Η Eurostat ανακοινώνει σήμερα το μεσημέρι τις πρώτες εκτιμήσεις για τον πληθωρισμό Αυγούστου στην Ελλάδα και στην Ευρωζώνη. Η εγχώρια αγορά παρακολουθεί με ιδιαίτερη προσοχή τα στοιχεία, καθώς τον Ιούλιο ο εναρμονισμένος δείκτης τιμών κατέγραψε δραστική πτώση στο 2,7%. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν αυτή η βελτίωση αποτελεί σταθερή τάση ή αν πρόκειται για προσωρινή εικόνα πριν από ένα νέο κύμα ανατιμήσεων στη διάρκεια του φθινοπώρου.
Οι κινήσεις της κυβέρνησης πριν τη ΔΕΘ
Λίγες ημέρες πριν από τη ΔΕΘ, η κυβέρνηση έχει ήδη ενεργοποιήσει δύο μέτρα με στόχο τη συγκράτηση των τιμών. Το πρώτο αφορά την επέκταση της κρατικής επιδότησης κατά 10 λεπτά το λίτρο στο πετρέλαιο κίνησης, γνωστό ως diesel. Το δεύτερο μέτρο είναι μια εθελοντική δέσμευση προμηθευτών και σούπερ μάρκετ για μειωμένες τιμές σε 1.740 προϊόντα, η οποία τέθηκε σε ισχύ από σήμερα. Ωστόσο, τα διεθνή δεδομένα δείχνουν ότι τα δύο αυτά μέτρα ενδέχεται να μην επαρκούν, εφόσον δεν υπάρξει αντίστοιχη εθελοντική δέσμευση και από τον κλάδο της διύλισης.
Τα στοιχεία αποκαλύπτουν μια δομική αντίφαση στην ελληνική αγορά: ενώ στο ράφι επιχειρείται πάγωμα των τιμών, στην εφοδιαστική αλυσίδα η πίεση παραμένει έντονη. Μεταξύ Ιουνίου και Ιουλίου, η Ελλάδα κατέγραψε μία από τις μεγαλύτερες αυξήσεις σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση στην τιμή του πετρελαίου κίνησης, της τάξης του 12,1%. Η επιδότηση των 150 εκατομμυρίων ευρώ που έχει δεσμευτεί για το diesel έως το τέλος του έτους δυσκολεύεται να κρατήσει την τιμή κάτω από τα 2 ευρώ το λίτρο, γεγονός που δείχνει πόσο περιορισμένη είναι η δυνατότητα παρέμβασης μέσω επιδοτήσεων.
Στο σύνολο της ενέργειας, η εικόνα είναι εξίσου ανησυχητική. Η Ελλάδα εμφάνισε ετήσια αύξηση 13% στο κόστος ενέργειας, έναντι μέσου όρου 10,3% στην Ευρωζώνη. Η διαφορά αυτή αποδίδεται στις εξωτερικές πιέσεις που προέρχονται από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και στην Ουκρανία, οι οποίες περνούν άμεσα στην εγχώρια αγορά μέσω του κόστους των καυσίμων. Με το Brent να διαμορφώνεται πάνω από τα 90 δολάρια το βαρέλι, το κόστος στη ναυτιλία και στη διύλιση αυξάνεται συνεχώς, δημιουργώντας πρόσθετη πίεση στις τελικές τιμές των προϊόντων.
Το πλαίσιο πίσω από τα μέτρα
Αν οι διεθνείς τιμές πετρελαίου παραμείνουν στα σημερινά επίπεδα, η όποια «συμφωνία κυρίων» στα ράφια των σούπερ μάρκετ κινδυνεύει να αποδειχθεί ανεπαρκής απέναντι στην πραγματική εικόνα του κόστους. Το λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων αυξάνεται με ρυθμούς που δύσκολα απορροφώνται μόνο μέσω εθελοντικών μειώσεων τιμών στα ράφια. Το οικονομικό επιτελείο εργάζεται πάνω σε σενάρια άμυνας, καθώς οι προβλέψεις για την πορεία των διεθνών τιμών ενέργειας έως το τέλος του έτους δείχνουν πιθανή κλιμάκωση σε περίπτωση περαιτέρω όξυνσης της κρίσης στη Μέση Ανατολή και στην Ουκρανία.
Η κυβέρνηση διατηρεί ως έσχατο μέσο ένα αποθεματικό ύψους 500 έως 800 εκατομμυρίων ευρώ, το οποίο προορίζεται για το 2027. Παράλληλα, μεγάλο μέρος των εξαγγελιών που αναμένονται στη ΔΕΘ από τον πρωθυπουργό αναμένεται να επικεντρωθεί στην ενεργειακή άμυνα της χώρας. Το ζήτημα που παραμένει ανοιχτό είναι αν οι υπάρχουσες επιδοτήσεις επαρκούν για να συγκρατήσουν έναν πληθωρισμό που πλέον τροφοδοτείται από διαρθρωτικά προβλήματα στις ενεργειακές υποδομές και από τη ρευστότητα των γεωπολιτικών εξελίξεων, ή αν απαιτούνται πιο ουσιαστικές παρεμβάσεις πέρα από τις εθελοντικές δεσμεύσεις.
Τι ακολουθεί
Η σημερινή ανακοίνωση της Eurostat αναμένεται να δώσει σαφέστερη εικόνα για το αν η πτώση του Ιουλίου αποτελούσε σταθερή τάση ή προσωρινό φαινόμενο πριν από νέα κύματα ανατιμήσεων. Οι εξελίξεις στη ΔΕΘ, με τις αναμενόμενες εξαγγελίες του πρωθυπουργού για την ενεργειακή άμυνα, αναμένεται να δείξουν αν η κυβέρνηση σχεδιάζει πρόσθετα μέτρα πέρα από τις υφιστάμενες επιδοτήσεις στο diesel και τη δέσμευση τιμών στα σούπερ μάρκετ.
