Με απόφαση του αναπληρωτή υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκου Παπαθανάση, δύο νέα ερευνητικά έργα λαμβάνουν το πράσινο φως για χρηματοδότηση μέσα από το Πρόγραμμα «Ανταγωνιστικότητα» του ΕΣΠΑ 2021-2027. Πρόκειται για τα έργα HERON και COPE-Nano, τα οποία αφορούν τη δημιουργία δύο Κέντρων Αριστείας στους τομείς της ρομποτικής και της νανοτεχνολογίας. Η ένταξή τους γίνεται στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής δράσης «Teaming for Excellence» του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη», με στόχο την ενίσχυση της ερευνητικής υποδομής της χώρας.
Τι προβλέπει η απόφαση για τη ρομποτική και τη νανοτεχνολογία
Η συνολική χρηματοδότηση των δύο έργων ανέρχεται σε 30 εκατομμύρια ευρώ, με 15 εκατ. ευρώ να αντιστοιχούν στο καθένα. Τα κονδύλια προέρχονται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε συνδυασμό με εθνική συμμετοχή, και αφορούν τη συμπληρωματική χρηματοδότηση που απαιτείται ώστε τα δύο έργα να συμμετάσχουν πλήρως στην ευρωπαϊκή δράση Teaming. Στόχος είναι η δημιουργία σύγχρονων ερευνητικών υποδομών, η ανάπτυξη διεθνών συνεργασιών και η προσέλκυση επιστημονικού προσωπικού υψηλού επιπέδου στην Ελλάδα.
Το έργο HERON φιλοδοξεί να δημιουργήσει το πρώτο Κέντρο Αριστείας Ρομποτικής στη χώρα, με έμφαση στην ανάπτυξη της ρομποτικής στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης. Συντονιστής του έργου είναι το ΕΚ ΑΘΗΝΑ, με τη συμμετοχή του Ιταλικού Ινστιτούτου Τεχνολογίας και του Τεχνολογικού Ινστιτούτου Καρλσρούης. Η έρευνα θα επικεντρωθεί σε τρεις άξονες: τη ρομποτική για ασφάλεια και διάσωση, τη ρομποτική εξωτερικού πεδίου με εφαρμογές στη γεωργία, τη ναυτιλία και το διάστημα, καθώς και τη ρομποτική υγείας και την κοινωνική ρομποτική. Παράλληλα, προβλέπεται η δημιουργία εργαστηριακών υποδομών και ενός Makerspace για δοκιμές ρομποτικών συστημάτων.
Το δεύτερο έργο, COPE-Nano, αφορά τη δημιουργία ενός αυτόνομου Κέντρου Αριστείας στα Οργανικά και Εκτυπωμένα Ηλεκτρονικά και στις Νανοτεχνολογίες. Αξιοποιεί το διεθνώς αναγνωρισμένο Εργαστήριο Νανοτεχνολογίας LTFN του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, το οποίο συντονίζει τη δράση με τη στήριξη των Πανεπιστημίων του Bordeaux και του Cambridge. Οι εφαρμογές του έργου εκτείνονται στα Προηγμένα Υλικά, την Ενέργεια, την Ηλεκτρονική, την Πληροφορική, τη Νανοϊατρική και την Αγροδιατροφή.
Το πλαίσιο της ευρωπαϊκής δράσης Teaming for Excellence
Η δράση «Teaming for Excellence» εντάσσεται στο υποπρόγραμμα «Spreading Excellence & Widening Participation» του «Ορίζοντα Ευρώπη» και αποσκοπεί στη δημιουργία νέων Κέντρων Αριστείας ή στην αναβάθμιση υφιστάμενων ερευνητικών δομών σε χώρες διεύρυνσης, μέσα από συνεργασίες με κορυφαία ευρωπαϊκά πανεπιστήμια. Η επιλογή της Ελλάδας ως πεδίου υλοποίησης δύο τέτοιων κέντρων, στη ρομποτική και τη νανοτεχνολογία, δείχνει την προσπάθεια σύνδεσης της εγχώριας έρευνας με διεθνή δίκτυα αριστείας. Και τα δύο έργα βασίζονται σε ελληνικούς ερευνητικούς φορείς με ισχυρή τεχνογνωσία, το ΕΚ ΑΘΗΝΑ και το ΑΠΘ, οι οποίοι συνεργάζονται με ιδρύματα από την Ιταλία, τη Γερμανία, τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Η απόφαση του Νίκου Παπαθανάση έρχεται να συμπληρώσει τη χρηματοδότηση που έχει ήδη εξασφαλιστεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καλύπτοντας το εθνικό σκέλος που απαιτείται για την πλήρη ενεργοποίηση των δύο έργων. Μέσα από τα HERON και COPE-Nano, η ρομποτική και η νανοτεχνολογία αποκτούν στην Ελλάδα οργανωμένες δομές έρευνας, ικανές να προσελκύσουν συνεργασίες με τη βιομηχανία και το ελληνικό οικοσύστημα καινοτομίας, με στόχο οφέλη τόσο για την οικονομία όσο και για την κοινωνία.
