Η Νορβηγία θρηνεί τον βασιλιά Χάραλντ Ε΄, τον μακροβιότερο μονάρχη της Ευρώπης, ο οποίος πέθανε την Παρασκευή σε ηλικία 89 ετών στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Όσλο. Χιλιάδες Νορβηγοί συνέχισαν το Σάββατο να συρρέουν μπροστά από το βασιλικό παλάτι, καταθέτοντας λουλούδια και χειρόγραφα μηνύματα στη μνήμη του. Ο γιος του, πρίγκιπας διάδοχος Χάακον, ανέλαβε αμέσως τον θρόνο ως βασιλιάς Χάακον Η΄, ενώ η χώρα ετοιμάζεται για ημέρες εθνικού πένθους. Το βράδυ της Παρασκευής, παρά την καταρρακτώδη βροχή, πλήθος κόσμου παρακολούθησε τη νεκρώσιμη πομπή που μετέφερε το φέρετρο του βασιλιά Χάραλντ προς το παλάτι.
Ένα βασίλειο σε πένθος
Ο θάνατος του βασιλιά Χάραλντ, ο οποίος βασίλευσε επί 35 χρόνια, βύθισε τη Νορβηγία σε κλίμα συγκίνησης. Αργά το βράδυ της Παρασκευής, χιλιάδες κάτοικοι του Όσλο σχημάτισαν ουρές στους δρόμους της πόλης για να αποχαιρετήσουν τη νεκρώσιμη πομπή που ξεκίνησε από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο, εκεί όπου ο μονάρχης άφησε την τελευταία του πνοή, με προορισμό το βασιλικό παλάτι. Εκεί, το φέρετρο τοποθετήθηκε στο παρεκκλήσι, όπου το κοινό αναμένεται να έχει τη δυνατότητα να αποτίσει φόρο τιμής, αν και η ακριβής ημερομηνία δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί επίσημα.
Σε όλη τη Νορβηγία, οι σημαίες κυματίζουν μεσίστιες, ενώ πορτρέτα του βασιλιά Χάραλντ με την επίσημη στολή του έχουν τοποθετηθεί παντού, από στάσεις λεωφορείων και σταθμούς του μετρό μέχρι καταστήματα, γραφεία και δημόσια κτίρια. Το Σάββατο, η κεντρική λεωφόρος Καρλ Γιόχαν στο κέντρο του Όσλο γέμισε από Νορβηγούς κάθε ηλικίας και κοινωνικής τάξης που κατευθύνονταν προς το παλάτι κρατώντας λουλούδια, ζωγραφιές, χειρόγραφες κάρτες και μικρές εθνικές σημαίες. Η ημέρα αυτή, η 29η Αυγούστου, θα έπρεπε κανονικά να είναι η 58η επέτειος γάμου του βασιλιά Χάραλντ με τη βασίλισσα Σόνια, γεγονός που πρόσθεσε ακόμη μεγαλύτερη συγκίνηση στις εκδηλώσεις πένθους.
Με τον θάνατο του πατέρα του, ο πρίγκιπας διάδοχος Χάακον, μοναχογιός του βασιλιά Χάραλντ, έγινε αυτόματα ο νέος μονάρχης της χώρας. Η νορβηγική μοναρχία δεν προβλέπει τελετή στέψης, καθώς αυτή είχε καταργηθεί από το κοινοβούλιο ήδη από το 1908, οπότε η μετάβαση της εξουσίας πραγματοποιήθηκε αμέσως, χωρίς επίσημη τελετουργία.
Αντιδράσεις και το πνεύμα του βασιλιά Χάραλντ
Ο πρωθυπουργός της Νορβηγίας, Γιόνας Γκαρ Στέρε, μίλησε δημόσια μετά τη συνάντησή του με τον νέο βασιλιά, δηλώνοντας χαρακτηριστικά: «Μια εποχή τελείωσε. Μια νέα ξεκινά. Ο βασιλιάς πέθανε. Ζήτω ο βασιλιάς». Ο πρωθυπουργός πρόσθεσε ότι ο λαός θα θυμάται τον βασιλιά Χάραλντ για την αγάπη του για τον νορβηγικό λαό, το χιούμορ και τη ζεστασιά του, καθώς και για την ακλόνητη πίστη του στους πολίτες της χώρας του.
Πολλοί από όσους συγκεντρώθηκαν έξω από το παλάτι αναφέρθηκαν στο πνεύμα συμπερίληψης που χαρακτήριζε τον εκλιπόντα μονάρχη. Η Βεσελίνα Βιτάνοβα, 43χρονη δασκάλα βουλγαρικής καταγωγής, δήλωσε στο Reuters ότι ο βασιλιάς Χάραλντ σήμαινε πολλά για τους μετανάστες της χώρας, τονίζοντας ότι χάρη σε εκείνον ένιωσε πραγματικά ενσωματωμένη και «τόσο Νορβηγίδα». Άλλη γυναίκα θύμισε την ομιλία του βασιλιά Χάραλντ το 2016, η οποία έγινε viral παγκοσμίως, όπου ο μονάρχης είχε πει ότι οι Νορβηγοί είναι «κορίτσια που αγαπούν κορίτσια, αγόρια που αγαπούν αγόρια και κορίτσια και αγόρια που αγαπούν ο ένας τον άλλον».
Η 32χρονη Μάρι Έιντσβααγκ, η οποία φορούσε μπλουζάκι με τη συγκεκριμένη φράση, ένα ουράνιο τόξο και σκίτσο του βασιλιά, σημείωσε ότι τα λόγια εκείνα ενσάρκωναν τον τρόπο που ο βασιλιάς Χάραλντ ένιωθε για τους ανθρώπους και τον τρόπο που ήθελε να νιώθουν οι Νορβηγοί μεταξύ τους. Οι μαρτυρίες αυτές αναδεικνύουν το βαθύ αποτύπωμα που άφησε ο μονάρχης στη νορβηγική κοινωνία κατά τη διάρκεια των 35 ετών της βασιλείας του.
Τι ακολουθεί
Ο νέος βασιλιάς, Χάακον Η΄, επρόκειτο να απευθυνθεί το Σάββατο στο έθνος με τηλεοπτικό διάγγελμα στις 19:00 τοπική ώρα, δηλαδή στις 20:00 ώρα Ελλάδος, στη μνήμη του πατέρα του. Την Τρίτη 1η Σεπτεμβρίου, ο βασιλιάς Χάακον Η΄ θα δώσει επίσημα τον όρκο ενώπιον του κοινοβουλίου, δεσμευόμενος να υπερασπιστεί το Σύνταγμα και τους νόμους της Νορβηγίας. Η χώρα θα διανύσει αρκετές ακόμη ημέρες εθνικού πένθους μέχρι την τέλεση της κηδείας του βασιλιά Χάραλντ, η οποία αναμένεται να γίνει στον Καθεδρικό Ναό του Όσλο, όπου ο εκλιπών μονάρχης θα ταφεί πλάι στους προγόνους του.
