Η προσπάθεια να βγει το πετρέλαιο από τον Περσικό Κόλπο και να φθάσει στους αγοραστές της Ασίας, παρά τους κινδύνους γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, έχει δημιουργήσει ένα δαιδαλώδες δίκτυο εναλλακτικών θαλάσσιων διαδρομών. Οι ναύλοι δεξαμενοπλοίων έχουν εκτοξευθεί σε πρωτοφανή επίπεδα, καθώς όλο και περισσότερα πλοία δεσμεύονται για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα σε μεταφορτώσεις, παρακάμψεις και επαναφορτώσεις. Η αγορά αργού πετρελαίου συνεχίζει να λειτουργεί, όμως με τρόπο κάθε άλλο παρά φυσιολογικό. Ναυλομεσιτικοί οίκοι και εξειδικευμένα ναυτιλιακά μέσα καταγράφουν πλέον ιστορικά ρεκόρ στην αγορά των υπερδεξαμενοπλοίων.
Το δαιδαλώδες δίκτυο εναλλακτικών διαδρομών
Για να παρακαμφθούν οι περιορισμοί γύρω από το Ορμούζ, η αγορά έχει αναπτύξει έναν συνδυασμό λύσεων: μεταφορτώσεις από πλοίο σε πλοίο (ship to ship – STS), χρήση αγωγών, shuttle tankers που εκτελούν επαναλαμβανόμενα δρομολόγια μέσα και έξω από τα Στενά, καθώς και τεράστιες παρακάμψεις γύρω από την Αφρική. Όλες αυτές οι πρακτικές δεσμεύουν όλο και περισσότερα δεξαμενόπλοια για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα. Το αποτέλεσμα είναι ότι η πραγματική διαθέσιμη προσφορά υπερδεξαμενοπλοίων (VLCC), πλοίων δηλαδή που μεταφέρουν έως και 2 εκατομμύρια βαρέλια σε μεγάλες αποστάσεις, περιορίζεται αισθητά.
Κεντρικό ρόλο στη νέα αυτή πραγματικότητα παίζει το σύστημα των shuttle STS. Δεξαμενόπλοια αναλαμβάνουν τον κίνδυνο διέλευσης μέσω του Ορμούζ, μεταφέρουν το φορτίο έξω από τα Στενά και εκεί πραγματοποιούν μεταφορτώσεις σε άλλα πλοία. Σύμφωνα με τη Lloyd’s List, η οποία επικαλείται στοιχεία της Vortexa, από τον Μάρτιο έχουν συμμετάσχει στο shuttle trade 121 δεξαμενόπλοια. Από αυτά, 29 VLCC έχουν εκτελέσει τέσσερα ή περισσότερα δρομολόγια, αντιπροσωπεύοντας το 54% του συνόλου των shuttle κινήσεων.
Ακόμη πιο περίπλοκη είναι η εναλλακτική διαδρομή μέσω της Ερυθράς Θάλασσας. Σαουδαραβικό αργό μεταφέρεται μέσω του αγωγού East-West Pipeline έως το Γιανμπού, φορτώνεται σε VLCC, μεταφέρεται στον αιγυπτιακό αγωγό Sumed και επαναφορτώνεται στο Sidi Kerir, στη Μεσόγειο, πριν ξεκινήσει το ταξίδι προς την Ασία μέσω του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας. Παράλληλα, τα VLCC που ταξιδεύουν υπό έρμα, δηλαδή χωρίς φορτίο, προς την περιοχή ανατολικά του Ορμούζ αυξήθηκαν περισσότερο από 40% μέσα σε μία μόλις εβδομάδα, γεγονός που δείχνει πόσο έχει αναδιαταχθεί ο στόλος.
Ρεκόρ ναύλων και στενότητα στην αγορά
Η στενότητα αυτή αποτυπώνεται καθαρά στις αναλύσεις της αγοράς. Η Clarksons Securities επισημαίνει ότι η κρίση του Ορμούζ έχει καταστήσει «κάθε βαρέλι πιο απαιτητικό σε όρους απασχόλησης δεξαμενοπλοίων», με αποτέλεσμα η αγορά να είναι ακόμη πιο σφιχτή σε σχέση με την περίοδο πριν από τη σύγκρουση. Η διαδικασία των shuttle μεταφορτώσεων αποκαθιστά μεν τις ροές πετρελαίου, ταυτόχρονα όμως αφαιρεί πλοία από την υπόλοιπη αγορά, καθώς τα VLCC δεσμεύονται σε αναμονές, επανατοποθετήσεις και καθυστερήσεις μεταφόρτωσης.
Η εκρηκτική αύξηση των τονομιλίων έχει οδηγήσει τους ναύλους δεξαμενοπλοίων σε ιστορικά υψηλά. Ο βρετανικός ναυλομεσιτικός οίκος Clarksons ανέφερε ότι οι ναύλοι των υπερδεξαμενοπλοίων διαμορφώθηκαν κατά μέσο όρο στα 800.000 δολάρια ημερησίως για φορτώσεις δυτικά του Ορμούζ, στα 350.000 δολάρια ημερησίως από το Γιανμπού, στα 220.000 δολάρια ημερησίως από σημεία STS εκτός Ορμούζ και στα 190.000 δολάρια ημερησίως στη λεκάνη του Ατλαντικού.
Ενδεικτικό της κατάστασης είναι ότι ο δείκτης TD3C MEG-China VLCC του Baltic Exchange έφθασε τη Δευτέρα στο υψηλότερο επίπεδο όλων των εποχών, τόσο σε όρους time charter equivalent όσο και σε Worldscale, φτάνοντας τα 624.388 δολάρια ημερησίως ή WS 606. Παράλληλα, ο δείκτης MEG-Singapore ξεπέρασε επίσης τα προηγούμενα ρεκόρ που είχαν καταγραφεί νωρίτερα, επιβεβαιώνοντας ότι η αγορά των δεξαμενοπλοίων βρίσκεται σε πρωτοφανή ένταση εξαιτίας της κρίσης στο Ορμούζ.
