Μια γιγαντιαία διαφημιστική πινακίδα στον κεντρικό αυτοκινητόδρομο του Τελ Αβίβ έβαλε την Τουρκία στο επίκεντρο της προεκλογικής εκστρατείας του Μπενιαμίν Νετανιάχου, με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να εμφανίζεται δίπλα σε ηγέτες του Ιράν και της Χεζμπολάχ ως αντίπαλος του Ισραήλ. Λίγες ημέρες αργότερα, ισραηλινά μαχητικά έπληξαν στρατιωτική βάση στη βόρεια Συρία, στοχεύοντας τουρκική στρατιωτική παρουσία που το Ισραήλ θεωρεί απειλή. Με τις ισραηλινές εκλογές να απέχουν λίγο περισσότερο από δύο μήνες, η σύμπτωση αυτή έχει πυροδοτήσει έντονη συζήτηση για τα πραγματικά κίνητρα του Νετανιάχου απέναντι στην Τουρκία.
Το πλήγμα στη βάση Αμπού αλ-Νταχάρ
Η πινακίδα που στήθηκε στον αυτοκινητόδρομο του Τελ Αβίβ έδειχνε τον Ερντογάν δίπλα στους ηγέτες του Ιράν και της Χεζμπολάχ, αλλά και στον δήμαρχο της Νέας Υόρκης, με το σύνθημα «Θέλουν να χάσει ο Νετανιάχου. Μην τους αφήσετε να κερδίσουν». Λίγες ημέρες μετά την εμφάνισή της, ισραηλινά μαχητικά αεροσκάφη έπληξαν την αεροπορική βάση Αμπού αλ-Νταχάρ στη βόρεια Συρία. Στόχος, σύμφωνα με το Ισραήλ, ήταν μια αναδυόμενη τουρκική στρατιωτική παρουσία που θεωρήθηκε σοβαρή απειλή για την ασφάλειά του. Σύμφωνα με το CNN, η χρονική σύμπτωση ανάμεσα στο πλήγμα και στην προεκλογική ρητορική του Νετανιάχου άνοιξε συζήτηση για το αν ο πρωθυπουργός του Ισραήλ επιχειρεί να προλάβει μια υπαρκτή στρατηγική απειλή ή να την προβάλει εντονότερα ενόψει των εκλογών.
Επισήμως, το Ισραήλ παρουσίασε την επίθεση ως αμιγώς επιχειρησιακή αναγκαιότητα. Τόσο ο Νετανιάχου όσο και ο υπουργός Άμυνας, Ισραέλ Κατζ, υποστήριξαν ότι οι ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών είχαν ενδείξεις πως η Τουρκία προετοιμαζόταν να εγκαταστήσει δυνάμεις και εξοπλισμό στη βάση. Ισραηλινή στρατιωτική πηγή δήλωσε στο CNN ότι οι Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις είχαν συγκεντρώσει πληροφορίες για σχέδια ανάπτυξης τουρκικού προσωπικού, μη επανδρωμένων αεροσκαφών και συστημάτων αεράμυνας στην περιοχή. Μια τέτοια ανάπτυξη, όπως ανέφερε η ίδια πηγή, θα μπορούσε να περιορίσει την ελευθερία κινήσεων του Ισραήλ στον συριακό εναέριο χώρο και να μεταβάλει τη στρατηγική ισορροπία στην περιοχή. Δεύτερη πηγή ανέφερε ότι οι σχετικές πληροφορίες κοινοποιήθηκαν στην κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ και στον πρόεδρο της Συρίας, Άχμεντ αλ-Σάρα.
Αντιδράσεις Ουάσινγκτον και Άγκυρας
Η επίθεση προκάλεσε σπάνια δημόσια αντίδραση από τις ΗΠΑ. Ο Τομ Μπάρακ, απεσταλμένος του Αμερικανού προέδρου για τη Συρία και πρεσβευτής των ΗΠΑ στην Τουρκία, χαρακτήρισε το πλήγμα «αχρείαστη κλιμάκωση». Σε συνέντευξή του στον podcaster Μάριο Ναουφάλ, ο Μπάρακ διατύπωσε τη θεωρία ότι το Ισραήλ «απλώς προσπάθησε να προκαλέσει την Τουρκία», χαρακτηρίζοντας την κίνηση «πολύ επιθετική», προσθέτοντας ωστόσο ότι θα μπορούσε να λειτουργήσει πολιτικά υπέρ του Νετανιάχου ενόψει των εκλογών.
Από την πλευρά της, η Άγκυρα κατηγόρησε ανοιχτά τον Νετανιάχου ότι αναλώνεται σε «επεκτατικές και αποσταθεροποιητικές πολιτικές στην περιοχή» ενόψει των εκλογών του Οκτωβρίου. Πολιτικοί αντίπαλοι του Νετανιάχου, τόσο στην Τουρκία όσο και στις ΗΠΑ, επισήμαναν με νόημα τη χρονική στιγμή της επίθεσης και απέρριψαν την ισραηλινή εκδοχή ως «μη πειστική». Ο Νετανιάχου και ο Κατζ απέρριψαν με τη σειρά τους το αφήγημα περί πολιτικών κινήτρων, προειδοποιώντας αντίθετα για επικείμενη τουρκική στρατιωτική «απόβαση» στη Συρία. «Δεν θα ανεχθούμε την όποια τουρκική στρατιωτική παρουσία να ριζώσει στη Συρία και να απειλεί το Ισραήλ», διαμήνυσε ο Ισραηλινός πρωθυπουργός.
Μια μακρά αντιπαράθεση Νετανιάχου – Ερντογάν
Ο Νετανιάχου, που για μεγάλο μέρος της πολιτικής του σταδιοδρομίας έχει χτίσει την εικόνα του «Mr. Security», όξυνε ακόμη περισσότερο τη ρητορική του κατά του Ερντογάν. Το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού χαρακτήρισε τον Τούρκο πρόεδρο «αντισημίτη τύραννο που καταπιέζει τον ίδιο του τον λαό». Η αντιπαράθεση ανάμεσα στους δύο ηγέτες δεν είναι νέα, καθώς έχει ενταθεί δραματικά με τους πολέμους στη Γάζα, τον Λίβανο και το Ιράν. Ο Ερντογάν έχει αποκαλέσει επανειλημμένα τον Νετανιάχου εγκληματία πολέμου και έχει κατηγορήσει το Ισραήλ για φρικαλεότητες στη Γάζα, ενώ ο Νετανιάχου έχει κατηγορήσει τον Τούρκο πρόεδρο ότι στηρίζει τη Χαμάς. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός τάχθηκε επίσης πρόσφατα κατά της πώλησης αμερικανικών μαχητικών F-35 στην Άγκυρα, προειδοποιώντας για τις «επιθετικές φιλοδοξίες» του Ερντογάν στην περιοχή.
Το Ισραήλ και η Συρία είχαν πραγματοποιήσει τον τελευταίο χρόνο συνομιλίες με στόχο την αποφυγή στρατιωτικών επεισοδίων, καταλήγοντας σε αυτό που ο Νετανιάχου έχει περιγράψει ως ένα «status quo σε θέματα ασφαλείας». Το πλήγμα στη βάση Αμπού αλ-Νταχάρ, ωστόσο, φαίνεται να έχει αναταράξει αυτή την εύθραυστη ισορροπία, την ώρα που η Τουρκία αναδεικνύεται σε κεντρικό ζήτημα της προεκλογικής αντιπαράθεσης στο Ισραήλ, με τις κάλπες να πλησιάζουν.
