Μια από τις πιο καταστροφικές φυσικές τραγωδίες των τελευταίων ετών έπληξε την περιοχή κοντά στα σύνορα του Νεπάλ με το Θιβέτ, όπου μια φονική ξαφνική πλημμύρα σάρωσε ολόκληρες κοιλάδες, αφήνοντας πίσω της δεκάδες νεκρούς και εκατοντάδες αγνοούμενους. Σύμφωνα με ειδικούς που επικαλούνται δορυφορικές εικόνες από την εταιρεία Planet Labs, η καταστροφή φαίνεται να προκλήθηκε όταν ένα τμήμα παγετώνα αποκολλήθηκε και έπεσε στην κοιλάδα, εκατοντάδες μέτρα χαμηλότερα από το σημείο όπου βρισκόταν αρχικά. Το ακριβές αίτιο της κατάρρευσης παραμένει άγνωστο, ωστόσο αξιωματούχοι του Νεπάλ εκτιμούν πως μια σεισμική δόνηση που καταγράφηκε στην περιοχή λίγα λεπτά νωρίτερα ενδέχεται να λειτούργησε ως καταλύτης για το φαινόμενο.
Οι αρχές και στις δύο πλευρές των συνόρων εκφράζουν έντονους φόβους πως ο τελικός απολογισμός θα είναι πολύ βαρύτερος από τους σχεδόν 100 νεκρούς που έχουν εντοπιστεί μέχρι στιγμής. Η κυβέρνηση του Νεπάλ έχει ανακοινώσει ότι περισσότεροι από 300 ταξιδιώτες αγνοούνται, γεγονός που καθιστά την επιχείρηση διάσωσης εξαιρετικά δύσκολη και χρονοβόρα. Εικόνες και βίντεο από την πληγείσα περιοχή της Ρασούβα έχουν κάνει τον γύρο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, δείχνοντας μια έκταση καταστροφής που πολλοί παρομοιάζουν με σκηνές από ταινία καταστροφών.
Τι δείχνουν οι δορυφορικές εικόνες
Οι φωτογραφίες πριν και μετά την καταστροφή, τις οποίες επεξεργάστηκε και επαλήθευσε το πρακτορείο Reuters, αποκαλύπτουν μια δραματική αλλαγή στο τοπίο. Η πράσινη, καταπράσινη βουνοπλαγιά που κάποτε κάλυπτε πλούσια βλάστηση είναι πλέον θαμμένη κάτω από τόνους συντριμμιών, πέτρας και ιζημάτων. Ο Βίκραμ Γκούπτα, καθηγητής τεχνικής γεωλογίας στο Πανεπιστήμιο Sikkim της Ινδίας, επιβεβαίωσε ότι ένα σημαντικό τμήμα του κατώτερου μετώπου του παγετώνα κατέρρευσε, παρασύροντας παράλληλα μεγάλες ποσότητες βράχων και ιζημάτων προς την κοιλάδα.
Παράλληλα, ο γεωλόγος Νταν Σούγκαρ, αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Κάλγκαρι, ανέλυσε τα δεδομένα και εντόπισε ένα ακόμη ανησυχητικό στοιχείο: μεγάλος όγκος χιονιού φαίνεται να έλιωσε μέσα σε μόλις 24 ώρες πριν από την καταστροφή. «Ορισμένοι παγετώνες της κοιλάδας ήταν καλυμμένοι με χιόνι χθες, ενώ σήμερα εμφανίζονται σχεδόν γυμνοί», σημείωσε χαρακτηριστικά, εκτιμώντας πως στην περιοχή επικρατούσαν ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες το προηγούμενο 24ωρο. Σύμφωνα με τον ίδιο, το κατώτερο τμήμα του παγετώνα αποσπάστηκε σε υψόμετρο περίπου 5.200 μέτρων και έπεσε στον πυθμένα της κοιλάδας, 1.200 μέτρα πιο κάτω.
Η σκιά της κλιματικής αλλαγής
Το περιστατικό επαναφέρει στο προσκήνιο τις ανησυχίες για την επιτάχυνση της τήξης των παγετώνων στην περιοχή των Ιμαλαΐων. Σύμφωνα με στοιχεία των Ηνωμένων Εθνών από το 2023, τα χιονισμένα βουνά του Νεπάλ έχουν χάσει σχεδόν το ένα τρίτο των πάγων τους μέσα σε μόλις 30 χρόνια εξαιτίας της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Ο ίδιος οργανισμός είχε επισημάνει ότι οι παγετώνες της χώρας, η οποία βρίσκεται ανάμεσα στην Ινδία και την Κίνα —δύο από τις χώρες με τις μεγαλύτερες εκπομπές άνθρακα παγκοσμίως— έλιωσαν με ρυθμό 65% ταχύτερο την τελευταία δεκαετία σε σύγκριση με την προηγούμενη.
Ο Σούγκαρ δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο η κατασκευαστική δραστηριότητα στην περιοχή να αποτέλεσε επιπρόσθετο παράγοντα, τονίζοντας ωστόσο πως το κατά πόσο η κλιματική αλλαγή έπαιξε καθοριστικό ρόλο θα αποτελέσει αντικείμενο έρευνας το επόμενο διάστημα. Σε αυτό το πλαίσιο, οι τοπικές αρχές αναμένεται να εντείνουν τις προσπάθειες για την ανεύρεση των αγνοούμενων, ενώ η τραγωδία αναζωπυρώνει τη συζήτηση για την ανάγκη ενίσχυσης των συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης σε ολόκληρη την οροσειρά των Ιμαλαΐων.
