Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται φέτος η έξαρση του ιού του Δυτικού Νείλου στην Ελλάδα, με τα επιβεβαιωμένα κρούσματα να φτάνουν τα 232 και τους θανάτους τα 19, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του ΕΟΔΥ. Το επιδημιολογικό βάρος έχει μετατοπιστεί φέτος αισθητά στην Αττική, όπου καταγράφεται περίπου το 60% των συνολικών κρουσμάτων, με έμφαση σε περιοχές της Ανατολικής Αττικής όπως τα Σπάτα και το Μαρκόπουλο. Παράλληλα, καταγράφηκε το πρώτο κρούσμα τοπικής μετάδοσης στην Κρήτη, με μια 63χρονη γυναίκα να νοσηλεύεται στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας του Νοσοκομείου Ρεθύμνου. Ο αναπληρωτής Καθηγητής Υγιεινής και Επιδημιολογίας στο ΕΚΠΑ, Γκίκας Μαγιορκίνης, αναλύει τους λόγους πίσω από τη φετινή εικόνα.
Διαβάστε επίσης: Ο ιός Δυτικού Νείλου εξαπλώνεται σε 13 δήμους της Ελλάδας
232 κρούσματα, 61 δήμοι και το πρώτο περιστατικό στην Κρήτη
Μέχρι τις 26 Αυγούστου είχαν καταγραφεί στη χώρα 232 εγχώρια κρούσματα του ιού του Δυτικού Νείλου, εκ των οποίων τα 75 δηλώθηκαν μέσα σε μόλις μία εβδομάδα. Από το σύνολο των ασθενών, οι 165 παρουσίασαν σοβαρές εκδηλώσεις από το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα, όπως εγκεφαλίτιδα, μηνιγγίτιδα ή οξεία χαλαρή παράλυση, ενώ οι υπόλοιποι 67 είχαν ηπιότερη κλινική εικόνα ή δεν εμφάνισαν καθόλου νευρολογικά συμπτώματα. Οι θάνατοι, που ανέρχονται σε 19, αφορούν αποκλειστικά ασθενείς άνω των 65 ετών, με τη διάμεση ηλικία των θανόντων να διαμορφώνεται στα 85 έτη. Κατά την τελευταία καταγραφή του ΕΟΔΥ, 73 ασθενείς παρέμεναν νοσηλευόμενοι, εκ των οποίων οι 26 βρίσκονταν σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας.
Η γεωγραφική εξάπλωση του ιού επιταχύνεται, καθώς μέσα σε μία εβδομάδα προστέθηκαν στον χάρτη 13 ακόμη δήμοι, ανάμεσά τους η Κηφισιά, η Μεταμόρφωση, το Φιλοθέη-Ψυχικό, ο Ζωγράφος, ο Άγιος Δημήτριος, το Μοσχάτο-Ταύρος, η Καρδίτσα, ο Τύρναβος, τα Φάρσαλα, το Δέλτα, η Θεσσαλονίκη, ο Δίον-Όλυμπος και η Χαλκίδα. Συνολικά, κρούσματα έχουν πλέον καταγραφεί σε 61 δήμους της χώρας. Ιδιαίτερη ανησυχία προκάλεσε και το πρώτο σοβαρό περιστατικό σε ανήλικο, ένα 13χρονο παιδί που ανήκει σε ευπαθή ομάδα και εμφάνισε εκδηλώσεις από το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα, ωστόσο έλαβε πλέον εξιτήριο και βρίσκεται στο σπίτι του. Στην Κρήτη, η 63χρονη ασθενής από το Ρέθυμνο παρουσίασε συμπτώματα συμβατά με προσβολή του νευρικού συστήματος, απευθύνθηκε αρχικά σε ιδιώτη γιατρό και στη συνέχεια μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο, όπου οι εξετάσεις επιβεβαίωσαν τη λοίμωξη. Η γυναίκα δεν είχε ταξιδέψει εκτός Κρήτης το προηγούμενο διάστημα, γεγονός που οδήγησε τους ειδικούς να το θεωρούν πρώτο κρούσμα τοπικής μετάδοσης στο νησί.
Γιατί «χτυπά» φέτος η Ανατολική Αττική
Ο Γκίκας Μαγιορκίνης εξήγησε στο Orange Press Agency ότι ο ιός του Δυτικού Νείλου βρίσκεται, όπως κάθε καλοκαίρι, σε φάση έξαρσης, η οποία ξεκινά περίπου από τα μέσα έως τα τέλη Ιουνίου και διαρκεί έως τα μέσα ή τα τέλη Σεπτεμβρίου. Όπως ανέφερε, ο ιός μεταδίδεται αποκλειστικά μέσω κουνουπιών που έχουν μολυνθεί από μολυσμένα πτηνά, κυρίως κορακοειδή όπως κοράκια, καρακάξες και κίσσες, ενώ δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο, ούτε τα κουνούπια μπορούν να μολυνθούν από τον άνθρωπο. «Η διαφορά που έχουμε σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, για τουλάχιστον μια δεκαετία, είναι ότι βλέπουμε κρούσματα μέσα στην Αττική και κυρίως στην Ανατολική Αττική, όπου φαίνεται ότι υπάρχει υψηλότερη δραστηριότητα στα Σπάτα και στο Μαρκόπουλο», ανέφερε χαρακτηριστικά ο καθηγητής. Όπως εξήγησε, για να υπάρχουν μολυσμένα κουνούπια σε μία περιοχή πρέπει να υπάρχουν και μολυσμένα πτηνά, ενώ τα κορακοειδή δεν συχνάζουν στον αστικό ιστό και προτιμούν περιοχές αγροτικού χαρακτήρα. «Η Ανατολική Αττική, επειδή έχει ακόμα σε μεγάλο ποσοστό αγροτικές περιοχές, για αυτό τον λόγο βλέπουμε και υψηλότερη κυκλοφορία. Το κουνούπι δεν πετάει πολύ μακριά, οπότε πρέπει να είναι κοντά και στο πτηνό και στον άνθρωπο», πρόσθεσε.
Ο καθηγητής άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο η κλιματική αλλαγή να έχει παίξει κάποιο ρόλο, σε συνδυασμό με τη μετατόπιση πτηνών από άλλες περιοχές. Αναφέρθηκε μάλιστα και στην κακοκαιρία Daniel, που έπληξε τη Θεσσαλία το 2023, περιοχή η οποία για χρόνια αποτελούσε το επίκεντρο της κυκλοφορίας του ιού. «Μία πιθανότητα που δεν μπορούμε να την επαληθεύσουμε, επειδή αρχίσαμε να βλέπουμε κρούσματα στην Αττική σταδιακά από το 2023 και μετά, ενώ πριν είχαμε να δούμε από το 2012, είναι να το δούμε σε αντιπαράθεση με τον Daniel στη Θεσσαλία», σημείωσε. Σε ό,τι αφορά τη σοβαρότητα της νόσου, ο κ. Μαγιορκίνης διευκρίνισε ότι σε ένα στα 150 περίπου μολυσμένα άτομα θα εμφανιστεί εκδήλωση από το κεντρικό νευρικό σύστημα, δηλαδή εγκεφαλίτιδα με ληθαργικότητα, σύγχυση, υπνηλία, υψηλό πυρετό, πονοκέφαλο, δυσκαμψία αυχένα, φωτοφοβία, επιληπτικούς σπασμούς ή ακόμα και παράλυση, εικόνα που απαιτεί πάντα νοσοκομειακή αντιμετώπιση. Όπως τόνισε, μηδενικός κίνδυνος να εμφανίσει κάποιος εγκεφαλίτιδα δεν υπάρχει, ωστόσο είναι εξαιρετικά σπάνιο το φαινόμενο να εμφανιστεί σε άτομα που δεν ανήκουν στους άνω των 65 ετών ή δεν έχουν υποκείμενα νοσήματα, κάτι που αποτελεί την εξαίρεση στον κανόνα.
Τι ακολουθεί
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η φετινή έξαρση βρίσκεται κοντά στην κορύφωσή της, ενώ ο πραγματικός αριθμός των ανθρώπων που έχουν μολυνθεί από τον ιό του Δυτικού Νείλου εκτιμάται ότι είναι πολύ μεγαλύτερος από τον καταγεγραμμένο, καθώς η πλειονότητα των κρουσμάτων δεν εμφανίζει συμπτώματα. Στην Κρήτη, η επιδημιολογική διερεύνηση για τον ακριβή τόπο έκθεσης της 63χρονης ασθενούς δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί, ενώ το περιστατικό δεν είχε προλάβει να συμπεριληφθεί στην τελευταία εβδομαδιαία έκθεση του ΕΟΔΥ, καθώς η συλλογή των στοιχείων είχε κλείσει στις 11:00 το πρωί της 26ης Αυγούστου. Η ασθενής παρακολουθείται στενά από τους γιατρούς στη ΜΕΘ του Ρεθύμνου, χωρίς να έχει διασωληνωθεί. Με τη φετινή περίοδο έξαρσης να διαρκεί έως τα τέλη Σεπτεμβρίου, οι υγειονομικές αρχές συνεχίζουν την καταγραφή νέων κρουσμάτων σε όλη τη χώρα.
