Ένα νέο, πολύ πιο πειστικό κύμα ηλεκτρονικών και τηλεφωνικών απατών έχει κάνει την εμφάνισή του το τελευταίο διάστημα στην Ελλάδα, με την ΕΛ.ΑΣ. να εκδίδει διαδοχικές προειδοποιήσεις προς τους πολίτες. Ο «λογιστής» που καλεί για μια επιστροφή φόρου, ο δήθεν υπάλληλος οργανισμού που ενημερώνει για κάποια οικονομική εκκρεμότητα, το ψεύτικο μήνυμα του e-ΕΦΚΑ με ύποπτο σύνδεσμο και η παγιδευμένη αγγελία πώλησης στο Διαδίκτυο αποτελούν πλέον τα βασικά εργαλεία των απατεώνων. Το κοινό χαρακτηριστικό όλων αυτών των υποθέσεων είναι πως οι δράστες δεν βασίζονται πια σε πρόχειρα μηνύματα, αλλά χτίζουν ολόκληρες ιστορίες που μοιάζουν αληθοφανείς, δανειζόμενοι την ιδιότητα λογιστή, τραπεζικού υπαλλήλου ή στελέχους δημόσιας υπηρεσίας.
Ο στόχος των επιτήδειων είναι πάντα ο ίδιος: να δημιουργήσουν μια αίσθηση επείγοντος ώστε το θύμα να ενεργήσει βιαστικά, χωρίς χρόνο να σκεφτεί ή να διασταυρώσει την πληροφορία. Πρόσχημα αποτελεί συνήθως μια υποτιθέμενη τεχνική βλάβη, μια οικονομική εκκρεμότητα, μια επιστροφή χρημάτων ή ένας «επείγων έλεγχος» από κάποιον οργανισμό κοινής ωφέλειας, εταιρεία τηλεπικοινωνιών ή τράπεζα.
Η τεχνητή νοημοσύνη μπαίνει στο παιχνίδι της απάτης
Η μεγαλύτερη ανατροπή στο σκηνικό των απατών έρχεται από την τεχνολογία. Η ΕΛ.ΑΣ. επισημαίνει πλέον ανοιχτά την πιθανότητα χρήσης εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης για τη μίμηση της φωνής ενός συγγενικού προσώπου. Στο σενάριο αυτό, ο πολίτης ακούει πρώτα μια φωνή που του φαίνεται οικεία, και αμέσως μετά κάποιον που παριστάνει αστυνομικό, γιατρό ή άλλο πρόσωπο να ζητά χρήματα λόγω δήθεν έκτακτης ανάγκης. Η μέθοδος αυτή καθιστά πολύ πιο δύσκολη την άμεση αναγνώριση της απάτης, καθώς εκμεταλλεύεται το συναισθηματικό στοιχείο και όχι μόνο τη λογική επεξεργασία της πληροφορίας. Ωστόσο, οι Αρχές διευκρινίζουν πως οι αναφορές για τέτοια περιστατικά παραμένουν προς το παρόν περιορισμένες, αποτελώντας περισσότερο μια νέα δυνατότητα που εντάσσεται στο οπλοστάσιο των απατεώνων παρά μια μέθοδο που έχει ήδη αντικαταστήσει τις παλαιότερες τεχνικές.
Ο «λογιστής» παραμένει το πιο σταθερό τέχνασμα
Παράλληλα με τις νέες τεχνολογικές απειλές, το τέχνασμα του ψεύτικου «λογιστή» συνεχίζει να είναι από τα πιο διαδεδομένα. Οι ιστορίες που χρησιμοποιούνται είναι προσαρμοσμένες στην οικονομική καθημερινότητα των πολιτών: επιστροφή φόρου, κάποιο επίδομα, ρύθμιση οφειλής ή δήθεν εκκρεμότητα με την Εφορία. Στις 3 Αυγούστου, η ΕΛ.ΑΣ. εξέδωσε ειδική προειδοποίηση αναφέροντας περιπτώσεις δραστών που προσποιούνταν λογιστές, χρησιμοποιώντας ακριβώς αυτού του τύπου τα προσχήματα για να αποσπάσουν χρήματα ή προσωπικά στοιχεία από ανυποψίαστους πολίτες. Σε αυτό το πλαίσιο, οι επιτήδειοι επιδιώκουν να αποκτήσουν πρόσβαση σε τραπεζικούς λογαριασμούς ή κωδικούς, εκμεταλλευόμενοι τη σύγχυση που προκαλεί μια φαινομενικά επίσημη επικοινωνία.
Οι συστάσεις της Αστυνομίας προς τους πολίτες
Η Ελληνική Αστυνομία επανήλθε στις 13 Αυγούστου με νέα ανακοίνωση, τονίζοντας ότι οι επιτήδειοι εμφανίζονται συστηματικά ως υπάλληλοι οργανισμών κοινής ωφέλειας, δημοσίων υπηρεσιών, εταιρειών τηλεπικοινωνιών, τραπεζών ή λογιστικών γραφείων. Βασική σύσταση των Αρχών είναι η επαλήθευση κάθε τηλεφωνικής κλήσης ή μηνύματος μέσω επίσημων καναλιών επικοινωνίας, πριν από οποιαδήποτε κίνηση χρημάτων ή παροχή προσωπικών στοιχείων. Οι πολίτες καλούνται να μην πιέζονται από την αίσθηση του επείγοντος που καλλιεργούν οι δράστες και να επικοινωνούν άμεσα με την τράπεζά τους ή τον αρμόδιο φορέα σε περίπτωση αμφιβολίας. Καθώς οι μέθοδοι εξελίσσονται με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης, η επαγρύπνηση και ο έλεγχος πηγής κάθε επικοινωνίας αποτελούν πλέον την πρώτη γραμμή άμυνας απέναντι σε αυτού του είδους τις απάτες.
