών και κοινής ωφέλειας, υποδομές μεταφορών και εφοδιαστικής αλυσίδας, ακόμη και πυρηνικοί σταθμοί παραγωγής ενέργειας.
Το μέτρο επεκτείνεται επίσης σε συστήματα υποστήριξης ζωτικών λειτουργιών και σε εγκαταστάσεις που ενέχουν αυξημένους κινδύνους, οι οποίες θεωρούνται καθοριστικές για την εθνική ασφάλεια και την οικονομική σταθερότητα της Ρωσίας. Πρακτικά, το Κρεμλίνο αποκτά τη δυνατότητα να παρακάμπτει τη διοίκηση ιδιωτικών ή κρατικών επιχειρήσεων και να θέτει άμεσα υπό κρατικό έλεγχο κάθε υποδομή που κρίνεται ανεπαρκώς προστατευμένη.
Οι επιθέσεις σε Wildberries και Ozon που πυροδότησαν την απόφαση
Το νέο διάταγμα έρχεται λίγες ώρες αφότου η Ozon, η δεύτερη μεγαλύτερη εταιρεία ηλεκτρονικού εμπορίου της Ρωσίας, ανακοίνωσε ότι τέσσερα κέντρα logistics της στη νότια Ρωσία δέχθηκαν ουκρανική επίθεση. Ήδη από τις 18 Ιουλίου, οι ουκρανικές δυνάμεις έχουν πλήξει τουλάχιστον 20 αποθήκες που ανήκουν στη Wildberries, τη μεγαλύτερη εταιρεία διαδικτυακού λιανεμπορίου της χώρας, καταστρέφοντας σημαντικό μέρος της αποθηκευτικής της δυναμικότητας. Οι διαδοχικές αυτές επιθέσεις έχουν πλήξει την εφοδιαστική αλυσίδα του ρωσικού λιανεμπορίου, δημιουργώντας πιέσεις στη διακίνηση εμπορευμάτων σε μεγάλο μέρος της ρωσικής επικράτειας.
Πέρα από τις αποθήκες λιανεμπορίου, το Κίεβο έχει στοχοποιήσει επανειλημμένα ρωσικά διυλιστήρια πετρελαίου τους τελευταίους μήνες, προκαλώντας σημαντικές ζημιές στην ενεργειακή υποδομή της Ρωσίας. Η κλιμάκωση αυτή φαίνεται να ώθησε το Κρεμλίνο στην υιοθέτηση ενός αυστηρότερου νομικού πλαισίου, το οποίο δίνει στο κράτος τα εργαλεία να επιβάλλει άμεσα μέτρα προστασίας όταν οι ιδιωτικές ή κρατικές επιχειρήσεις που διαχειρίζονται τις υποδομές αυτές αδυνατούν να ανταποκριθούν.
Το ευρύτερο πλαίσιο: πρόγραμμα ανοικοδόμησης αποθηκών
Η υπογραφή του διατάγματος δεν αποτελεί μεμονωμένη κίνηση. Την περασμένη εβδομάδα, ο Βλαντίμιρ Πούτιν είχε ήδη δώσει εντολή στη ρωσική κυβέρνηση να καταρτίσει ειδικό πρόγραμμα για την ανοικοδόμηση εμπορικών αποθηκών που έχουν καταστραφεί ή υποστεί ζημιές από τις ουκρανικές επιθέσεις. Το πρόγραμμα αυτό, σε συνδυασμό με το νέο διάταγμα, συνθέτει μια ευρύτερη στρατηγική της ρωσικής ηγεσίας για την ενίσχυση της άμυνας και της ανθεκτικότητας των κρίσιμων υποδομών της χώρας απέναντι στις συνεχιζόμενες ουκρανικές επιθέσεις.
Οι εξελίξεις αυτές δείχνουν πως ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει μετατοπίσει σημαντικό μέρος του βάρους του στο εσωτερικό της Ρωσίας, με στόχους που αφορούν πλέον όχι μόνο στρατιωτικές εγκαταστάσεις αλλά και την οικονομική καθημερινότητα εκατομμυρίων Ρώσων πολιτών. Το νέο νομικό εργαλείο που θέτει σε ισχύ ο Πούτιν αναμένεται να δοκιμαστεί άμεσα στην πράξη, δεδομένου ότι οι ουκρανικές επιθέσεις σε αποθήκες, διυλιστήρια και κέντρα logistics συνεχίζονται με αμείωτη ένταση.
