Δύο γυναίκες αντιμετωπίζουν θανατική ποινή στο Ιράν για τη συμμετοχή τους στις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις του περασμένου Ιανουαρίου στο Ισπαχάν. Πρόκειται για την Ταρανέχ Ραχιμί και τη Λεϊλά Αμπολχασανί, οι οποίες δικάστηκαν σε ξεχωριστές υποθέσεις που συνδέονται με τα βίαια επεισόδια της 8ης και 9ης Ιανουαρίου. Την καταδίκη ανακοίνωσαν τη Δευτέρα 31 Αυγούστου 2026 οργανώσεις για την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι οποίες παρακολουθούν στενά τις δίκες στο Ιράν. Πρόκειται μάλιστα για την πρώτη φορά που επιβάλλεται θανατική ποινή σε βάρος γυναικών με κατηγορίες συνδεδεμένες με τις διαδηλώσεις εκείνης της περιόδου.
Οι δύο υποθέσεις πίσω από τη θανατική ποινή
Η 20χρονη Ταρανέχ Ραχιμί καταδικάστηκε σε θάνατο μαζί με άλλους εννέα άνδρες, για επεισόδια που σημειώθηκαν σε πλατεία του Ισπαχάν και είχαν ως αποτέλεσμα τον θάνατο δύο ανθρώπων, εκ των οποίων ο ένας ανήκε στις δυνάμεις ασφαλείας. Η πληροφορία προέρχεται από την οργάνωση Hengaw, με έδρα τη Νορβηγία, και το πρακτορείο Human Rights Activists News Agency (HRANA), που εδρεύει στις ΗΠΑ. Στην ίδια δίκη καταδικάστηκαν και άλλοι κατηγορούμενοι, ανάμεσά τους η αδελφή της Ταρανέχ, η Ρομινά Ραχιμί, η οποία έλαβε ποινή κάθειρξης έως και 36 έτη. Σύμφωνα με το HRANA, οι δικηγόροι των κατηγορουμένων δεν είχαν πρόσβαση σε μεγάλο μέρος του φακέλου της υπόθεσης και δεν διέθεσαν αρκετό χρόνο για να εξετάσουν τα έγγραφα και τα αποδεικτικά στοιχεία πριν από τη δίκη.
Η δεύτερη υπόθεση αφορά τη Λεϊλά Αμπολχασανί, 43 ετών, αισθητικό και μητέρα δύο εφήβων, η οποία κρίθηκε ένοχη για εμπρησμό σε κατάστημα κατά τη διάρκεια διαδήλωσης. Οι συγγενείς της αρνούνται τις κατηγορίες, υποστηρίζοντας ότι εκείνη απλώς βιντεοσκοπούσε τη φωτιά τη στιγμή που ξέσπασε, χωρίς καμία ανάμειξη στο περιστατικό. Η υπόθεσή της παραπέμφθηκε πλέον στο Εφετείο, όπου αναμένεται να επανεξεταστεί η ενοχή της. Και οι δύο υποθέσεις συνδέονται με τα επεισόδια στο Ισπαχάν, όπου οι μεγαλύτερες διαδηλώσεις της περιόδου κορυφώθηκαν στις 8 και 9 Ιανουαρίου, προκαλώντας έντονη αντιπαράθεση ανάμεσα σε διαδηλωτές και δυνάμεις ασφαλείας.
Αντιδράσεις και διεθνές πλαίσιο
Από την έναρξη του πολέμου με τις ΗΠΑ, η Τεχεράνη έχει εκτελέσει 29 άνδρες με κατηγορίες σχετικές με τις διαδηλώσεις, σύμφωνα με τη μη κυβερνητική οργάνωση Iran Human Rights (IHR), που εδρεύει επίσης στη Νορβηγία. Μέχρι σήμερα δεν έχει εκτελεστεί καμία γυναίκα με βάση τη θανατική ποινή για κατηγορίες συνδεδεμένες με τις διαδηλώσεις, ωστόσο τουλάχιστον 16 γυναίκες έχουν εκτελεστεί στο Ιράν για άλλα αδικήματα. Οι δύο νέες καταδίκες αναμένεται να προκαλέσουν έντονες αντιδράσεις από διεθνείς οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι οποίες ήδη παρακολουθούν στενά τις δίκες που συνδέονται με τα γεγονότα του Ιανουαρίου στο Ισπαχάν.
Το ζήτημα των Ιρανών κρατουμένων που αντιμετωπίζουν τη θανατική ποινή είχε απασχολήσει διεθνώς και τον περασμένο Απρίλιο, όταν ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ αναμετέδωσε στην πλατφόρμα Χ μήνυμα ενός νεαρού, φιλοϊσραηλινού ακτιβιστή, σύμφωνα με το οποίο οκτώ Ιρανές γυναίκες απειλούνταν με απαγχονισμό. Ο Τραμπ ζήτησε τότε την απελευθέρωσή τους. Ωστόσο, όπως προέκυψε, ορισμένες από τις γυναίκες αυτές δεν είχαν καν καταδικαστεί σε θανατική ποινή, ενώ άλλες είχαν ήδη αποφυλακιστεί. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Μπιτά Χεματί, η οποία είχε καταδικαστεί σε θάνατο επειδή εκτόξευε τσιμεντόλιθους εναντίον δυνάμεων ασφαλείας από την ταράτσα ενός σπιτιού, όμως το HRANA μετέδωσε τον ίδιο μήνα ότι η καταδίκη της ακυρώθηκε.
